{"id":20554,"date":"2025-03-06T17:13:44","date_gmt":"2025-03-06T16:13:44","guid":{"rendered":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/?p=20554"},"modified":"2026-10-20T16:58:49","modified_gmt":"2026-10-20T14:58:49","slug":"wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\/","title":{"rendered":"Wrzodziej\u0105ce zapalenie jelita grubego: jakie daje objawy i jak si\u0119 je leczy?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Wrzodziej\u0105ce zapalenie jelita grubego (WZJG) to przewlek\u0142a choroba zapalna b\u0142ony \u015bluzowej odbytnicy, cz\u0119sto tak\u017ce okr\u0119\u017cnicy, kt\u00f3rej typowe objawy to biegunka z krwi\u0105 lub \u015bluzem, nag\u0142e parcie na stolec, tak\u017ce w nocy, i b\u00f3l brzucha, najcz\u0119\u015bciej po lewej stronie [1] [2]. Leczy si\u0119 j\u0105 lekami przeciwzapalnymi, takimi jak mesalazyna, a w ci\u0119\u017cszych rzutach glikokortykosteroidami, lekami immunosupresyjnymi lub biologicznymi, czasem operacyjnie; nie ma jednej diety, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna zaleci\u0107 wszystkim chorym do wywo\u0142ania remisji [2] [3]. Suplement ma sens przy rozpoznanym niedoborze, na przyk\u0142ad \u017celaza albo witaminy D, lub przy konkretnym wskazaniu profilaktycznym ustalonym przez lekarza, takim jak kwas foliowy przy leczeniu sulfasalazyn\u0105 lub metotreksatem, a du\u017ca ilo\u015b\u0107 krwi w stolcu, silny b\u00f3l brzucha albo wymioty krwi\u0105 to pow\u00f3d, \u017ceby dzwoni\u0107 pod 112 [3] [1].<\/strong><\/p>\n<p class=\"aktualizacja\"><small>Aktualizacja 6.10.2026: nowy tekst: objawy i leczenie wrzodziej\u0105cego zapalenia jelita grubego, dieta i niedobory wed\u0142ug ESPEN, kiedy do lekarza, nowe \u017ar\u00f3d\u0142a i zdj\u0119cia.<\/small><\/p>\n<p>W tek\u015bcie u\u017cywamy skr\u00f3t\u00f3w: NLPZ to niesteroidowe leki przeciwzapalne, na przyk\u0142ad ibuprofen; 5-ASA to leki z kwasem 5-aminosalicylowym, czyli mesalazyna i sulfasalazyna; ESPEN to Europejskie Towarzystwo \u017bywienia Klinicznego i Metabolizmu, autor wytycznych \u017cywieniowych z 2023 roku [3]. Gdy badanie krwi potwierdzi niedob\u00f3r \u017celaza, a lekarz zaleci preparat doustny, wyb\u00f3r znajdziesz w kategorii <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/zelazo\/c301?utm_source=blog&amp;utm_medium=tekst&amp;utm_campaign=wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\">\u017celazo w sklepie \u015awiat Supli<\/a>.<\/p>\n<p class=\"tabela-podpowiedz\" style=\"font-size:13px;color:#6b7280;margin:0 0 4px\">Na telefonie przesu\u0144 tabel\u0119 w bok, aby zobaczy\u0107 wszystkie kolumny.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-table\" style=\"overflow-x:auto\">\n<table style=\"border-collapse:collapse;min-width:720px;width:auto\">\n<caption>Suplementy przy WZJG: kiedy maj\u0105 uzasadnienie wed\u0142ug zalece\u0144 ESPEN i bada\u0144<\/caption>\n<thead>\n<tr>\n<th scope=\"col\" style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top;min-width:120px\">Sk\u0142adnik<\/th>\n<th scope=\"col\" style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top;min-width:120px\">Kiedy ma sens<\/th>\n<th scope=\"col\" style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top;min-width:120px\">Co m\u00f3wi\u0105 zalecenia i badania<\/th>\n<th scope=\"col\" style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top;min-width:120px\">Na co uwa\u017ca\u0107<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">\u017belazo<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">potwierdzony niedob\u00f3r \u017celaza, z niedokrwisto\u015bci\u0105 lub bez niej; spos\u00f3b uzupe\u0142niania ustala lekarz<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">doustne \u017celazo jako pierwszy wyb\u00f3r przy \u0142agodnej niedokrwisto\u015bci i nieaktywnej chorobie; do\u017cylne przy aktywnej chorobie albo hemoglobinie poni\u017cej 100 g\/l [3]<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">ferrytyn\u0119 lekarz ocenia razem z markerami zapalenia, np. CRP, a nie jako samodzielne rozstrzygni\u0119cie [3]; mo\u017cliwe zaparcie, biegunka, ciemniejszy stolec [4]<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">Witamina D<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">aktywna choroba, leczenie glikokortykosteroidami albo podejrzenie niedoboru<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">kontrola 25(OH)D i w razie potrzeby wap\u0144 z witamin\u0105 D dla ochrony ko\u015bci [3]<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">dawk\u0119 lecznicz\u0105 ustala lekarz po badaniu [5]<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">Kwas foliowy<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">leczenie sulfasalazyn\u0105 albo metotreksatem, ci\u0105\u017ca<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">profilaktyczne uzupe\u0142nianie u wybranych chorych [3]<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">dawk\u0119 dobiera lekarz<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">Probiotyki<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">\u0142agodny lub umiarkowany rzut przy nietolerancji 5-ASA<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">wybrane preparaty, np. E. coli Nissle 1917, jako zamiennik 5-ASA; dowody niskiej pewno\u015bci [3] [6]<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">ostro\u017cno\u015b\u0107 przy lekach os\u0142abiaj\u0105cych odporno\u015b\u0107 [7]<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">Omega-3<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">brak wskaza\u0144 do podtrzymania remisji<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">ESPEN nie zaleca; w przegl\u0105dzie Cochrane nie wykazano zmniejszenia ryzyka nawrotu [3] [8]<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">nie zast\u0119puj\u0105 lek\u00f3w<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">Kurkumina<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">tylko po decyzji gastroenterologa, obok mesalazyny<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">jedno badanie z 50 chorymi [9]<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">opisane uszkodzenia w\u0105troby [10]<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/figure>\n<div class=\"polecamy-boks\" style=\"margin:20px 0;padding:10px;border:2px solid #F38823;border-radius:14px;background:#FDEEDD\">\n<p class=\"polecamy-tytul\" style=\"margin:0 0 2px;font-size:18px;line-height:1.3;font-weight:700;color:#121212\">Produkty omawiane w artykule<\/p>\n<div style=\"display:grid;grid-template-columns:repeat(auto-fit,minmax(min(100%,240px),1fr));gap:8px\">\n<figure class=\"polecamy-produkt\" style=\"margin:0;display:flex;flex-wrap:wrap;align-items:center;gap:6px 12px;background:#FFFFFF;border:1px solid #E6E3DE;border-radius:12px;padding:6px 10px;min-width:0\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/mineraly-zelazo-swiat-supli-zelazo-chelat-forte-60kaps\/p15085?utm_source=blog&amp;utm_medium=polecamy&amp;utm_campaign=wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\" style=\"flex:0 0 80px\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www2.swiatsupli.pl\/30963-large_default\/mineraly-zelazo-swiat-supli-zelazo-chelat-forte-60kaps.jpg\" alt=\"\u015awiat Supli \u017belazo Chelat Forte, opakowanie 60 kapsu\u0142ek z diglicynianem \u017celaza i witamin\u0105 C\" width=\"80\" height=\"80\" loading=\"lazy\" style=\"display:block;width:80px;height:80px;object-fit:contain\"><\/a><figcaption style=\"flex:1 1 150px;min-width:0;line-height:1.25\"><span style=\"display:block;font-size:12px;font-weight:700;color:#A34F07;text-transform:uppercase;letter-spacing:.03em\">Marka \u015awiat Supli<\/span><span style=\"display:block;font-size:14px;font-weight:700;margin-top:2px\"><span style=\"font-size:12px;font-weight:400;color:#55524C\">Na zdj\u0119ciu:<\/span> <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/mineraly-zelazo-swiat-supli-zelazo-chelat-forte-60kaps\/p15085?utm_source=blog&amp;utm_medium=polecamy&amp;utm_campaign=wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\" style=\"color:#121212\">\u015awiat Supli \u017belazo Chelat Forte, 60 kapsu\u0142ek<\/a><\/span><span style=\"display:block;font-size:13px;color:#121212;margin-top:2px\">Dla doros\u0142ych z WZJG, u kt\u00f3rych lekarz na podstawie bada\u0144 krwi potwierdzi\u0142 niedob\u00f3r \u017celaza i zgodzi\u0142 si\u0119 na \u017celazo doustne<\/span><a class=\"polecamy-cta\" href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/mineraly-zelazo-swiat-supli-zelazo-chelat-forte-60kaps\/p15085?utm_source=blog&amp;utm_medium=polecamy&amp;utm_campaign=wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\" style=\"display:inline-block;padding:5px 14px;background:#F38823;color:#000;font-weight:700;font-size:14px;line-height:1.4;text-decoration:none;border-radius:8px;margin-top:4px\">Sprawd\u017a cen\u0119<\/a><\/figcaption><\/figure>\n<figure class=\"polecamy-produkt\" style=\"margin:0;display:flex;flex-wrap:wrap;align-items:center;gap:6px 12px;background:#FFFFFF;border:1px solid #E6E3DE;border-radius:12px;padding:6px 10px;min-width:0\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/witamina-d-activlab-witamina-d3-2000iu-60kaps\/p13761?utm_source=blog&amp;utm_medium=polecamy&amp;utm_campaign=wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\" style=\"flex:0 0 80px\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www2.swiatsupli.pl\/27466-large_default\/witamina-d-activlab-witamina-d3-2000iu-60kaps.jpg\" alt=\"Activlab Witamina D3 2000 IU, opakowanie 60 kapsu\u0142ek z cholekalcyferolem w oleju s\u0142onecznikowym\" width=\"80\" height=\"80\" loading=\"lazy\" style=\"display:block;width:80px;height:80px;object-fit:contain\"><\/a><figcaption style=\"flex:1 1 150px;min-width:0;line-height:1.25\"><span style=\"display:block;font-size:12px;font-weight:700;color:#A34F07;text-transform:uppercase;letter-spacing:.03em\">Omawiany w artykule<\/span><span style=\"display:block;font-size:14px;font-weight:700;margin-top:2px\"><span