{"id":19184,"date":"2024-10-17T15:49:30","date_gmt":"2024-10-17T13:49:30","guid":{"rendered":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/?p=19184"},"modified":"2026-10-19T16:15:20","modified_gmt":"2026-10-19T14:15:20","slug":"twoja-watrobe-moze-byc-grozniejsza-niz-myslisz-naturalne-sposoby-na-ochrone-watroby-i-suplementacja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/twoja-watrobe-moze-byc-grozniejsza-niz-myslisz-naturalne-sposoby-na-ochrone-watroby-i-suplementacja\/","title":{"rendered":"Czy cukier i fruktoza szkodz\u0105 w\u0105trobie? Co pokazuj\u0105 badania"},"content":{"rendered":"<p><strong>Tak, nadmiar dodanego cukru i fruktozy sprzyja st\u0142uszczeniu w\u0105troby, a najmocniejsze dowody dotycz\u0105 s\u0142odzonych napoj\u00f3w: w badaniach kontrolowanych zwi\u0119ksza\u0142y t\u0142uszcz w w\u0105trobie wtedy, gdy dostarcza\u0142y energii ponad potrzeby, natomiast zamiana cukru na inne w\u0119glowodany przy tej samej liczbie kalorii nie zmienia\u0142a t\u0142uszczu w w\u0105trobie [1] [2]. Ograniczenie cukr\u00f3w wolnych zmniejszy\u0142o st\u0142uszczenie w\u0105troby u ch\u0142opc\u00f3w z t\u0105 chorob\u0105 ju\u017c po 8 tygodniach [3], a cukry w ca\u0142ych owocach nie nale\u017c\u0105 wed\u0142ug WHO do cukr\u00f3w wolnych, kt\u00f3re warto ogranicza\u0107 [4]. Przy st\u0142uszczeniu w\u0105troby europejskie wytyczne zalecaj\u0105 unika\u0107 s\u0142odzonych napoj\u00f3w, schudn\u0105\u0107 co najmniej 5% masy cia\u0142a przy nadwadze i wi\u0119cej si\u0119 rusza\u0107, a suplement\u00f3w na w\u0105trob\u0119 nie zalecaj\u0105 [5].<\/strong><\/p>\n<p class=\"aktualizacja\"><small>Aktualizacja 6.10.2026: nowy tekst: czy cukier i fruktoza szkodz\u0105 w\u0105trobie, napoje a owoce, badania w\u0105troby, kiedy do lekarza, nowe \u017ar\u00f3d\u0142a i zdj\u0119cia.<\/small><\/p>\n<p>Przy wymiotach krwi\u0105, czarnym stolcu albo nag\u0142ym spl\u0105taniu dzwo\u0144 pod 112 (sekcja 7). Dalej wyja\u015bniamy, czym jest MASLD, co w\u0105troba robi z fruktoz\u0105, jakie wyniki da\u0142y badania z kontrol\u0105 kalorii, gdzie ko\u0144czy si\u0119 owoc, a zaczyna cukier wolny, co wiadomo o s\u0142odzikach i jakie badania w\u0105troby zrobi\u0107.<\/p>\n\n<details class=\"toc\" open>\n<summary>Spis tre\u015bci<\/summary>\n<nav aria-label=\"Spis tre\u015bci\">\n<ul>\n<li class=\"\"><a href=\"#odpowiedz\">1. Czy cukier szkodzi w\u0105trobie i czym jest MASLD<\/a><\/li>\n<li class=\"\"><a href=\"#metabolizm\">2. Co w\u0105troba robi z fruktoz\u0105 i zwyk\u0142ym cukrem<\/a><\/li>\n<li class=\"\"><a href=\"#badania\">3. Co pokaza\u0142y badania kontrolowane: nadmiar kalorii a zamiana<\/a><\/li>\n<li class=\"\"><a href=\"#owoce\">4. Owoce, soki i s\u0142odzone napoje: co ogranicza\u0107<\/a><\/li>\n<li class=\"\"><a href=\"#slodziki\">5. Czy s\u0142odziki s\u0105 lepsze dla w\u0105troby?