style=\"font-size:12px;font-weight:400;color:#55524C\">Na zdj\u0119ciu:<\/span> <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/witamina-d-activlab-witamina-d3-2000iu-60kaps\/p13761?utm_source=blog&amp;utm_medium=polecamy&amp;utm_campaign=wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\" style=\"color:#121212\">Activlab Witamina D3 2000 IU, 60 kapsu\u0142ek<\/a><\/span><span style=\"display:block;font-size:13px;color:#121212;margin-top:2px\">Dla doros\u0142ych z WZJG, kt\u00f3rym lekarz zaleci\u0142 2000 IU witaminy D dziennie<\/span><a class=\"polecamy-cta\" href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/witamina-d-activlab-witamina-d3-2000iu-60kaps\/p13761?utm_source=blog&amp;utm_medium=polecamy&amp;utm_campaign=wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\" style=\"display:inline-block;padding:5px 14px;background:#F38823;color:#000;font-weight:700;font-size:14px;line-height:1.4;text-decoration:none;border-radius:8px;margin-top:4px\">Sprawd\u017a cen\u0119<\/a><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n<details class=\"toc\" open>\n<summary>Spis tre\u015bci<\/summary>\n<nav aria-label=\"Spis tre\u015bci\">\n<ul>\n<li class=\"\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\/#co-to\">1. Co to jest WZJG i od czego si\u0119 bierze<\/a><\/li>\n<li class=\"\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\/#objawy\">2. Objawy WZJG: jak wygl\u0105da rzut choroby<\/a><\/li>\n<li class=\"\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\/#rozpoznanie\">3. Jak rozpoznaje si\u0119 WZJG<\/a><\/li>\n<li class=\"\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\/#leczenie\">4. Leczenie WZJG: leki i operacja<\/a><\/li>\n<li class=\"\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\/#dieta\">5. Dieta przy WZJG w rzucie i w remisji<\/a><\/li>\n<li class=\"\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\/#suplementy\">6. Suplementy przy WZJG: co ma uzasadnienie<\/a><\/li>\n<li class=\"sub\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\/#suplementy-zelazo\">6.1. \u017belazo<\/a><\/li>\n<li class=\"sub\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\/#suplementy-witamina-d\">6.2. Witamina D i wap\u0144<\/a><\/li>\n<li class=\"sub\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\/#suplementy-foliany\">6.3. Kwas foliowy<\/a><\/li>\n<li class=\"sub\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\/#suplementy-probiotyki\">6.4. Probiotyki<\/a><\/li>\n<li class=\"sub\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\/#suplementy-omega-3\">6.5. Omega-3<\/a><\/li>\n<li class=\"sub\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\/#suplementy-kurkumina\">6.6. Kurkumina<\/a><\/li>\n<li class=\"\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\/#leki\">7. Suplementy a leki na WZJG<\/a><\/li>\n<li class=\"\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\/#lekarz\">8. Kiedy do lekarza, a kiedy dzwoni\u0107 pod 112<\/a><\/li>\n<li class=\"sub\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\/#lekarz-112\">8.1. Dzwo\u0144 pod 112<\/a><\/li>\n<li class=\"sub\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\/#lekarz-pilnie\">8.2. Pilnie, tego samego dnia<\/a><\/li>\n<li class=\"sub\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\/#lekarz-wizyta\">8.3. Objawy, z kt\u00f3rymi um\u00f3w wizyt\u0119<\/a><\/li>\n<li class=\"sub\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\/#lekarz-dzieci\">8.4. Dzieci i nastolatki<\/a><\/li>\n<li class=\"sub\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\/#lekarz-ciaza\">8.5. Ci\u0105\u017ca<\/a><\/li>\n<li class=\"sub\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\/#lekarz-seniorzy\">8.6. Seniorzy i osoby z innymi chorobami<\/a><\/li>\n<li class=\"\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\/#rokowanie\">9. Rokowanie: ile si\u0119 \u017cyje z WZJG i ryzyko raka<\/a><\/li>\n<li class=\"\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\/#produkty\">10. \u017belazo i witamina D przy WZJG: jak wybra\u0107<\/a><\/li>\n<li class=\"\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\/#faq\">11. Najcz\u0119stsze pytania o WZJG<\/a><\/li>\n<li class=\"\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\/#podsumowanie\">12. Podsumowanie<\/a><\/li>\n<li class=\"\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\/#zrodla\">13. \u0179r\u00f3d\u0142a<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/nav>\n<\/details>\n<h2 id=\"co-to\">1. Co to jest WZJG i od czego si\u0119 bierze<\/h2>\n<p>WZJG to przewlek\u0142a choroba z grupy nieswoistych chor\u00f3b zapalnych jelit, w kt\u00f3rej zapalenie zaczyna si\u0119 w odbytnicy i mo\u017ce obejmowa\u0107 kolejne odcinki okr\u0119\u017cnicy, a okresy zaostrze\u0144, czyli rzuty, przeplataj\u0105 si\u0119 z remisj\u0105 [2]. Pierwsze objawy pojawiaj\u0105 si\u0119 zwykle mi\u0119dzy 20. a 40. rokiem \u017cycia [2]. Przyczyna nie jest znana: uk\u0142ad odporno\u015bciowy atakuje b\u0142on\u0119 \u015bluzow\u0105 jelita, ale czynnika wyzwalaj\u0105cego nie ustalono, dlatego NHS opisuje WZJG jako chorob\u0119 uwa\u017can\u0105 za autoimmunologiczn\u0105 [2] [1].<\/p>\n<p>Ryzyko jest wi\u0119ksze, gdy choroba wyst\u0119puje w rodzinie; rodzinnie choruje oko\u0142o 6-7 procent pacjent\u00f3w [2]. W metaanalizie 13 bada\u0144 obserwacyjnych byli palacze cz\u0119\u015bciej chorowali na WZJG (iloraz szans, OR, 1,79; 95-procentowy przedzia\u0142 ufno\u015bci, CI, 1,37-2,34), a obecni palacze rzadziej (OR 0,58; CI 0,45-0,75) [11]. To zwi\u0105zek z bada\u0144 obserwacyjnych, nie pow\u00f3d, \u017ceby pali\u0107. Rzadziej choruj\u0105 te\u017c osoby, kt\u00f3rym przed 20. rokiem \u017cycia usuni\u0119to wyrostek robaczkowy [2].<\/p>\n<p>W Europie na WZJG zachorowuje rocznie oko\u0142o 10 os\u00f3b na 100 000 [2]. W Polsce og\u00f3lnopolska analiza danych NFZ z lat 2009-2020 oszacowa\u0142a zachorowalno\u015b\u0107 na WZJG na 12,5 na 100 000 mieszka\u0144c\u00f3w rocznie, czyli kilka tysi\u0119cy nowych zachorowa\u0144 w roku [25], a z obiema nieswoistymi chorobami zapalnymi jelit, czyli WZJG i chorob\u0105 Le\u015bniowskiego-Crohna, \u017cyje w Europie 2,5-3 mln os\u00f3b [12].<\/p>\n<h2 id=\"objawy\">2. Objawy WZJG: jak wygl\u0105da rzut choroby<\/h2>\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-ilustracja-85440d89.webp\" alt=\"Kobieta siedz\u0105ca na kanapie z d\u0142oni\u0105 na lewej dolnej cz\u0119\u015bci brzucha podczas rzutu zapalenia jelita grubego\" width=\"2752\" height=\"1536\" class=\"wp-image-26904\" loading=\"lazy\" style=\"max-width:100%;height:auto\"><\/figure>\n<p>Najcz\u0119stsze objawy WZJG to biegunka z krwi\u0105, \u015bluzem lub rop\u0105, b\u00f3l brzucha zw\u0142aszcza w lewej dolnej cz\u0119\u015bci, kt\u00f3ry bywa mniejszy po wypr\u00f3\u017cnieniu, cz\u0119ste i nag\u0142e wypr\u00f3\u017cnienia, tak\u017ce w nocy, uczucie parcia mimo pustego jelita i krwawienie z odbytu [1]. Dochodz\u0105 zm\u0119czenie, mniejszy apetyt i spadek masy cia\u0142a bez odchudzania [1]. Gdy zapalenie obejmuje tylko odbytnic\u0119, rytm wypr\u00f3\u017cnie\u0144 bywa prawid\u0142owy, a nawet pojawia si\u0119 zaparcie, i jedynym objawem jest krew w stolcu [2].<\/p>\n<p>Rzut trwa od kilku dni do kilku miesi\u0119cy [1]. Wed\u0142ug Medycyny Praktycznej u wi\u0119kszo\u015bci chorych przebieg jest \u0142agodny, oko\u0142o jedna trzecia ma przebieg umiarkowany z 4-5 krwistymi stolcami dziennie, a oko\u0142o 20 procent ci\u0119\u017cki: ponad 6 krwistych stolc\u00f3w na dob\u0119, gor\u0105czka, przyspieszone t\u0119tno, spadek ci\u015bnienia i niedokrwisto\u015b\u0107 [2]. W czasie rzutu mog\u0105 si\u0119 pojawi\u0107 objawy poza jelitem: b\u00f3le i obrz\u0119ki staw\u00f3w, gor\u0105czka, zaczerwienione oczy, afty w jamie ustnej oraz obrz\u0119kni\u0119te, czerwone lub ciemniejsze plamy na sk\u00f3rze, czyli rumie\u0144 guzowaty [1].<\/p>\n<p>Rzut mog\u0105 wywo\u0142a\u0107 stres, zaka\u017cenia, zmiana lek\u00f3w, NLPZ i niekt\u00f3re pokarmy [1]. Krew w stolcu zawsze wymaga wyja\u015bnienia u lekarza [2].<\/p>\n<h2 id=\"rozpoznanie\">3. Jak rozpoznaje si\u0119 WZJG<\/h2>\n<p>WZJG rozpoznaje lekarz na podstawie kolonoskopii z pobraniem wycink\u00f3w, po wykluczeniu zaka\u017cenia [2]. Najpierw bada si\u0119 ka\u0142 w kierunku bakterii, w tym Clostridioides difficile, a z krwi wykonuje si\u0119 morfologi\u0119 oraz oznacza bia\u0142ko C-reaktywne (CRP) i odczyn Biernackiego (OB) [2]. W aktywnej chorobie CRP i OB mog\u0105 by\u0107 podwy\u017cszone, a morfologia mo\u017ce wykaza\u0107 m.in. niedokrwisto\u015b\u0107 [2]; prawid\u0142owe wyniki bada\u0144 krwi nie wykluczaj\u0105 jednak WZJG [13]. W kale oznacza si\u0119 te\u017c kalprotektyn\u0119, kt\u00f3rej st\u0119\u017cenie w aktywnej chorobie bywa zwi\u0119kszone [2]. Diagnoz\u0119 i dalsze leczenie prowadzi zwykle gastroenterolog [1].<\/p>\n<h2 id=\"leczenie\">4. Leczenie WZJG: leki i operacja<\/h2>\n<p>WZJG leczy si\u0119 lekami, kt\u00f3re gasz\u0105 zapalenie w rzucie i zapobiegaj\u0105 kolejnym rzutom, a wyb\u00f3r zale\u017cy od nasilenia objaw\u00f3w i zasi\u0119gu zmian [1] [2]. W \u0142agodnych i umiarkowanych rzutach stosuje si\u0119 5-ASA, doustnie albo miejscowo w czopkach i wlewkach; w umiarkowanych i ci\u0119\u017cszych glikokortykosteroidy, zwykle kr\u00f3tko; do podtrzymania remisji leki immunosupresyjne, a w ci\u0119\u017cszych postaciach leki biologiczne i ma\u0142ocz\u0105steczkowe [2] [1]. Ci\u0119\u017cki rzut leczy si\u0119 w szpitalu [2].<\/p>\n<p>Gdy leki nie pomagaj\u0105, jelito jest powa\u017cnie uszkodzone albo rzuty wracaj\u0105, lekarz mo\u017ce zaproponowa\u0107 kolektomi\u0119, czyli usuni\u0119cie cz\u0119\u015bci lub ca\u0142ego jelita grubego; po niej stolec odprowadza si\u0119 przez stomi\u0119 albo zbiornik z jelita cienkiego po\u0142\u0105czony z odbytem [1]. Leki przyjmuj tak\u017ce wtedy, gdy objaw\u00f3w nie ma, a NLPZ tylko z zalecenia lekarza [1].<\/p>\n<h2 id=\"dieta\">5. Dieta przy WZJG w rzucie i w remisji<\/h2>\n<p>Nie ma jednej diety, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna zaleci\u0107 wszystkim chorym na WZJG do wywo\u0142ania remisji, a dieta nie zast\u0119puje leczenia zaleconego przez gastroenterologa; dlatego ESPEN zaleca zdrowy spos\u00f3b \u017cywienia i unikanie produkt\u00f3w, kt\u00f3re u danej osoby nasilaj\u0105 objawy [3]. Chorzy na nieswoiste choroby zapalne jelit cz\u0119sto \u017ale toleruj\u0105 laktoz\u0119 i nabia\u0142, ostre przyprawy, zio\u0142a, potrawy sma\u017cone, produkty wzdymaj\u0105ce i bogate w b\u0142onnik; ESPEN radzi je ogranicza\u0107 tylko wtedy, gdy rzeczywi\u015bcie szkodz\u0105, a nie wszystkim [3]. Pomaga dzienniczek \u017cywieniowy, a zmiany w diecie warto om\u00f3wi\u0107 z lekarzem albo dietetykiem [1] [3].<\/p>\n<p>W rzucie z biegunk\u0105 pij du\u017co p\u0142yn\u00f3w [1]; ESPEN zaleca robi\u0107 wszystko, by unikn\u0105\u0107 odwodnienia [3]. Przy du\u017cej utracie p\u0142yn\u00f3w farmaceuta mo\u017ce doradzi\u0107 doustny p\u0142yn nawadniaj\u0105cy z solami mineralnymi [14]. W aktywnej chorobie zapotrzebowanie na bia\u0142ko ro\u015bnie do 1,2-1,5 g na kilogram masy cia\u0142a dziennie, a w remisji wynosi oko\u0142o 1 g, jak u zdrowych [3].<\/p>\n<h2 id=\"suplementy\">6. Suplementy przy WZJG: co ma uzasadnienie<\/h2>\n<p>Przy WZJG suplement ma uzasadnienie wtedy, gdy wyr\u00f3wnuje rozpoznany niedob\u00f3r albo gdy lekarz ustali\u0142 konkretne wskazanie profilaktyczne, na przyk\u0142ad kwas foliowy przy leczeniu sulfasalazyn\u0105 lub metotreksatem, a nie gdy ma leczy\u0107 zapalenie [3]. ESPEN zaleca regularnie sprawdza\u0107 niedobory witamin i sk\u0142adnik\u00f3w mineralnych, tak\u017ce w remisji, i wyr\u00f3wnywa\u0107 te, kt\u00f3re wyjd\u0105 w badaniach [3]. O\u015bwiadczenia zdrowotne dopuszczone w Unii Europejskiej dla \u017celaza, witaminy D i folian\u00f3w dotycz\u0105 krwi, ko\u015bci i odporno\u015bci, a nie leczenia zapalenia jelit [15].<\/p>\n<h3 id=\"suplementy-zelazo\">6.1. \u017belazo<\/h3>\n<p>Niedokrwisto\u015b\u0107 to cz\u0119ste powik\u0142anie WZJG: w europejskiej analizie danych 2192 chorych mia\u0142o j\u0105 21 procent os\u00f3b z WZJG, a 57 procent os\u00f3b z niedokrwisto\u015bci\u0105 mia\u0142o niedob\u00f3r \u017celaza [16]. Nasilone krwawienie z jelita mo\u017ce prowadzi\u0107 do znacznej niedokrwisto\u015bci [2], a ESPEN wyr\u00f3\u017cnia niedokrwisto\u015b\u0107 z niedoboru \u017celaza, niedokrwisto\u015b\u0107 choroby przewlek\u0142ej i posta\u0107 mieszan\u0105 [3]. ESPEN zaleca bada\u0107 morfologi\u0119, ferrytyn\u0119 i CRP co 6-12 miesi\u0119cy w remisji i co najmniej co 3 miesi\u0105ce w aktywnej chorobie; bez stanu zapalnego ferrytyna poni\u017cej 30 \u00b5g\/l oznacza niedob\u00f3r [3]. Dlatego ferrytyn\u0119 ocenia si\u0119 razem z markerami zapalenia, a nie jako samodzielne rozstrzygni\u0119cie, a sam wynik niedokrwisto\u015bci nie przes\u0105dza, \u017ce brakuje \u017celaza.<\/p>\n<p>\u017belazo doustne jest pierwszym wyborem przy niedoborze albo \u0142agodnej niedokrwisto\u015bci, gdy choroba jest nieaktywna, a \u017celazo do\u017cylne przy aktywnej chorobie, hemoglobinie poni\u017cej 100 g\/l albo z\u0142ej tolerancji tabletek [3]. Tabletki \u017celaza mog\u0105 powodowa\u0107 zaparcie lub biegunk\u0119, b\u00f3l brzucha, nudno\u015bci i ciemniejszy stolec [4], wi\u0119c przy WZJG decyzj\u0119 o formie podejmuje gastroenterolog. Wi\u0119cej o rozpoznawaniu niedoboru piszemy w tek\u015bcie <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/zelazo-w-organizmie\/\">\u017celazo w organizmie: za co odpowiada i jak uzupe\u0142ni\u0107 niedob\u00f3r<\/a>.<\/p>\n<h3 id=\"suplementy-witamina-d\">6.2. Witamina D i wap\u0144<\/h3>\n<p>W metaanalizie 14 bada\u0144 obserwacyjnych chorzy na WZJG mieli ponad dwukrotnie wi\u0119kszy iloraz szans niedoboru witaminy D ni\u017c osoby zdrowe (OR 2,28; CI 1,18-4,41), cho\u0107 ilorazy nie by\u0142y korygowane o inne czynniki [17]. ESPEN zaleca kontrol\u0119 st\u0119\u017cenia 25(OH)D przy aktywnej chorobie, leczeniu glikokortykosteroidami i podejrzeniu niedoboru oraz, w razie potrzeby, wap\u0144 z witamin\u0105 D dla ochrony ko\u015bci [3]. Polskie zalecenia z 2023 roku przewiduj\u0105 dla doros\u0142ych do 65 lat 1000-2000 IU dziennie, gdy ma\u0142o przebywaj\u0105 na s\u0142o\u0144cu; wi\u0119ksz\u0105 dawk\u0119 przy niedoborze ustala lekarz [5]. Por\u0119 przyjmowania omawiamy w tek\u015bcie <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/kiedy-brac-witamine-d\/\">kiedy bra\u0107 witamin\u0119 D<\/a>.<\/p>\n<h3 id=\"suplementy-foliany\">6.3. Kwas foliowy<\/h3>\n<p>ESPEN zaleca profilaktyczny kwas foliowy u wybranych chorych, na przyk\u0142ad leczonych sulfasalazyn\u0105, kt\u00f3ra utrudnia wch\u0142anianie folian\u00f3w, albo metotreksatem [3]. Dawk\u0119 przepisuje lekarz, a w ci\u0105\u017cy kontroluje si\u0119 zar\u00f3wno foliany, jak i \u017celazo [3].<\/p>\n<h3 id=\"suplementy-probiotyki\">6.4. Probiotyki<\/h3>\n<p>Przegl\u0105d Cochrane obj\u0105\u0142 14 bada\u0144 z 865 osobami z \u0142agodnym lub umiarkowanym WZJG; w 9 badaniach z 594 osobami probiotyki cz\u0119\u015bciej ni\u017c placebo dawa\u0142y remisj\u0119 kliniczn\u0105 (ryzyko wzgl\u0119dne, RR, 1,73; CI 1,19-2,54), ale pewno\u015b\u0107 dowod\u00f3w by\u0142a niska, a nie da\u0142o si\u0119 ustali\u0107, kt\u00f3ry preparat dzia\u0142a lepiej [6]. W badaniu Kruisa i wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w z 327 chorymi w remisji nawr\u00f3t w ci\u0105gu roku mia\u0142o 36,4 procent os\u00f3b na leku probiotycznym z bakteri\u0105 E. coli Nissle 1917 i 33,9 procent na mesalazynie [18]. ESPEN dopuszcza wybrane probiotyki jako zamiennik 5-ASA tylko u os\u00f3b, kt\u00f3re go nie toleruj\u0105 [3]. Wynik\u00f3w tych szczep\u00f3w nie mo\u017cna przenosi\u0107 na inne probiotyki, a przy lekach os\u0142abiaj\u0105cych odporno\u015b\u0107 opisywano zaka\u017cenia po probiotykach [7].<\/p>\n<h3 id=\"suplementy-omega-3\">6.5. Omega-3<\/h3>\n<p>Nie wykazano, \u017ce kwasy omega-3 pomagaj\u0105 utrzyma\u0107 remisj\u0119 WZJG: w przegl\u0105dzie Cochrane 3 ma\u0142ych bada\u0144 ze 138 chorymi nie stwierdzono zmniejszenia ryzyka nawrotu, a szeroki przedzia\u0142 ufno\u015bci nie pozwala te\u017c uzna\u0107, \u017ce dzia\u0142aj\u0105 tak samo jak placebo; dlatego ESPEN nie zaleca ich w tym celu [8] [3].<\/p>\n<h3 id=\"suplementy-kurkumina\">6.6. Kurkumina<\/h3>\n<p>W badaniu Lang i wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w z 2015 roku 50 chorych z \u0142agodnym lub umiarkowanym rzutem, kt\u00f3remu nie pomog\u0142a maksymalna dawka mesalazyny, dostawa\u0142o do niej 3 g kurkuminy albo placebo przez miesi\u0105c; remisj\u0119 osi\u0105gn\u0119\u0142o 14 z 26 os\u00f3b wobec \u017cadnej w grupie placebo [9]. To jedno ma\u0142e badanie, a w wytycznych ESPEN nie ma zalecenia dotycz\u0105cego kurkuminy [3]. Kurkuma bywa przyczyn\u0105 uszkodzenia w\u0105troby: opisano 10 takich przypadk\u00f3w, w tym 5 hospitalizacji i 1 zgon [10], dlatego bez zgody gastroenterologa jej nie stosuj.<\/p>\n<h2 id=\"leki\">7. Suplementy a leki na WZJG<\/h2>\n<p>Ka\u017cdy suplement przy WZJG zg\u0142o\u015b gastroenterologowi albo farmaceucie. Producent \u017celaza opisanego w sekcji 10 wymienia leki, kt\u00f3rych nie nale\u017cy przyjmowa\u0107 razem z \u017celazem: tetracykliny, fluorochinolony, lewotyroksyn\u0119, lewodop\u0119, metyldop\u0119 i bisfosfoniany, a odradza \u0142\u0105czenie z lekami zoboj\u0119tniaj\u0105cymi i inhibitorami pompy protonowej bez porady lekarza. Potrzebny odst\u0119p zale\u017cy od konkretnego leku: po lewotyroksynie odczekaj co najmniej 4 godziny przed przyj\u0119ciem \u017celaza [19], a odst\u0119p od pozosta\u0142ych lek\u00f3w sprawd\u017a w ich ulotce lub Charakterystyce Produktu Leczniczego albo zapytaj farmaceut\u0119; zasady przyjmowania \u017celaza opisujemy w tek\u015bcie <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/kiedy-brac-zelazo\/\">kiedy bra\u0107 \u017celazo<\/a>.<\/p>\n<p>Przy sulfasalazynie nie dok\u0142adaj folian\u00f3w na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119, tylko zapytaj lekarza o dawk\u0119 [3]. Przy glikokortykosteroidach lekarz ocenia witamin\u0119 D i wap\u0144 [3], a przy lekach immunosupresyjnych i biologicznych probiotyk wymaga jego zgody [7]. Kurkum\u0119 odstaw i zg\u0142o\u015b si\u0119 do lekarza przy zm\u0119czeniu, nudno\u015bciach, braku apetytu, ciemnym moczu albo \u017c\u00f3\u0142taczce [20]. Pary suplement\u00f3w, kt\u00f3rych nie \u0142\u0105czy\u0107, zebrali\u015bmy w poradniku <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/jakich-suplementow-nie-laczyc\/\">jakich suplement\u00f3w nie \u0142\u0105czy\u0107<\/a>.<\/p>\n<h2 id=\"lekarz\">8. Kiedy do lekarza, a kiedy dzwoni\u0107 pod 112<\/h2>\n<p>Z ka\u017cdym podejrzeniem WZJG id\u017a do lekarza, a niekt\u00f3re objawy wymagaj\u0105 pomocy od razu [1]. Krew w stolcu, nawracaj\u0105ca biegunka, b\u00f3l brzucha, gor\u0105czka albo niezamierzony spadek masy cia\u0142a to pow\u00f3d do wizyty u lekarza rodzinnego [2]. Osoba z rozpoznanym WZJG zg\u0142asza ka\u017cde zaostrzenie niezw\u0142ocznie, bo ci\u0119\u017cki rzut mo\u017ce prowadzi\u0107 do gro\u017anych powik\u0142a\u0144, takich jak znaczne krwawienie albo toksyczne rozd\u0119cie okr\u0119\u017cnicy [2].<\/p>\n<h3 id=\"lekarz-112\">8.1. Dzwo\u0144 pod 112<\/h3>\n<p>Dzwo\u0144 pod 112 albo jed\u017a na szpitalny oddzia\u0142 ratunkowy (SOR), je\u015bli pojawi si\u0119 kt\u00f3rykolwiek z objaw\u00f3w [1]:<\/p>\n<ul>\n<li>silny b\u00f3l brzucha;<\/li>\n<li>krwawienie z odbytu, kt\u00f3re nie ustaje;<\/li>\n<li>du\u017ca ilo\u015b\u0107 krwi albo du\u017ce skrzepy w stolcu;<\/li>\n<li>wymioty krwi\u0105 albo tre\u015bci\u0105 przypominaj\u0105c\u0105 fusy od kawy.