<\/a><\/li>\n<li class=\"\"><a href=\"#diagnostyka\">6. Jakie badania w\u0105troby zrobi\u0107<\/a><\/li>\n<li class=\"\"><a href=\"#lekarz\">7. Kiedy do lekarza, a kiedy dzwoni\u0107 pod 112<\/a><\/li>\n<li class=\"\"><a href=\"#produkty\">8. Jak ograniczy\u0107 cukier na co dzie\u0144 i co polecamy<\/a><\/li>\n<li class=\"\"><a href=\"#faq\">9. Najcz\u0119stsze pytania<\/a><\/li>\n<li class=\"\"><a href=\"#podsumowanie\">10. Podsumowanie<\/a><\/li>\n<li class=\"\"><a href=\"#zrodla\">11. \u0179r\u00f3d\u0142a<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/nav>\n<\/details>\n<h2 id=\"odpowiedz\">1. Czy cukier szkodzi w\u0105trobie i czym jest MASLD<\/h2>\n<p>St\u0142uszczeniowa choroba w\u0105troby zwi\u0105zana z dysfunkcj\u0105 metaboliczn\u0105, w skr\u00f3cie MASLD, to nowa nazwa dawnej niealkoholowej st\u0142uszczeniowej choroby w\u0105troby (NAFLD) [6]. Rozpoznaje si\u0119 j\u0105, gdy w w\u0105trobie jest za du\u017co t\u0142uszczu, a pacjent ma co najmniej jeden czynnik ryzyka kardiometabolicznego i nie pije alkoholu w szkodliwych ilo\u015bciach [5]. Czynniki te to wed\u0142ug europejskich wytycznych EASL (European Association for the Study of the Liver) z 2024 roku: wska\u017anik masy cia\u0142a (BMI) co najmniej 25 albo obw\u00f3d talii co najmniej 94 cm u m\u0119\u017cczyzn i 80 cm u kobiet, stan przedcukrzycowy albo cukrzyca typu 2, tr\u00f3jglicerydy co najmniej 1,7 mmol\/l, za niski cholesterol HDL oraz ci\u015bnienie co najmniej 130\/85 mm Hg albo leczenie tych zaburze\u0144 [5]. Zapalenie w\u0105troby w przebiegu tej choroby nazywa si\u0119 MASH.<\/p>\n<p>To cz\u0119sta choroba. W przegl\u0105dzie Younossi i wsp. (2023), obejmuj\u0105cym 92 badania populacyjne z lat 1990 do 2019, dotyczy\u0142a oko\u0142o 30 na 100 doros\u0142ych na \u015bwiecie, a jej cz\u0119sto\u015b\u0107 ros\u0142a z czasem [7]. Zwykle nie daje objaw\u00f3w i wychodzi przy badaniach zleconych z innego powodu; u wi\u0119kszo\u015bci os\u00f3b ko\u0144czy si\u0119 na samym st\u0142uszczeniu, ale u cz\u0119\u015bci przechodzi w zapalenie, zw\u0142\u00f3knienie, a nawet marsko\u015b\u0107 [8].<\/p>\n<p>Gdzie w tym cukier? EASL pisze wprost, \u017ce spo\u017cycie cukr\u00f3w dodanych, zw\u0142aszcza fruktozy, odgrywa du\u017c\u0105 rol\u0119 w rozwoju MASLD [5]. Europejski Urz\u0105d ds. Bezpiecze\u0144stwa \u017bywno\u015bci (EFSA) w opinii z 2022 roku oceni\u0142, \u017ce badania z losowym przydzia\u0142em wskazuj\u0105 na przyczynowy zwi\u0105zek cukr\u00f3w dodanych i wolnych z oty\u0142o\u015bci\u0105 i zaburzeniami lipid\u00f3w przy umiarkowanej pewno\u015bci, a ze st\u0142uszczeniem w\u0105troby przy niskiej pewno\u015bci; bezpiecznego progu spo\u017cycia nie da\u0142o si\u0119 ustali\u0107, wi\u0119c cukr\u00f3w dodanych powinno by\u0107 jak najmniej [9]. Najprostszy pierwszy krok to zamiana s\u0142odzonych napoj\u00f3w na wod\u0119 albo nies\u0142odzon\u0105 herbat\u0119, np. z dzia\u0142u <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/herbaty-kawy\/c320\">herbaty i kawy<\/a> w naszym sklepie.