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Dzwo\u0144 pod 112 tak\u017ce przy odwodnieniu z blad\u0105, szar\u0105 lub sin\u0105, ch\u0142odn\u0105 sk\u00f3r\u0105, szybkim oddechem albo spl\u0105taniem i nadmiern\u0105 senno\u015bci\u0105, bo to mog\u0105 by\u0107 objawy wstrz\u0105su [14]. Nie prowad\u017a samochodu na SOR: popro\u015b kogo\u015b o podwiezienie albo wezwij karetk\u0119, i zabierz swoje leki [1]. Osob\u0119, kt\u00f3ra nie reaguje, ale oddycha prawid\u0142owo, u\u0142\u00f3\u017c na boku w pozycji bezpiecznej i czekaj z ni\u0105 na pomoc [21].<\/p>\n<h3 id=\"lekarz-pilnie\">8.2. Pilnie, tego samego dnia<\/h3>\n<p>Skontaktuj si\u0119 z lekarzem albo zespo\u0142em lecz\u0105cym tego samego dnia, je\u015bli przy objawach WZJG pojawi si\u0119 [1] [14]:<\/p>\n<ul>\n<li>bardzo nasilona albo krwista biegunka;<\/li>\n<li>gor\u0105czka, dreszcze albo uczucie zimna;<\/li>\n<li>szybkie bicie serca;<\/li>\n<li>niemo\u017cno\u015b\u0107 oddania gaz\u00f3w albo stolca;<\/li>\n<li>zawroty g\u0142owy po wstaniu, kt\u00f3re nie mijaj\u0105, ciemny mocz albo rzadkie oddawanie moczu.<\/li>\n<\/ul>\n<h3 id=\"lekarz-wizyta\">8.3. Objawy, z kt\u00f3rymi um\u00f3w wizyt\u0119<\/h3>\n<p>Um\u00f3w wizyt\u0119, je\u015bli zauwa\u017cysz [1] [2] [4]:<\/p>\n<ul>\n<li>krew lub \u015bluz w stolcu, nawet bez innych dolegliwo\u015bci;<\/li>\n<li>biegunk\u0119, kt\u00f3ra wraca albo budzi w nocy;<\/li>\n<li>zm\u0119czenie, duszno\u015b\u0107, ko\u0142atanie serca albo blado\u015b\u0107, kt\u00f3re mog\u0105 oznacza\u0107 niedokrwisto\u015b\u0107;<\/li>\n<li>b\u00f3le staw\u00f3w, zaczerwienienie oczu albo zmiany na sk\u00f3rze w czasie rzutu.<\/li>\n<\/ul>\n<h3 id=\"lekarz-dzieci\">8.4. Dzieci i nastolatki<\/h3>\n<p>U dzieci WZJG mo\u017ce op\u00f3\u017ania\u0107 dojrzewanie i wzrastanie [1], dlatego dziecko z krwi\u0105 w stolcu, przewlek\u0142\u0105 biegunk\u0105 albo spadkiem masy cia\u0142a powinno trafi\u0107 do pediatry. Dzieci s\u0105 bardziej nara\u017cone na odwodnienie; senno\u015b\u0107, brak \u0142ez i rzadkie oddawanie moczu wymagaj\u0105 pilnej pomocy [14]. Suplementy u dzieci podaje si\u0119 tylko wed\u0142ug zalece\u0144 lekarza.<\/p>\n<h3 id=\"lekarz-ciaza\">8.5. Ci\u0105\u017ca<\/h3>\n<p>W ci\u0105\u017cy chora na WZJG potrzebuje regularnej kontroli \u017celaza i folian\u00f3w, a niedobory uzupe\u0142nia wed\u0142ug zalece\u0144 lekarza [3]. Lek\u00f3w na WZJG nie odstawiaj sama po zaj\u015bciu w ci\u0105\u017c\u0119, bo zmiana lek\u00f3w mo\u017ce wywo\u0142a\u0107 rzut [1]; leczenie om\u00f3w z gastroenterologiem, najlepiej przed planowan\u0105 ci\u0105\u017c\u0105. Suplement\u00f3w kurkumy w ci\u0105\u017cy nie stosuj [20].<\/p>\n<h3 id=\"lekarz-seniorzy\">8.6. Seniorzy i osoby z innymi chorobami<\/h3>\n<p>Seniorzy, osoby z chorobami serca, nerek lub w\u0105troby i przyjmuj\u0105ce kilka lek\u00f3w uzgadniaj\u0105 ka\u017cdy suplement z lekarzem prowadz\u0105cym. Osoby starsze s\u0105 bardziej nara\u017cone na odwodnienie [14], wi\u0119c przy biegunce w rzucie pij\u0105 cz\u0119sto, zaczynaj\u0105c od ma\u0142ych \u0142yk\u00f3w.<\/p>\n<h2 id=\"rokowanie\">9. Rokowanie: ile si\u0119 \u017cyje z WZJG i ryzyko raka<\/h2>\n<p>WZJG to choroba na ca\u0142e \u017cycie, kt\u00f3ra rzadko zagra\u017ca \u017cyciu, cho\u0107 ci\u0119\u017cki rzut mo\u017ce wymaga\u0107 leczenia w szpitalu [1]. W kanadyjskim badaniu z Ontario, kt\u00f3re obj\u0119\u0142o obie nieswoiste choroby zapalne jelit razem, oczekiwana d\u0142ugo\u015b\u0107 \u017cycia chorych w latach 1996-2011 wzros\u0142a do 78,4 roku u kobiet i 75,5 roku u m\u0119\u017cczyzn, ale by\u0142a kr\u00f3tsza ni\u017c u os\u00f3b bez choroby o 6,6-8,1 roku u kobiet i 5,0-6,1 roku u m\u0119\u017cczyzn [22].<\/p>\n<p>WZJG zwi\u0119ksza ryzyko raka jelita grubego. W skandynawskiej kohorcie 96 447 chorych rak jelita grubego wyst\u0119powa\u0142 z cz\u0119sto\u015bci\u0105 1,29 na 1000 osobolat, wobec 0,82 w dobranej grupie z populacji og\u00f3lnej (iloraz zagro\u017ce\u0144, HR, 1,66; CI 1,57-1,76), a w latach 2013-2017 nadwy\u017cka zmala\u0142a do jednego dodatkowego przypadku na 1058 chorych w ci\u0105gu 5 lat [23]. Dlatego chorym proponuje si\u0119 regularne badania przesiewowe w kierunku raka jelita [1].<\/p>\n<h2 id=\"produkty\">10. \u017belazo i witamina D przy WZJG: jak wybra\u0107<\/h2>\n<p>\u017belazo przy WZJG bierz dopiero wtedy, gdy badania krwi potwierdz\u0105 niedob\u00f3r i lekarz zgodzi si\u0119 na posta\u0107 doustn\u0105 [3]. Witamin\u0119 D ESPEN zaleca kontrolowa\u0107 w badaniu 25(OH)D zw\u0142aszcza przy aktywnej chorobie, leczeniu glikokortykosteroidami albo podejrzeniu niedoboru; to, czy potrzebne jest badanie, i dawk\u0119 profilaktyczn\u0105 lub lecznicz\u0105 ustala lekarz, bior\u0105c pod uwag\u0119 aktywno\u015b\u0107 choroby, leki i ochron\u0119 ko\u015bci [3]. Por\u00f3wnanie preparat\u00f3w z \u017celazem znajdziesz w zestawieniu <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/6-najlepszych-suplementow-z-zelazem-2025\/\">najlepsze \u017celazo: ranking suplement\u00f3w<\/a>.<\/p>\n<p>Poni\u017cej dwa produkty: najpierw marki w\u0142asnej \u015awiat Supli, nale\u017c\u0105cej do Nauree Labs, firmy prowadz\u0105cej sklep, a potem witamina D innej marki. Wynik\u00f3w bada\u0144 z tego tekstu nie mo\u017cna przenie\u015b\u0107 na te produkty, bo samych produkt\u00f3w nie badano, a \u017caden z nich nie leczy WZJG. W ci\u0105\u017cy, podczas karmienia piersi\u0105, u os\u00f3b poni\u017cej 18 lat, przy chorobach przewlek\u0142ych i lekach przyjmowanych na sta\u0142e przed u\u017cyciem kt\u00f3regokolwiek z nich skonsultuj si\u0119 z lekarzem lub farmaceut\u0105. Nie przekraczaj porcji z etykiety bez zalecenia lekarza.<\/p>\n<section class=\"product-card\" id=\"produkt-swiat-supli-zelazo-chelat-forte\" style=\"display:flex;flex-wrap:wrap;gap:20px;padding:22px;margin:24px 0;border:1px solid #ddd;border-radius:14px;background:#fafafa\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/mineraly-zelazo-swiat-supli-zelazo-chelat-forte-60kaps\/p15085?utm_source=blog&amp;utm_medium=tekst&amp;utm_campaign=wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www2.swiatsupli.pl\/30963-large_default\/mineraly-zelazo-swiat-supli-zelazo-chelat-forte-60kaps.jpg\" alt=\"\u015awiat Supli \u017belazo Chelat Forte, opakowanie 60 kapsu\u0142ek z diglicynianem \u017celaza i witamin\u0105 C\" width=\"180\" height=\"180\" loading=\"lazy\" style=\"width:180px;max-width:100%;height:auto;object-fit:contain\"><\/a><\/p>\n<div style=\"flex:1 1 240px;min-width:0\">\n<p style=\"margin-top:0\"><strong><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/mineraly-zelazo-swiat-supli-zelazo-chelat-forte-60kaps\/p15085?utm_source=blog&amp;utm_medium=tekst&amp;utm_campaign=wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\">\u015awiat Supli \u017belazo Chelat Forte, 60 kapsu\u0142ek<\/a><\/strong><\/p>\n<p>Wed\u0142ug karty produktu kapsu\u0142ka zawiera 20 mg \u017celaza z diglicynianu \u017celaza, 80 mg witaminy C, 400 \u00b5g folianu jako L-metylofolianu wapnia i 2,5 \u00b5g witaminy B12; zalecana porcja to 1 kapsu\u0142ka dziennie, najlepiej na czczo albo mi\u0119dzy posi\u0142kami, a przy dolegliwo\u015bciach \u017co\u0142\u0105dkowych w trakcie posi\u0142ku. To po\u0142owa bezpiecznego poziomu spo\u017cycia \u017celaza wed\u0142ug EFSA (40 mg dziennie \u0142\u0105cznie z diety i suplement\u00f3w) [24]; dawk\u0119 lecznicz\u0105 przy niedokrwisto\u015bci ustala lekarz. \u017belazo pomaga w prawid\u0142owej produkcji czerwonych krwinek i hemoglobiny, a folian w prawid\u0142owej produkcji krwi [15]. Otoczka kapsu\u0142ki jest ro\u015blinna (hydroksypropylometyloceluloza). Alergeny: producent nie deklaruje alergen\u00f3w w sk\u0142adzie; wed\u0142ug producenta mo\u017ce zawiera\u0107 mleko (w tym laktoz\u0119), soj\u0119, orzeszki ziemne, inne orzechy, sezam, owies, jaja i skorupiaki.<\/p>\n<p>Dla doros\u0142ych z WZJG, u kt\u00f3rych lekarz na podstawie bada\u0144 krwi potwierdzi\u0142 niedob\u00f3r \u017celaza i zgodzi\u0142 si\u0119 na \u017celazo doustne. Producent zaznacza, \u017ce konsultacja lekarska jest niezb\u0119dna u os\u00f3b ze stanami zapalnymi jelit i przyjmuj\u0105cych leki na sta\u0142e, a produktu nie nale\u017cy \u0142\u0105czy\u0107 z innymi preparatami \u017celaza ani z lekami zoboj\u0119tniaj\u0105cymi i inhibitorami pompy protonowej bez porady lekarza. Je\u015bli lekarz przepisa\u0142 ci kwas foliowy, powiedz mu o folianie w tej kapsu\u0142ce.<\/p>\n<p>Ostrze\u017cenie z karty produktu w sklepie: produkt nie jest przeznaczony dla kobiet w ci\u0105\u017cy. Nie stosuj go w ci\u0105\u017cy; w okresie karmienia piersi\u0105 zapytaj lekarza.<\/p>\n<p><a class=\"product-cta\" href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/mineraly-zelazo-swiat-supli-zelazo-chelat-forte-60kaps\/p15085?utm_source=blog&amp;utm_medium=tekst&amp;utm_campaign=wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\" style=\"display:inline-block;padding:12px 18px;background:#f38823;color:#000;font-weight:700;text-decoration:none;border-radius:8px\">Zobacz sk\u0142ad i etykiet\u0119<\/a><\/div>\n<\/section>\n<section class=\"product-card\" id=\"produkt-activlab-witamina-d3-2000\" style=\"display:flex;flex-wrap:wrap;gap:20px;padding:22px;margin:24px 0;border:1px solid #ddd;border-radius:14px;background:#fafafa\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/witamina-d-activlab-witamina-d3-2000iu-60kaps\/p13761?utm_source=blog&amp;utm_medium=tekst&amp;utm_campaign=wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www2.swiatsupli.pl\/27466-large_default\/witamina-d-activlab-witamina-d3-2000iu-60kaps.jpg\" alt=\"Activlab Witamina D3 2000 IU, opakowanie 60 kapsu\u0142ek z cholekalcyferolem w oleju s\u0142onecznikowym\" width=\"180\" height=\"180\" loading=\"lazy\" style=\"width:180px;max-width:100%;height:auto;object-fit:contain\"><\/a><\/p>\n<div style=\"flex:1 1 240px;min-width:0\">\n<p style=\"margin-top:0\"><strong><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/witamina-d-activlab-witamina-d3-2000iu-60kaps\/p13761?utm_source=blog&amp;utm_medium=tekst&amp;utm_campaign=wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\">Activlab Witamina D3 2000 IU, 60 kapsu\u0142ek<\/a><\/strong><\/p>\n<p>Wed\u0142ug karty produktu kapsu\u0142ka zawiera 2000 IU (oko\u0142o 50 \u00b5g) cholekalcyferolu w oleju s\u0142onecznikowym; zalecana porcja to 1 kapsu\u0142ka dziennie. To g\u00f3rna warto\u015b\u0107 dawki zalecanej w Polsce doros\u0142ym do 65 lat, kt\u00f3rzy ma\u0142o przebywaj\u0105 na s\u0142o\u0144cu [5]. Witamina D pomaga w utrzymaniu zdrowych ko\u015bci [15]. Otoczka jest z \u017celatyny i glicerolu, wi\u0119c produkt nie jest dla wegetarian. Alergeny: producent nie deklaruje alergen\u00f3w na karcie produktu. W\u0142asne preparaty \u015awiat Supli i Promaker z witamin\u0105 D maj\u0105 w kapsu\u0142ce 4000 IU. To wi\u0119cej ni\u017c standardowy zakres profilaktyczny 1000-2000 IU dla doros\u0142ych 19-65 lat, cho\u0107 w innych grupach, na przyk\u0142ad u os\u00f3b po 75. roku \u017cycia, polskie zalecenia przewiduj\u0105 2000-4000 IU dziennie [5]; dlatego tu pokazujemy produkt 2000 IU innej marki, a przy WZJG dawk\u0119 ustala lekarz.<\/p>\n<p>Dla doros\u0142ych z WZJG, kt\u00f3rym lekarz zaleci\u0142 2000 IU witaminy D dziennie, na przyk\u0142ad po wyniku 25(OH)D albo przy leczeniu glikokortykosteroidami. Przy niedoborze potwierdzonym badaniem wi\u0119ksz\u0105 dawk\u0119 i ewentualny wap\u0144 dobiera lekarz.<\/p>\n<p>Ostrze\u017cenie z karty produktu w sklepie: produkt nie jest przeznaczony dla kobiet w ci\u0105\u017cy. Nie stosuj go w ci\u0105\u017cy; w okresie karmienia piersi\u0105 zapytaj lekarza.<\/p>\n<p><a class=\"product-cta\" href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/witamina-d-activlab-witamina-d3-2000iu-60kaps\/p13761?utm_source=blog&amp;utm_medium=tekst&amp;utm_campaign=wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\" style=\"display:inline-block;padding:12px 18px;background:#f38823;color:#000;font-weight:700;text-decoration:none;border-radius:8px\">Zobacz sk\u0142ad i etykiet\u0119<\/a><\/div>\n<\/section>\n<div class=\"produkty-kafelki\" style=\"margin:28px 0;padding:18px;border:1px solid #F4D9BC;border-radius:14px;background:#FAF9F7\">\n<p class=\"kafelki-tytul\" style=\"margin:0 0 4px;font-size:19px;font-weight:700;color:#121212\">Produkty z artyku\u0142u w sklepie \u015awiat Supli<\/p>\n<p style=\"margin:0 0 14px;font-size:14px;color:#55524C\">Aktualn\u0105 cen\u0119 i dost\u0119pno\u015b\u0107 sprawdzisz na karcie produktu.<\/p>\n<div style=\"display:grid;grid-template-columns:repeat(auto-fill,minmax(max(140px,30%),1fr));gap:14px\">\n<div class=\"produkt-kafelek\" style=\"display:flex;flex-direction:column;background:#FFFFFF;border:1px solid #E6E3DE;border-radius:12px;padding:12px;min-width:0\">\n<figure style=\"margin:0 0 10px;text-align:center\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/mineraly-zelazo-swiat-supli-zelazo-chelat-forte-60kaps\/p15085?utm_source=blog&amp;utm_medium=kafelki&amp;utm_campaign=wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www2.swiatsupli.pl\/30963-large_default\/mineraly-zelazo-swiat-supli-zelazo-chelat-forte-60kaps.jpg\" alt=\"\u015awiat Supli \u017belazo Chelat Forte, opakowanie 60 kapsu\u0142ek z diglicynianem \u017celaza i witamin\u0105 C\" width=\"120\" height=\"120\" loading=\"lazy\" style=\"display:block;width:120px;max-width:100%;height:auto;margin:0 auto;object-fit:contain\"><\/a><figcaption style=\"margin-top:8px;font-size:14px;font-weight:700;line-height:1.35\">Na zdj\u0119ciu: <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/mineraly-zelazo-swiat-supli-zelazo-chelat-forte-60kaps\/p15085?utm_source=blog&amp;utm_medium=kafelki&amp;utm_campaign=wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\" style=\"color:#121212\">\u015awiat Supli \u017belazo Chelat Forte, 60 kapsu\u0142ek<\/a><\/figcaption><\/figure>\n<p><a class=\"kafelek-cta\" href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/mineraly-zelazo-swiat-supli-zelazo-chelat-forte-60kaps\/p15085?utm_source=blog&amp;utm_medium=kafelki&amp;utm_campaign=wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\" style=\"display:block;text-align:center;padding:10px 12px;background:#F38823;color:#000;font-weight:700;text-decoration:none;border-radius:8px;margin-top:auto\">Do sklepu<\/a><\/div>\n<div class=\"produkt-kafelek\" style=\"display:flex;flex-direction:column;background:#FFFFFF;border:1px solid #E6E3DE;border-radius:12px;padding:12px;min-width:0\">\n<figure style=\"margin:0 0 10px;text-align:center\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/witamina-d-activlab-witamina-d3-2000iu-60kaps\/p13761?utm_source=blog&amp;utm_medium=kafelki&amp;utm_campaign=wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www2.swiatsupli.pl\/27466-large_default\/witamina-d-activlab-witamina-d3-2000iu-60kaps.jpg\" alt=\"Activlab Witamina D3 2000 IU, opakowanie 60 kapsu\u0142ek z cholekalcyferolem w oleju s\u0142onecznikowym\" width=\"120\" height=\"120\" loading=\"lazy\" style=\"display:block;width:120px;max-width:100%;height:auto;margin:0 auto;object-fit:contain\"><\/a><figcaption style=\"margin-top:8px;font-size:14px;font-weight:700;line-height:1.35\">Na zdj\u0119ciu: <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/witamina-d-activlab-witamina-d3-2000iu-60kaps\/p13761?utm_source=blog&amp;utm_medium=kafelki&amp;utm_campaign=wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\" style=\"color:#121212\">Activlab Witamina D3 2000 IU, 60 kapsu\u0142ek<\/a><\/figcaption><\/figure>\n<p><a class=\"kafelek-cta\" href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/witamina-d-activlab-witamina-d3-2000iu-60kaps\/p13761?utm_source=blog&amp;utm_medium=kafelki&amp;utm_campaign=wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\" style=\"display:block;text-align:center;padding:10px 12px;background:#F38823;color:#000;font-weight:700;text-decoration:none;border-radius:8px;margin-top:auto\">Do sklepu<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"faq-section\">\n<h2 id=\"faq\">11. Najcz\u0119stsze pytania o WZJG<\/h2>\n<h3 id=\"faq-boli\">11.1. Czy wrzodziej\u0105ce zapalenie jelita grubego boli?<\/h3>\n<p>Tak, w rzucie b\u00f3l brzucha jest cz\u0119sty, zwykle w lewej dolnej cz\u0119\u015bci brzucha, i bywa mniejszy po wypr\u00f3\u017cnieniu [1]. Silny b\u00f3l brzucha to pow\u00f3d, \u017ceby dzwoni\u0107 pod 112 [1].<\/p>\n<h3 id=\"faq-autoimmunologiczna\">11.2. Czy WZJG jest chorob\u0105 autoimmunologiczn\u0105?<\/h3>\n<p>NHS opisuje WZJG jako chorob\u0119 uwa\u017can\u0105 za autoimmunologiczn\u0105: uk\u0142ad odporno\u015bciowy atakuje b\u0142on\u0119 \u015bluzow\u0105 jelita, a czynnika wyzwalaj\u0105cego nie ustalono [1] [2].<\/p>\n<h3 id=\"faq-jedzenie\">11.3. Czego nie wolno je\u015b\u0107 przy WZJG?<\/h3>\n<p>Nie ma listy zakazanych produkt\u00f3w dla wszystkich [3]. Cz\u0119sto \u017ale tolerowane s\u0105 nabia\u0142 z laktoz\u0105, ostre przyprawy, potrawy sma\u017cone, produkty wzdymaj\u0105ce i bogate w b\u0142onnik; ogranicz te, kt\u00f3re nasilaj\u0105 twoje objawy, i om\u00f3w to z dietetykiem [3].<\/p>\n<h3 id=\"faq-preparaty\">11.4. Jakie preparaty od\u017cywcze poleca si\u0119 przy WZJG?<\/h3>\n<p>Gdy lekarz lub dietetyk stwierdzi niedo\u017cywienie, pierwszym krokiem s\u0105 doustne preparaty od\u017cywcze obok zwyk\u0142ych posi\u0142k\u00f3w [3]. ESPEN nie zaleca preparat\u00f3w ze specjalnymi dodatkami, takimi jak glutamina czy kwasy omega-3 [3].<\/p>\n<h3 id=\"faq-kurkuma\">11.5. Czy kurkuma pomaga na WZJG?<\/h3>\n<p>W jednym badaniu z 50 chorymi kurkumina dodana do mesalazyny cz\u0119\u015bciej dawa\u0142a remisj\u0119 ni\u017c placebo [9], ale to za ma\u0142o na zalecenie, a kurkuma bywa przyczyn\u0105 uszkodzenia w\u0105troby [10]. Decyzj\u0119 podejmuje gastroenterolog.<\/p>\n<\/div>\n<h2 id=\"podsumowanie\">12. Podsumowanie<\/h2>\n<ul>\n<li>WZJG to przewlek\u0142e zapalenie odbytnicy, cz\u0119sto tak\u017ce okr\u0119\u017cnicy, z rzutami i remisjami; typowe objawy to biegunka z krwi\u0105, parcie i b\u00f3l brzucha [1].<\/li>\n<li>Rozpoznanie wymaga kolonoskopii z wycinkami, a leczenie prowadzi lekarz lekami przeciwzapalnymi, immunosupresyjnymi lub biologicznymi [2].<\/li>\n<li>Nie ma jednej diety na WZJG; ograniczaj produkty, kt\u00f3re u ciebie nasilaj\u0105 objawy, i pij du\u017co przy biegunce [3].<\/li>\n<li>\u017belazo i witamina D maj\u0105 sens przy rozpoznanym niedoborze, a kwas foliowy tak\u017ce profilaktycznie, gdy lekarz ustali takie wskazanie, np. przy sulfasalazynie lub metotreksacie; nie wykazano, \u017ce omega-3 pomagaj\u0105 utrzyma\u0107 remisj\u0119 [3] [8].<\/li>\n<li>Silny b\u00f3l brzucha, nieustaj\u0105ce krwawienie, du\u017ce skrzepy albo wymioty krwi\u0105 to pow\u00f3d, \u017ceby dzwoni\u0107 pod 112 [1].