<\/p>\n<h2 id=\"metabolizm\">2. Co w\u0105troba robi z fruktoz\u0105 i zwyk\u0142ym cukrem<\/h2>\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/cukier-a-watroba-ilustracja-e225c3ca.webp\" alt=\"Przekr\u00f3j tkanki w\u0105troby z kroplami t\u0142uszczu, ilustracja st\u0142uszczenia w\u0105troby\" width=\"2752\" height=\"1536\" class=\"wp-image-27009\" loading=\"lazy\" style=\"max-width:100%;height:auto\"><\/figure>\n<p>Zwyk\u0142y cukier, czyli sacharoza, to po\u0142\u0105czenie glukozy i fruktozy [10]. Syrop glukozowo-fruktozowy, popularny w napojach i s\u0142odyczach, tak\u017ce zawiera oba cukry. Na etykiecie w wierszu cukry producent podaje sum\u0119 wszystkich cukr\u00f3w prostych i dwucukr\u00f3w, czyli m.in. glukozy i fruktozy, a tak\u017ce sacharozy oraz laktozy, bez alkoholi cukrowych [11].<\/p>\n<p>Glukoz\u0119 wykorzystuje ca\u0142e cia\u0142o, a fruktoz\u0119 w du\u017cej cz\u0119\u015bci przerabia w\u0105troba, kt\u00f3ra mo\u017ce z niej wytwarza\u0107 nowe kwasy t\u0142uszczowe; ten proces nazywa si\u0119 lipogenez\u0105 de novo [12]. Dobrze wida\u0107 to w szwajcarskim badaniu Geidl-Flueck i wsp. (2021): 94 zdrowych m\u0119\u017cczyzn przez 7 tygodni pi\u0142o dodatkowo do zwyk\u0142ej diety napoje z 80 g fruktozy, sacharozy albo glukozy dziennie, a grupa kontrolna nie pi\u0142a s\u0142odzonych napoj\u00f3w [10]. Ca\u0142kowita liczba kalorii by\u0142a podobna we wszystkich grupach. Fruktoza i sacharoza mniej wi\u0119cej podwoi\u0142y tempo, w jakim w\u0105troba wytwarza\u0142a nowe kwasy t\u0142uszczowe (mediana 19,7 i 20,8% na dob\u0119 wobec 9,1% w grupie kontrolnej), a ta sama ilo\u015b\u0107 glukozy go nie zmieni\u0142a [10]. W tym badaniu nie mierzono jednak ilo\u015bci t\u0142uszczu w w\u0105trobie, wi\u0119c pokazuje ono mechanizm, a nie rozw\u00f3j choroby.<\/p>\n<p>Najnowsze badanie z 2026 roku dodaje niuans. Carter i wsp. podali 24 doros\u0142ym bez oty\u0142o\u015bci jednorazowo nap\u00f3j ze 100 g w\u0119glowodan\u00f3w i 50 g t\u0142uszczu: po maltodekstrynie szczytowa lipogeneza w w\u0105trobie wynios\u0142a 11%, a po laktozie i po sacharozie odpowiednio 22 i 23% [13]. Wynik dotyczy jednego posi\u0142ku i nie oznacza, \u017ce mleko szkodzi w\u0105trobie. Badanie pokazuje, \u017ce wzrost lipogenezy po posi\u0142ku nie jest swoisty dla fruktozy; nie rozstrzyga o d\u0142ugoterminowym ryzyku st\u0142uszczenia. Co m\u00f3wi\u0105 o tym badania z kontrol\u0105 kalorii, opisujemy w sekcji 3.<\/p>\n<h2 id=\"badania\">3. Co pokaza\u0142y badania kontrolowane: nadmiar kalorii a zamiana<\/h2>\n<p>W badaniach kontrolowanych badacze ustalaj\u0105 diet\u0119 uczestnik\u00f3w, wi\u0119c daj\u0105 mocniejsz\u0105 odpowied\u017a ni\u017c obserwacje. Wynik zale\u017cy od tego, czy cukier dodawano ponad zwyk\u0142\u0105 diet\u0119, czy zamieniano nim inne w\u0119glowodany przy tej samej liczbie kalorii.<\/p>\n<p class=\"tabela-podpowiedz\" style=\"font-size:13px;color:#6b7280;margin:0 0 4px\">Na telefonie przesu\u0144 tabel\u0119 w bok, aby zobaczy\u0107 wszystkie kolumny.