<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"article-sources\">\n<h2 id=\"zrodla\">13. \u0179r\u00f3d\u0142a<\/h2>\n<ol>\n<li id=\"zrodlo-1\">NHS, Ulcerative colitis, ostatni przegl\u0105d 20.08.2026 (objawy: biegunka z krwi\u0105, \u015bluzem lub rop\u0105, b\u00f3l brzucha zw\u0142aszcza w lewym dolnym kwadrancie, cz\u0119ste, nag\u0142e i nocne wypr\u00f3\u017cnienia, parcie mimo pustego jelita, krwawienie z odbytu; rzut trwa od kilku dni do kilku miesi\u0119cy; objawy poza jelitem w rzucie: b\u00f3le i obrz\u0119ki staw\u00f3w, gor\u0105czka, rumie\u0144 guzowaty, zaczerwienione oczy, afty; czynniki rzutu: stres, zaka\u017cenia, zmiana lek\u00f3w, NLPZ, niekt\u00f3re pokarmy; pilna wizyta przy bardzo nasilonej lub krwistej biegunce, gor\u0105czce, szybkim biciu serca, niemo\u017cno\u015bci oddania gaz\u00f3w lub stolca; numer alarmowy przy silnym b\u00f3lu brzucha, nieustaj\u0105cym krwawieniu z odbytu, du\u017cej ilo\u015bci krwi lub skrzepach, wymiotach krwi\u0105 lub tre\u015bci\u0105 jak fusy od kawy; nie prowadzi\u0107 samemu samochodu na SOR, zabra\u0107 leki; leki: aminosalicylany, glikokortykosteroidy kr\u00f3tko w rzucie, leki immunosupresyjne, biologiczne i celowane; operacja: kolektomia; powik\u0142ania: niedobory witamin i sk\u0142adnik\u00f3w mineralnych, op\u00f3\u017anione dojrzewanie i wzrastanie u dzieci, niedokrwisto\u015b\u0107, wi\u0119ksze ryzyko raka jelita, osteoporoza; samodzielnie: leki tak\u017ce w okresie bez objaw\u00f3w, dzienniczek \u017cywieniowy po rozmowie z lekarzem, picie p\u0142yn\u00f3w przy biegunce, bez NLPZ bez zalecenia lekarza, alkohol najwy\u017cej 14 jednostek tygodniowo; uwa\u017cana za chorob\u0119 autoimmunologiczn\u0105, przyczyna nieznana, cz\u0119\u015bciej przy chorobie w rodzinie i u by\u0142ych palaczy; dost\u0119p 5.10.2026): <a href=\"https:\/\/www.nhs.uk\/conditions\/ulcerative-colitis\/\">nhs.uk<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-2\">Wierci\u0144ska M., Wrzodziej\u0105ce zapalenie jelita grubego (colitis ulcerosa): przyczyny, objawy, leczenie, Medycyna Praktyczna dla pacjent\u00f3w, aktualizacja 21.10.2024 (choroba zapalna b\u0142ony \u015bluzowej odbytnicy lub odbytnicy i okr\u0119\u017cnicy, przebieg z rzutami i remisj\u0105; pierwsze objawy zwykle w wieku 20 do 40 lat; antygen wyzwalaj\u0105cy nieznany; rodzinne wyst\u0119powanie u oko\u0142o 6 do 7 procent chorych; rzadziej choruj\u0105 osoby po usuni\u0119ciu wyrostka przed 20. rokiem \u017cycia; zachorowalno\u015b\u0107 w Europie oko\u0142o 10 na 100 000 rocznie; przy zmianach w odbytnicy mo\u017cliwe zaparcie i krew w stolcu jako jedyny objaw; przebieg umiarkowany u oko\u0142o jednej trzeciej: 4 do 5 krwistych stolc\u00f3w dziennie; ci\u0119\u017cki u oko\u0142o 20 procent: ponad 6 krwistych stolc\u00f3w dziennie, gor\u0105czka, przyspieszone t\u0119tno, spadek ci\u015bnienia, niedokrwisto\u015b\u0107; wzd\u0119cie brzucha w ci\u0119\u017ckim rzucie mo\u017ce oznacza\u0107 toksyczne rozd\u0119cie okr\u0119\u017cnicy; krew w stolcu zawsze wymaga wyja\u015bnienia; do lekarza rodzinnego przy krwawieniu z przewodu pokarmowego, nawracaj\u0105cej biegunce, b\u00f3lach brzucha, gor\u0105czce lub niezamierzonym spadku masy cia\u0142a; przy zaostrzeniu rozpoznanej choroby niezw\u0142ocznie do lekarza; nasilone krwawienie mo\u017ce prowadzi\u0107 do znacznej niedokrwisto\u015bci; rozpoznanie: wykluczenie zaka\u017cenia w badaniu ka\u0142u, CRP, OB, morfologia, kalprotektyna w kale, kolonoskopia z wycinkami; leki: mesalazyna i sulfasalazyna, glikokortykosteroidy, leki immunosupresyjne, biologiczne i ma\u0142ocz\u0105steczkowe, leki miejscowe w czopkach i wlewkach; ci\u0119\u017cki rzut leczony w szpitalu; dost\u0119p 5.10.2026): <a href=\"https:\/\/www.mp.pl\/pacjent\/gastrologia\/wzjg\/65244,wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-colitis-ulcerosa-przyczyny-objawy-leczenie\">mp.pl<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-3\">Bischoff S.C., Bager P., Escher J. i wsp., 2023, ESPEN guideline on Clinical Nutrition in inflammatory bowel disease, Clinical Nutrition (71 zalece\u0144; zal. 9: regularna kontrola niedobor\u00f3w mikrosk\u0142adnik\u00f3w tak\u017ce w remisji; zal. 10 do 12: \u017celazo przy niedokrwisto\u015bci z niedoboru \u017celaza, doustne jako pierwszy wyb\u00f3r przy niedoborze lub \u0142agodnej niedokrwisto\u015bci w nieaktywnej chorobie bez wcze\u015bniejszej nietolerancji, do\u017cylne przy aktywnej chorobie, nietolerancji doustnego, hemoglobinie poni\u017cej 100 g\/l; badania przesiewowe: morfologia, ferrytyna, CRP, co 6 do 12 miesi\u0119cy w remisji, co najmniej co 3 miesi\u0105ce w aktywnej chorobie; ferrytyna poni\u017cej 30 \u00b5g\/l bez stanu zapalnego oznacza niedob\u00f3r \u017celaza; postacie niedokrwisto\u015bci: z niedoboru \u017celaza, choroby przewlek\u0142ej i mieszana; zal. 7 i 8: bia\u0142ko 1,2 do 1,5 g\/kg dziennie w aktywnej chorobie, oko\u0142o 1 g\/kg w remisji; zal. 15: nie ma diety dla nieswoistych chor\u00f3b zapalnych jelit, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna og\u00f3lnie zaleci\u0107 do wywo\u0142ania remisji; zal. 20: kontrola 25(OH)D przy aktywnej chorobie, leczeniu glikokortykosteroidami lub podejrzeniu niedoboru, wap\u0144 i witamina D w razie potrzeby; zal. 22: doustne preparaty od\u017cywcze pierwszym krokiem, gdy potrzebne jest leczenie \u017cywieniowe; zal. 29: bez specjalnych substrat\u00f3w, np. glutaminy i kwas\u00f3w omega-3, w \u017cywieniu dojelitowym; zal. 33: unika\u0107 odwodnienia; zal. 53: wybrane probiotyki mog\u0105 zast\u0105pi\u0107 5-ASA przy jego nietolerancji w \u0142agodnym lub umiarkowanym rzucie WZJG; zal. 56: prebiotyk\u00f3w nie zaleca si\u0119 rutynowo w WZJG; zal. 62: zasady zdrowego \u017cywienia i unikanie indywidualnych wyzwalaczy; cz\u0119sto \u017ale tolerowane: laktoza i nabia\u0142, przyprawy, zio\u0142a, potrawy sma\u017cone, wzdymaj\u0105ce i bogate w b\u0142onnik, eliminacja tylko przy z\u0142ej tolerancji; zal. 63: kwas\u00f3w omega-3 nie zaleca si\u0119 do podtrzymania remisji; zal. 65: kwas foliowy profilaktycznie m.in. przy sulfasalazynie, kt\u00f3ra upo\u015bledza wch\u0142anianie folian\u00f3w, i metotreksacie; zal. 70: w ci\u0105\u017cy kontrola \u017celaza i folian\u00f3w, uzupe\u0142nianie przy niedoborze; kurkumina nie jest omawiana, przeszukanie pe\u0142nego tekstu 5.10.2026): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.clnu.2022.12.004\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-4\">NHS, Iron deficiency anaemia, ostatni przegl\u0105d 26.01.2024 (objawy: zm\u0119czenie, duszno\u015b\u0107, ko\u0142atanie serca, blado\u015b\u0107, b\u00f3le g\u0142owy; rozpoznanie z morfologii; tabletki \u017celaza zwykle przez oko\u0142o 6 miesi\u0119cy; dzia\u0142ania niepo\u017c\u0105dane: zaparcie lub biegunka, b\u00f3l brzucha, zgaga, nudno\u015bci, ciemniejszy stolec; dost\u0119p 5.10.2026): <a href=\"https:\/\/www.nhs.uk\/conditions\/iron-deficiency-anaemia\/\">nhs.uk<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-5\">P\u0142udowski P., Kos-Kud\u0142a B., Walczak M. i wsp., 2023, Guidelines for Preventing and Treating Vitamin D Deficiency: A 2023 Update in Poland, Nutrients (doro\u015bli 19 do 65 lat bez wystarczaj\u0105cej ekspozycji na s\u0142o\u0144ce: 1000 do 2000 IU dziennie zale\u017cnie od masy cia\u0142a i diety; seniorzy 65 do 75 lat 1000 do 2000 IU, powy\u017cej 75 lat 2000 do 4000 IU dziennie; g\u00f3rna bezpieczna dawka 4000 IU przy prawid\u0142owej masie cia\u0142a; st\u0119\u017cenie 25(OH)D 30 do 50 ng\/ml optymalne, poni\u017cej 20 ng\/ml niedob\u00f3r): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.3390\/nu15030695\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-6\">Kaur L., Gordon M., Baines P.A. i wsp., 2020, Probiotics for induction of remission in ulcerative colitis, Cochrane Database of Systematic Reviews (14 bada\u0144, 865 os\u00f3b z \u0142agodnym lub umiarkowanym WZJG; probiotyki a placebo: remisja kliniczna RR 1,73 [95% CI 1,19-2,54], 9 bada\u0144, 594 osoby, niska pewno\u015b\u0107 dowod\u00f3w; probiotyki a 5-ASA: RR 0,92 [0,73-1,16], 1 badanie, niska pewno\u015b\u0107; brak danych o ci\u0119\u017ckiej postaci i o przewadze konkretnych preparat\u00f3w): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1002\/14651858.CD005573.pub3\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-7\">Doron S., Snydman D.R., 2015, Risk and safety of probiotics, Clinical Infectious Diseases (probiotyki bezpieczne dla wi\u0119kszo\u015bci populacji; opisane zaka\u017cenia og\u00f3lnoustrojowe i inne ryzyka u os\u00f3b podatnych, w tym z obni\u017con\u0105 odporno\u015bci\u0105): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1093\/cid\/civ085\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-8\">Turner D., Steinhart A.H., Griffiths A.M., 2007, Omega 3 fatty acids (fish oil) for maintenance of remission in ulcerative colitis, Cochrane Database of Systematic Reviews (3 badania, 138 chorych w remisji, co najmniej 6 miesi\u0119cy; brak wykazanego zmniejszenia ryzyka nawrotu; abstrakt podaje miar\u0119 jako RR, a tabela analizy jako OR, dlatego liczby nie przytaczamy; brak dowod\u00f3w na podtrzymanie remisji): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1002\/14651858.CD006443.pub2\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-9\">Lang A., Salomon N., Wu J.C. i wsp., 2015, Curcumin in Combination With Mesalamine Induces Remission in Patients With Mild-to-Moderate Ulcerative Colitis in a Randomized Controlled Trial, Clinical Gastroenterology and Hepatology (50 chorych z \u0142agodnym lub umiarkowanym rzutem bez poprawy po maksymalnej dawce mesalazyny; kurkumina 3 g dziennie albo placebo przez miesi\u0105c obok mesalazyny; remisja kliniczna w 4. tygodniu u 14 z 26 [53,8 procent] wobec 0 z 24; OR 42 [95% CI 2,3-760]): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.cgh.2015.02.019\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-10\">Halegoua-DeMarzio D., Navarro V., Ahmad J. i wsp., 2023, Liver Injury Associated with Turmeric: A Growing Problem: Ten Cases from the Drug-Induced Liver Injury Network [DILIN], American Journal of Medicine (10 przypadk\u00f3w uszkodzenia w\u0105troby po kurkumie w USA; 5 os\u00f3b w szpitalu, 1 zgon z ostrej niewydolno\u015bci w\u0105troby; objawy po 1 do 4 miesi\u0105cach): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.amjmed.2022.09.026\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-11\">Mahid S.S., Minor K.S., Soto R.E. i wsp., 2006, Smoking and inflammatory bowel disease: a meta-analysis, Mayo Clinic Proceedings (13 bada\u0144 o WZJG; by\u0142e palenie a WZJG OR 1,79 [95% CI 1,37-2,34]; obecne palenie OR 0,58 [0,45-0,75]; badania obserwacyjne): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.4065\/81.11.1462\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-12\">Burisch J., Jess T., Martinato M., Lakatos P.L., ECCO-EpiCom, 2013, The burden of inflammatory bowel disease in Europe, Journal of Crohn&#8217;s and Colitis (przegl\u0105d; szacunkowo 2,5 do 3 mln os\u00f3b w Europie z nieswoistymi chorobami zapalnymi jelit; zachorowalno\u015b\u0107 i chorobowo\u015b\u0107 rosn\u0105): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.crohns.2013.01.010\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-13\">Eder P., \u0141odyga M., Gawron-Kiszka M. i wsp., 2023, Wytyczne Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii i konsultanta krajowego w dziedzinie gastroenterologii dotycz\u0105ce post\u0119powania z pacjentem z wrzodziej\u0105cym zapaleniem jelita grubego, Gastroenterology Review, wersja do druku (spo\u015br\u00f3d bada\u0144 krwi wa\u017cne s\u0105 parametry morfologii, gospodarki \u017celazem i st\u0119\u017cenie CRP, jednak brak odchyle\u0144 w tych oznaczeniach nie wyklucza WZJG; dost\u0119p 5.10.2026): <a href=\"https:\/\/kml.org.