<\/p>\n<div style=\"overflow-x:auto;max-width:100%;-webkit-overflow-scrolling:touch\">\n<table style=\"border-collapse:collapse;min-width:640px;width:auto\">\n<caption>Fruktoza i cukry a t\u0142uszcz w w\u0105trobie: wyniki bada\u0144 kontrolowanych<\/caption>\n<thead>\n<tr>\n<th scope=\"col\" style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">Badanie<\/th>\n<th scope=\"col\" style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">Kto i jak d\u0142ugo<\/th>\n<th scope=\"col\" style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">Co zmieniano<\/th>\n<th scope=\"col\" style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">Wynik<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">Chiu 2014, przegl\u0105d<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">13 bada\u0144, 260 zdrowych os\u00f3b, zwykle do 4 tygodni<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">fruktoza zamiast innych w\u0119glowodan\u00f3w albo 104 do 220 g fruktozy dziennie ponad potrzeby<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">przy zamianie bez zmian; przy nadmiarze wi\u0119cej t\u0142uszczu w w\u0105trobie i wy\u017csze ALT [1]<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">Lee 2022, przegl\u0105d<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">51 bada\u0144, 2059 os\u00f3b, g\u0142\u00f3wnie zdrowi m\u0142odsi doro\u015bli<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">cukry z r\u00f3\u017cnych \u017ar\u00f3de\u0142: dodane ponad diet\u0119, zamienione albo bez kontroli kalorii<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">s\u0142odzone napoje ponad diet\u0119 zwi\u0119ksza\u0142y t\u0142uszcz w w\u0105trobie (wysoka pewno\u015b\u0107); przy zamianie bez wp\u0142ywu [2]<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">Schwarz 2017<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">41 dzieci w wieku 9 do 18 lat z oty\u0142o\u015bci\u0105, 9 dni<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">cukier zast\u0105piony skrobi\u0105, te same kalorie<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">t\u0142uszcz w w\u0105trobie z 7,2 do 3,8% (mediana), bez grupy kontrolnej [12]<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">Schwimmer 2019<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">40 ch\u0142opc\u00f3w w wieku 11 do 16 lat ze st\u0142uszczeniem potwierdzonym biopsj\u0105, 8 tygodni<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">cukry wolne poni\u017cej 3% energii wobec zwyk\u0142ej diety<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">st\u0142uszczenie z 25 do 17% wobec z 21 do 20% w grupie kontrolnej [3]<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<p>W przegl\u0105dzie Chiu i wsp. (2014) fruktoza dostarczaj\u0105ca 21 do 35% energii ponad potrzeby zwi\u0119ksza\u0142a t\u0142uszcz w kom\u00f3rkach w\u0105troby (standaryzowana r\u00f3\u017cnica \u015brednich 0,45; 95-procentowy