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/wytyczne-PL-WZJG-2023-wersja-do-druku.pdf\" rel=\"nofollow\">kml.org.pl<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-14\">NHS, Dehydration, ostatni przegl\u0105d 01.05.2026 (objawy: pragnienie, ciemny mocz o silnym zapachu, rzadsze oddawanie moczu, zawroty g\u0142owy, sucho\u015b\u0107 w ustach; ryzyko ro\u015bnie przy biegunce i gor\u0105czce; doustne p\u0142yny nawadniaj\u0105ce; pilnie przy zawrotach g\u0142owy po wstaniu, kt\u00f3re nie mijaj\u0105, szybkim oddechu lub t\u0119tnie; numer alarmowy przy odwodnieniu z sinoszar\u0105 lub blad\u0105, ch\u0142odn\u0105 sk\u00f3r\u0105, duszno\u015bci\u0105, spl\u0105taniem albo nadmiern\u0105 senno\u015bci\u0105; dost\u0119p 5.10.2026): <a href=\"https:\/\/www.nhs.uk\/conditions\/dehydration\/\">nhs.uk<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-15\">Komisja Europejska, 2012, Rozporz\u0105dzenie Komisji (UE) nr 432\/2012 ustanawiaj\u0105ce wykaz dopuszczonych o\u015bwiadcze\u0144 zdrowotnych dotycz\u0105cych \u017cywno\u015bci (\u017celazo pomaga w prawid\u0142owej produkcji czerwonych krwinek i hemoglobiny; witamina D pomaga w utrzymaniu zdrowych ko\u015bci i w prawid\u0142owym funkcjonowaniu uk\u0142adu odporno\u015bciowego; folian pomaga w prawid\u0142owej produkcji krwi; warunek: co najmniej \u017ar\u00f3d\u0142o sk\u0142adnika; w wykazie nie znaleziono o\u015bwiadcze\u0144 dla kurkumy ani probiotyk\u00f3w dotycz\u0105cych jelita grubego; odczyt 5.10.2026): <a href=\"https:\/\/eur-lex.europa.eu\/legal-content\/PL\/TXT\/?uri=CELEX:32012R0432\">eur-lex.europa.eu<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-16\">Filmann N., Rey J., Schneeweiss S. i wsp., 2014, Prevalence of anemia in inflammatory bowel diseases in European countries: a systematic review and individual patient data meta-analysis, Inflammatory Bowel Diseases (2192 chorych, g\u0142\u00f3wnie z o\u015brodk\u00f3w referencyjnych; niedokrwisto\u015b\u0107 u 21 procent chorych na WZJG [95% CI 15-27]; 57 procent os\u00f3b z niedokrwisto\u015bci\u0105 mia\u0142o niedob\u00f3r \u017celaza; cz\u0119\u015bciej przy aktywnej chorobie, OR 2,72): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1097\/01.MIB.0000442728.74340.fd\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-17\">Del Pinto R., Pietropaoli D., Chandar A.K. i wsp., 2015, Association Between Inflammatory Bowel Disease and Vitamin D Deficiency: A Systematic Review and Meta-analysis, Inflammatory Bowel Diseases (14 bada\u0144 obserwacyjnych, 938 chorych i 953 osoby z grupy kontrolnej; niedob\u00f3r 25(OH)D do 20 ng\/ml; WZJG OR 2,28 [95% CI 1,18-4,41]; ilorazy szans nieskorygowane): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1097\/MIB.0000000000000546\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-18\">Kruis W., Fric P., Pokrotnieks J. i wsp., 2004, Maintaining remission of ulcerative colitis with the probiotic Escherichia coli Nissle 1917 is as effective as with standard mesalazine, Gut (327 chorych w remisji, 12 miesi\u0119cy; lek probiotyczny z E. coli Nissle 1917 200 mg raz dziennie albo mesalazyna 500 mg 3 razy dziennie; nawr\u00f3t u 36,4 procent wobec 33,9 procent w analizie zgodnej z protoko\u0142em; r\u00f3wnowa\u017cno\u015b\u0107): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1136\/gut.2003.037747\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-19\">MedlinePlus, Hypothyroidism, Medical Encyclopedia, U.S. National Library of Medicine, przegl\u0105d 21.07.2024 (po przyj\u0119ciu hormonu tarczycy odczekaj co najmniej 4 godziny przed przyj\u0119ciem m.in. preparat\u00f3w \u017celaza, wapnia, b\u0142onnika i multiwitamin; dost\u0119p 5.10.2026): <a href=\"https:\/\/medlineplus.gov\/ency\/article\/000353.htm\">medlineplus.gov<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-20\">National Center for Complementary and Integrative Health, Turmeric, aktualizacja kwiecie\u0144 2025 (uszkodzenia w\u0105troby po preparatach kurkumy; odstawi\u0107 przy zm\u0119czeniu, nudno\u015bciach, braku apetytu, ciemnym moczu lub \u017c\u00f3\u0142taczce; suplementy kurkumy w ci\u0105\u017cy mog\u0105 by\u0107 niebezpieczne; przy lekach rozmowa z lekarzem; dost\u0119p 4.10.2026): <a href=\"https:\/\/www.nccih.nih.gov\/health\/turmeric\">nccih.nih.gov<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-21\">St John Ambulance, How to put someone in the recovery position, weryfikacja kliniczna 28.04.2025 (osob\u0119, kt\u00f3ra nie reaguje, ale oddycha prawid\u0142owo, uk\u0142ada si\u0119 w pozycji bocznej ustalonej, \u017ceby drogi oddechowe by\u0142y dro\u017cne, a wymiociny mog\u0142y wyp\u0142yn\u0105\u0107; wezwanie pomocy pod 999 lub 112; dost\u0119p 5.10.2026): <a href=\"https:\/\/www.sja.org.uk\/first-aid-advice\/recovery-position\/\" rel=\"nofollow\">sja.org.uk<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-22\">Kuenzig M.E., Manuel D.G., Donelle J., Benchimol E.I., 2020, Life expectancy and health-adjusted life expectancy in people with inflammatory bowel disease, CMAJ (Ontario, 1996 do 2011, nieswoiste choroby zapalne jelit \u0142\u0105cznie; oczekiwana d\u0142ugo\u015b\u0107 \u017cycia wzros\u0142a do 78,4 roku u kobiet i 75,5 roku u m\u0119\u017cczyzn; r\u00f3\u017cnica wobec os\u00f3b bez choroby 6,6 do 8,1 roku u kobiet i 5,0 do 6,1 roku u m\u0119\u017cczyzn): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1503\/cmaj.190976\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-23\">Ol\u00e9n O., Erichsen R., Sachs M.C. i wsp., 2020, Colorectal cancer in ulcerative colitis: a Scandinavian population-based cohort study, Lancet (96 447 chorych na WZJG w Danii i Szwecji, 1969 do 2017; rak jelita grubego 1,29 wobec 0,82 na 1000 osobolat, HR 1,66 [95% CI 1,57-1,76]; w latach 2013 do 2017 HR 1,38 [1,20-1,60], jeden dodatkowy przypadek na 1058 chorych w ci\u0105gu 5 lat): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1016\/S0140-6736(19)32545-0\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-24\">EFSA Panel on Nutrition, Novel Foods and Food Allergens, 2024, Scientific opinion on the tolerable upper intake level for iron, EFSA Journal (g\u00f3rnego limitu nie ustalono; bezpieczny poziom spo\u017cycia 40 mg \u017celaza dziennie dla doros\u0142ych \u0142\u0105cznie z diety i suplement\u00f3w, nie g\u00f3rny limit): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.2903\/j.efsa.2024.8819\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-25\">Zag\u00f3rowicz E., Walkiewicz D., Kucha P. i wsp., 2022, Nationwide data on epidemiology of inflammatory bowel disease in Poland between 2009 and 2020, Polish Archives of Internal Medicine 132(5):16194 (dane rozliczeniowe NFZ 2009-2020; zachorowalno\u015b\u0107 na WZJG 12,5 na 100 000 mieszka\u0144c\u00f3w, standaryzowana na populacj\u0119 europejsk\u0105 12,3; odczyt abstraktu w PubMed, PMID 35044144, 20.10.2026): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.20452\/pamw.16194\">doi.org<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n<p class=\"notka-ai\"><small>Ilustracje w tym artykule zosta\u0142y przygotowane z pomoc\u0105 sztucznej inteligencji (AI). Zdj\u0119cia produkt\u00f3w pochodz\u0105 ze sklepu \u015awiat Supli.<\/small><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Objawy rzutu WZJG, badania potrzebne do rozpoznania, leki i operacja, dieta w rzucie i remisji, kiedy \u017celazo, witamina D, kwas foliowy i probiotyki maj\u0105 uzasadnienie, interakcje z lekami oraz objawy, przy kt\u00f3rych trzeba dzwoni\u0107 pod 112.<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":26903,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_editorskit_title_hidden":false,"_editorskit_reading_time":0,"_editorskit_is_block_options_detached":false,"_editorskit_block_options_position":"{}","inline_featured_image":false,"rop_custom_images_group":[],"rop_custom_messages_group":[],"rop_publish_now":"initial","rop_publish_now_accounts":[],"rop_publish_now_history":[],"rop_publish_now_status":"pending","footnotes":""},"categories":[1385],"tags":[93,623,34,74,42],"class_list":{"0":"post-20554","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-dolegliwosci-i-choroby","8":"tag-dieta","9":"tag-jelita","10":"tag-polecamy","11":"tag-suplementy","12":"tag-zdrowie"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.2 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Wrzodziej\u0105ce zapalenie jelita grubego: objawy i leczenie<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Krew w stolcu, parcie i b\u00f3l brzucha, kolonoskopia, leki, dieta w rzucie, \u017celazo i witamina D przy niedoborze oraz objawy, przy kt\u00f3rych dzwoni\u0107 pod 112.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Wrzodziej\u0105ce zapalenie jelita grubego: objawy i leczenie\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Krew w stolcu, parcie i b\u00f3l brzucha, kolonoskopia, leki, dieta w rzucie, \u017celazo i witamina D przy niedoborze oraz objawy, przy kt\u00f3rych dzwoni\u0107 pod 112.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Blog \u015awiat Supli\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Swiat.Supli\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-03-06T16:13:44+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-10-20T14:58:49+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-okladka-68044434.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2752\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1536\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Pawe\u0142 Lisowski\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@SwiatSupli\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@SwiatSupli\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Pawe\u0142 Lisowski\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"4 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Pawe\u0142 Lisowski\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/b92e54cf03cf0b288057351cf090e58a\"},\"headline\":\"Wrzodziej\u0105ce zapalenie jelita grubego: jakie daje objawy i jak si\u0119 je leczy?\",\"datePublished\":\"2025-03-06T16:13:44+00:00\",\"dateModified\":\"2026-10-20T14:58:49+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\\\/\"},\"wordCount\":5977,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-okladka-68044434.webp\",\"keywords\":[\"dieta\",\"jelita\",\"Polecamy\",\"suplementy\",\"Zdrowie\"],\"articleSection\":[\"Dolegliwo\u015bci i choroby\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\\\/\",\"name\":\"Wrzodziej\u0105ce zapalenie jelita grubego: objawy i leczenie\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-okladka-68044434.webp\",\"datePublished\":\"2025-03-06T16:13:44+00:00\",\"dateModified\":\"2026-10-20T14:58:49+00:00\",\"description\":\"Krew w stolcu, parcie i b\u00f3l brzucha, kolonoskopia, leki, dieta w rzucie, \u017celazo i witamina D przy niedoborze oraz objawy, przy kt\u00f3rych dzwoni\u0107 pod 112.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-okladka-68044434.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-okladka-68044434.webp\",\"width\":2752,\"height\":1536,\"caption\":\"Lekkostrawny posi\u0142ek z ry\u017cem, marchewk\u0105 i kurczakiem obok wody i notesu na dzienniczek \u017cywieniowy\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Wrzodziej\u0105ce zapalenie jelita grubego: jakie daje objawy i jak si\u0119 je leczy?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/\",\"name\":\"Blog \u015awiat Supli\",\"description\":\"Wspieramy Tw\u00f3j styl \u017cycia\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#organization\",\"name\":\"\u015awiat Supli\",\"url\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/10\\\/swiat-supli-logo-hex-color-bg-2-scaled.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/10\\\/swiat-supli-logo-hex-color-bg-2-scaled.jpg\",\"width\":2560,\"height\":680,\"caption\":\"\u015awiat Supli\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/Swiat.Supli\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/SwiatSupli\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/swiatsupli_pl\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.youtube.com\\\/channel\\\/UCbrXSxhnVQmv08kapZgYW5Q\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/b92e54cf03cf0b288057351cf090e58a\",\"name\":\"Pawe\u0142 Lisowski\",\"description\":\"Pawe\u0142 Lisowski od ponad 20 lat \u0142\u0105czy do\u015bwiadczenie w sporcie, treningu i suplementacji z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 biznesow\u0105. Uko\u0144czy\u0142 zarz\u0105dzanie i marketing na Politechnice Bia\u0142ostockiej, a nast\u0119pnie studia MBA. Jest technologiem w dziedzinie suplementacji, a w \u015brodowisku sportowym od 25 lat nazywany jest Doktorem Liskiem. By\u0142 finalist\u0105 Mistrzostw Europy w kulturystyce, zdoby\u0142 z\u0142oty medal w zawodach federacji NPC na W\u0119grzech oraz zwyci\u0119\u017cy\u0142 w kategorii OPEN w zawodach w Sopocie. Przez lata pracowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c jako trener, wykorzystuj\u0105c wiedz\u0119 i w\u0142asne do\u015bwiadczenie startowe w pracy z podopiecznymi. Obecnie prowadzi \u015awiat Supli oraz Nauree Labs \u2014 zak\u0142ad produkcyjny suplement\u00f3w diety. W swoich publikacjach dzieli si\u0119 praktyczn\u0105 wiedz\u0105 dotycz\u0105c\u0105 suplementacji, treningu, \u017cywienia i \u015bwiadomego wyboru produkt\u00f3w. Jest zwolennikiem podej\u015bcia, w kt\u00f3rym dieta i suplementacja s\u0105 narz\u0119dziami, kt\u00f3rych dzia\u0142anie i zastosowanie warto przede wszystkim dobrze rozumie\u0107.\",\"sameAs\":[\"http:\\\/\\\/www.swiatsupli.pl\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/author\\\/lisek\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Wrzodziej\u0105ce zapalenie jelita grubego: objawy i leczenie","description":"Krew w stolcu, parcie i b\u00f3l brzucha, kolonoskopia, leki, dieta w rzucie, \u017celazo i witamina D przy niedoborze oraz objawy, przy kt\u00f3rych dzwoni\u0107 pod 112.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Wrzodziej\u0105ce zapalenie jelita grubego: objawy i leczenie","og_description":"Krew w stolcu, parcie i b\u00f3l brzucha, kolonoskopia, leki, dieta w rzucie, \u017celazo i witamina D przy niedoborze oraz objawy, przy kt\u00f3rych dzwoni\u0107 pod 112.","og_url":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\/","og_site_name":"Blog \u015awiat Supli","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Swiat.Supli","article_published_time":"2025-03-06T16:13:44+00:00","article_modified_time":"2026-10-20T14:58:49+00:00","og_image":[{"width":2752,"height":1536,"url":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-okladka-68044434.webp","type":"image\/webp"}],"author":"Pawe\u0142 Lisowski","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@SwiatSupli","twitter_site":"@SwiatSupli","twitter_misc":{"Napisane przez":"Pawe\u0142 Lisowski","Szacowany czas czytania":"4 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\/"},"author":{"name":"Pawe\u0142 Lisowski","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#\/schema\/person\/b92e54cf03cf0b288057351cf090e58a"},"headline":"Wrzodziej\u0105ce zapalenie jelita grubego: jakie daje objawy i jak si\u0119 je leczy?","datePublished":"2025-03-06T16:13:44+00:00","dateModified":"2026-10-20T14:58:49+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\/"},"wordCount":5977,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-okladka-68044434.webp","keywords":["dieta","jelita","Polecamy","suplementy","Zdrowie"],"articleSection":["Dolegliwo\u015bci i choroby"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\/","url":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\/","name":"Wrzodziej\u0105ce zapalenie jelita grubego: objawy i leczenie","isPartOf":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-okladka-68044434.webp","datePublished":"2025-03-06T16:13:44+00:00","dateModified":"2026-10-20T14:58:49+00:00","description":"Krew w stolcu, parcie i b\u00f3l brzucha, kolonoskopia, leki, dieta w rzucie, \u017celazo i witamina D przy niedoborze oraz objawy, przy kt\u00f3rych dzwoni\u0107 pod 112.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\/#primaryimage","url":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-okladka-68044434.webp","contentUrl":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-okladka-68044434.webp","width":2752,"height":1536,"caption":"Lekkostrawny posi\u0142ek z ry\u017cem, marchewk\u0105 i kurczakiem obok wody i notesu na dzienniczek \u017cywieniowy"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-cicha-epidemia-ktora-niszczy-twoje-zycie\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Wrzodziej\u0105ce zapalenie jelita grubego: jakie daje objawy i jak si\u0119 je leczy?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#website","url":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/","name":"Blog \u015awiat Supli","description":"Wspieramy Tw\u00f3j styl \u017cycia","publisher":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#organization","name":"\u015awiat Supli","url":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/swiat-supli-logo-hex-color-bg-2-scaled.jpg","contentUrl":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/swiat-supli-logo-hex-color-bg-2-scaled.jpg","width":2560,"height":680,"caption":"\u015awiat Supli"},"image":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Swiat.Supli","https:\/\/x.com\/SwiatSupli","https:\/\/www.instagram.com\/swiatsupli_pl\/","https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCbrXSxhnVQmv08kapZgYW5Q"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#\/schema\/person\/b92e54cf03cf0b288057351cf090e58a","name":"Pawe\u0142 Lisowski","description":"Pawe\u0142 Lisowski od ponad 20 lat \u0142\u0105czy do\u015bwiadczenie w sporcie, treningu i suplementacji z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 biznesow\u0105. Uko\u0144czy\u0142 zarz\u0105dzanie i marketing na Politechnice Bia\u0142ostockiej, a nast\u0119pnie studia MBA. Jest technologiem w dziedzinie suplementacji, a w \u015brodowisku sportowym od 25 lat nazywany jest Doktorem Liskiem. By\u0142 finalist\u0105 Mistrzostw Europy w kulturystyce, zdoby\u0142 z\u0142oty medal w zawodach federacji NPC na W\u0119grzech oraz zwyci\u0119\u017cy\u0142 w kategorii OPEN w zawodach w Sopocie. Przez lata pracowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c jako trener, wykorzystuj\u0105c wiedz\u0119 i w\u0142asne do\u015bwiadczenie startowe w pracy z podopiecznymi. Obecnie prowadzi \u015awiat Supli oraz Nauree Labs \u2014 zak\u0142ad produkcyjny suplement\u00f3w diety. W swoich publikacjach dzieli si\u0119 praktyczn\u0105 wiedz\u0105 dotycz\u0105c\u0105 suplementacji, treningu, \u017cywienia i \u015bwiadomego wyboru produkt\u00f3w. Jest zwolennikiem podej\u015bcia, w kt\u00f3rym dieta i suplementacja s\u0105 narz\u0119dziami, kt\u00f3rych dzia\u0142anie i zastosowanie warto przede wszystkim dobrze rozumie\u0107.","sameAs":["http:\/\/www.swiatsupli.pl"],"url":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/author\/lisek\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20554","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20554"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20554\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28854,"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20554\/revisions\/28854"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/26903"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20554"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20554"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20554"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}