przedzia\u0142 ufno\u015bci od 0,18 do 0,72) i ALT \u015brednio o 4,94 U\/l, a autorzy przypisali to raczej nadmiarowi kalorii ni\u017c samej fruktozie; badania by\u0142y kr\u00f3tkie i niskiej jako\u015bci [1]. Wi\u0119kszy przegl\u0105d Lee i wsp. (2022) potwierdzi\u0142 ten obraz: nadmiar energii ze s\u0142odzonych napoj\u00f3w zwi\u0119ksza\u0142 t\u0142uszcz w w\u0105trobie z wysok\u0105 pewno\u015bci\u0105 dowod\u00f3w, a przy zamianie bez zmiany kalorii cukry nie zmienia\u0142y wska\u017anik\u00f3w choroby; dla owoc\u00f3w, sok\u00f3w, miodu i s\u0142odyczy pewno\u015b\u0107 by\u0142a niska albo umiarkowana [2]. Cz\u0119\u015b\u0107 autor\u00f3w tego przegl\u0105du zg\u0142osi\u0142a finansowanie m.in. od przemys\u0142u cukrowniczego [2].<\/p>\n<p>Najwa\u017cniejsze dla os\u00f3b, kt\u00f3re ju\u017c maj\u0105 st\u0142uszczenie, jest badanie Schwimmer i wsp. (2019) w JAMA, w kt\u00f3rym ch\u0142opcy z grupy badanej dostawali posi\u0142ki dla ca\u0142ej rodziny z cukrami wolnymi poni\u017cej 3% energii [3]. Po 8 tygodniach st\u0142uszczenie w rezonansie magnetycznym spad\u0142o z 25 do 17% wobec z 21 do 20% w grupie kontrolnej (skorygowana r\u00f3\u017cnica \u22126,23 punktu procentowego; 95-procentowy przedzia\u0142 ufno\u015bci od \u22129,45 do \u22123,02), a ALT z 103 do 61 U\/l wobec z 82 do 75 U\/l [3]. Dieta zmieni\u0142a te\u017c mas\u0119 cia\u0142a: w grupie badanej \u015brednia masa spad\u0142a z 88,1 do 86,7 kg, a w grupie kontrolnej wzros\u0142a z 88,7 do 89,3 kg (skorygowana r\u00f3\u017cnica \u22122,0 kg) [3]. R\u00f3\u017cnica w st\u0142uszczeniu pozosta\u0142a istotna tak\u017ce po statystycznym uwzgl\u0119dnieniu zmiany masy cia\u0142a [3], wi\u0119c wynik nie wynika wy\u0142\u0105cznie z chudni\u0119cia, ale nie jest te\u017c czystym efektem samego cukru przy niezmienionej masie. Autorzy uznali wyniki za wst\u0119pne: badanie by\u0142o kr\u00f3tkie, obj\u0119\u0142o tylko ch\u0142opc\u00f3w, w wi\u0119kszo\u015bci pochodzenia latynoskiego, i nie sprawdza\u0142o, czy efekt si\u0119 utrzymuje [3]. Nie wiadomo wi\u0119c, czy u doros\u0142ych ograniczenie cukr\u00f3w wolnych da taki sam wynik.<\/p>\n<p>Wniosek: cukier szkodzi w\u0105trobie przede wszystkim w nadmiarze, zw\u0142aszcza w napojach, kt\u00f3re \u0142atwo dodaj\u0105 kalorii. Dlatego europejskie wytyczne \u0142\u0105cz\u0105 ograniczenie cukru z utrat\u0105 masy cia\u0142a: przy nadwadze co najmniej 5% mniej, by zmniejszy\u0107 t\u0142uszcz w w\u0105trobie, 7 do 10%, by zmniejszy\u0107 zapalenie, i co najmniej 10%, by poprawi\u0107 zw\u0142\u00f3knienie [5]. Jak bezpiecznie schudn\u0105\u0107, opisujemy w poradniku <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/malo-znane-sztuczki-na-odchudzanie-w-41-dni-zbudujesz-forme-nie-wychodzac-z-domu\/\">jak schudn\u0105\u0107 samemu w domu<\/a>. Nadmiar cukr\u00f3w dodanych EFSA wi\u0105\u017ce te\u017c z zaburzeniami lipid\u00f3w [9]; o tym, co obni\u017ca podwy\u017cszone tr\u00f3jglicerydy, piszemy w artykule <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/jak-obnizyc-trojglicerydy\/\">jak obni\u017cy\u0107 tr\u00f3jglicerydy<\/a>.<\/p>\n<h2 id=\"owoce\">4. Owoce, soki i s\u0142odzone napoje: co ogranicza\u0107<\/h2>\n<p>WHO zaleca, by cukry wolne dostarcza\u0142y mniej ni\u017c 10% energii, a warunkowo mniej ni\u017c 5% [4]. Cukry wolne to cukry dodane do \u017cywno\u015bci i napoj\u00f3w przez producenta, kucharza albo nas samych oraz cukry naturalnie obecne w miodzie, syropach, sokach owocowych i koncentratach sok\u00f3w [4]. Zalecenie nie dotyczy cukr\u00f3w w \u015bwie\u017cych owocach i warzywach ani w mleku [4]. W\u0119glowodany, w tym cukry, dostarczaj\u0105 4 kcal w gramie [11], wi\u0119c przy diecie 2000 kcal limit 10% to oko\u0142o 50 g cukr\u00f3w wolnych, a 5% oko\u0142o 25 g, czyli 6 \u0142y\u017ceczek; puszka s\u0142odzonego napoju mo\u017ce zawiera\u0107 do 40 g [4].<\/p>\n<p>Na etykiecie cukry wolne kryj\u0105 si\u0119 pod nazwami takimi jak cukier, sacharoza, glukoza, dekstroza, fruktoza, syrop glukozowo-fruktozowy, cukier inwertowany, mi\u00f3d, syrop z agawy albo zag\u0119szczony sok owocowy. Wszystkie licz\u0105 si\u0119 do limitu WHO, tak\u017ce fruktoza sprzedawana jako cukier dla diabetyk\u00f3w [4].<\/p>\n<p>Co z owocami? W przegl\u0105dzie Lee i wsp. owoce w badaniach kontrolowanych nie zwi\u0119ksza\u0142y t\u0142uszczu w w\u0105trobie, cho\u0107 pewno\u015b\u0107 tych wynik\u00f3w jest ograniczona [2]. W metaanalizie 11 bada\u0144 obserwacyjnych z udzia\u0142em 493 682 os\u00f3b ludzie jedz\u0105cy najwi\u0119cej owoc\u00f3w rzadziej mieli st\u0142uszczenie w\u0105troby ni\u017c jedz\u0105cy najmniej (iloraz szans 0,88; 95-procentowy przedzia\u0142 ufno\u015bci od 0,83 do 0,93) [14]. To zwi\u0105zek, nie dow\u00f3d przyczyny, ale nie ma podstaw, by z powodu w\u0105troby rezygnowa\u0107 z ca\u0142ych owoc\u00f3w. Soki to inna sprawa: WHO zalicza je do cukr\u00f3w wolnych [4].<\/p>\n<p>S\u0142odzone napoje maj\u0105 najmocniejsze dowody tak\u017ce w badaniach obserwacyjnych. W ameryka\u0144skiej kohorcie Women&#8217;s Health Initiative (Zhao i wsp., 2023) 98 786 kobiet po menopauzie; mediana czasu obserwacji wynosi\u0142a 20,9 roku: picie co najmniej jednej porcji s\u0142odzonego napoju dziennie, w por\u00f3wnaniu z najwy\u017cej trzema porcjami w miesi\u0105cu, wi\u0105za\u0142o si\u0119 z cz\u0119stszym rakiem w\u0105troby (iloraz zagro\u017ce\u0144 1,85; od 1,16 do 2,96) i zgonem z przewlek\u0142ej choroby w\u0105troby (1,68; od 1,03 do 2,75) [15]. To obserwacja w jednej grupie kobiet, wi\u0119c nie dowodzi przyczyny i nie musi dotyczy\u0107 m\u0119\u017cczyzn ani m\u0142odszych os\u00f3b.<\/p>\n<h2 id=\"slodziki\">5. Czy s\u0142odziki s\u0105 lepsze dla w\u0105troby?<\/h2>\n<p>Zamiana s\u0142odzonego napoju na nap\u00f3j ze s\u0142odzikiem nie musi rozwi\u0105za\u0107 problemu. W brytyjskim UK Biobank (Zhao i wsp., 2025) 173 840 os\u00f3b w wieku 40 do 69 lat; mediana czasu obserwacji wynosi\u0142a 8,9 roku; ka\u017cda dodatkowa porcja dziennie zar\u00f3wno napoj\u00f3w s\u0142odzonych cukrem, jak i s\u0142odzikami wi\u0105za\u0142a si\u0119 z wi\u0119kszym ryzykiem MASLD i ci\u0119\u017ckiej choroby w\u0105troby [16]. W europejskim projekcie SWEET, analizie 42 024 os\u00f3b z czterech bada\u0144, teoretyczna zamiana napoju s\u0142odzonego cukrem na nap\u00f3j niskokaloryczny wi\u0105za\u0142a si\u0119 z cz\u0119stszym st\u0142uszczeniem w\u0105troby ocenianym wska\u017anikiem FLI (iloraz cz\u0119sto\u015bci 1,12; od 1,03 do 1,21) [17]. Oba badania s\u0105 obserwacyjne, wi\u0119c mog\u0105 odzwierciedla\u0107 nadwag\u0119 albo cukrzyc\u0119 os\u00f3b wybieraj\u0105cych napoje light, a nie wp\u0142yw samego s\u0142odzika.<\/p>\n<p>WHO w 2023 roku warunkowo zaleci\u0142a, by nie stosowa\u0107 s\u0142odzik\u00f3w niecukrowych w celu kontroli masy cia\u0142a; zalecenie nie dotyczy os\u00f3b z rozpoznan\u0105 cukrzyc\u0105 ani polioli, takich jak erytrytol czy ksylitol, kt\u00f3re WHO traktuje osobno [18]. Zamiast s\u0142odzik\u00f3w WHO proponuje owoce albo nies\u0142odzone produkty i napoje [18]. Erytrytol ma w UE dopuszczalne dzienne spo\u017cycie 0,5 g na kilogram masy cia\u0142a, bo w wi\u0119kszych ilo\u015bciach dzia\u0142a przeczyszczaj\u0105co [19]. Badanie Witkowski i wsp. (2023) u os\u00f3b kierowanych na ocen\u0119 kardiologiczn\u0105 powi\u0105za\u0142o wysokie st\u0119\u017cenie erytrytolu we krwi z wi\u0119kszym ryzykiem zawa\u0142u, udaru albo zgonu (iloraz zagro\u017ce\u0144 1,80 i 2,21 w dw\u00f3ch grupach); to obserwacja, a autorzy sami wnioskuj\u0105 o potrzebie bada\u0144 bezpiecze\u0144stwa [20]. Dlatego na co dzie\u0144 najlepszym zamiennikiem s\u0142odzonego napoju jest woda albo nies\u0142odzona herbata, a s\u0142odziki traktujemy jako dodatek do okazjonalnych wypiek\u00f3w, nie spos\u00f3b na w\u0105trob\u0119.<\/p>\n<h2 id=\"diagnostyka\">6. Jakie badania w\u0105troby zrobi\u0107<\/h2>\n<p>Europejskie wytyczne zalecaj\u0105 szuka\u0107 zw\u0142\u00f3knienia w\u0105troby u os\u00f3b z cukrzyc\u0105 typu 2, z oty\u0142o\u015bci\u0105 brzuszn\u0105 i co najmniej jednym dodatkowym czynnikiem ryzyka albo z utrzymuj\u0105co podwy\u017cszonymi enzymami w\u0105trobowymi [5]. Badania zleca lekarz rodzinny; zwykle zaczyna od krwi i USG, a dalej post\u0119puje krok po kroku.<\/p>\n<p class=\"tabela-podpowiedz\" style=\"font-size:13px;color:#6b7280;margin:0 0 4px\">Na telefonie przesu\u0144 tabel\u0119 w bok, aby zobaczy\u0107 wszystkie kolumny.<\/p>\n<div style=\"overflow-x:auto;max-width:100%;-webkit-overflow-scrolling:touch\">\n<table style=\"border-collapse:collapse;min-width:640px;width:auto\">\n<caption>Badania przy podejrzeniu st\u0142uszczenia w\u0105troby: co pokazuj\u0105 i czego nie pokazuj\u0105<\/caption>\n<thead>\n<tr>\n<th scope=\"col\" style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">Badanie<\/th>\n<th scope=\"col\" style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">Co pokazuje<\/th>\n<th scope=\"col\" style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">Ograniczenie<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">ALT i AST (aminotransferazy)<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">uszkodzenie kom\u00f3rek w\u0105troby<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">prawid\u0142owy wynik nie wyklucza zapalenia ani zw\u0142\u00f3knienia [5]<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">GGTP<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">enzym w\u0105troby i dr\u00f3g \u017c\u00f3\u0142ciowych<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">ro\u015bnie m.in. przy piciu alkoholu [5]<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">USG jamy brzusznej<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">st\u0142uszczenie w\u0105troby<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">nie ocenia stopnia zw\u0142\u00f3knienia; do tego s\u0142u\u017cy elastografia [5]<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">wska\u017anik FIB-4<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">ryzyko zaawansowanego zw\u0142\u00f3knienia, wyliczane z wieku, AST, ALT i p\u0142ytek krwi; poni\u017cej 1,3 ryzyko niskie<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">pomija oko\u0142o 10% os\u00f3b z zaawansowanym zw\u0142\u00f3knieniem; po 65. roku \u017cycia pr\u00f3g 2,0 [5]<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">elastografia<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">sztywno\u015b\u0107 w\u0105troby, wykorzystywan\u0105 do oceny ryzyka zaawansowanego zw\u0142\u00f3knienia; wynik interpretuje lekarz<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">jedna z dopuszczonych dr\u00f3g, gdy FIB-4 jest powy\u017cej progu [5]<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">lipidogram, glukoza albo HbA1c, ci\u015bnienie, obw\u00f3d talii<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">czynniki ryzyka kardiometabolicznego z definicji MASLD<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">nie oceniaj\u0105 samej w\u0105troby [5]<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<p>FIB-4 s\u0142abo sprawdza si\u0119 u os\u00f3b poni\u017cej 35 lat, a mniej trafny jest te\u017c u senior\u00f3w i przy cukrzycy typu 2 [5]. Wed\u0142ug wytycznych przy wyniku poni\u017cej 1,3 ryzyko zaawansowanego zw\u0142\u00f3knienia jest niskie i ocen\u0119 mo\u017cna powtarza\u0107 co 1 do 3 lat; po 65. roku \u017cycia granic\u0105 jest 2,0 [5]. Przy wyniku od 1,3 do 2,67 wytyczne dopuszczaj\u0105 dwie drogi: elastografi\u0119 jako drugi krok, zw\u0142aszcza przy wyniku bliskim 2,67 albo wysokim ryzyku, albo rok zmiany stylu \u017cycia i leczenia czynnik\u00f3w ryzyka, a potem ponowne FIB-4 i elastografi\u0119, je\u015bli wynik nadal jest podwy\u017cszony [5]. Wynik powy\u017cej 2,67 oznacza wysokie ryzyko zaawansowanego zw\u0142\u00f3knienia: wariant rocznej zmiany stylu \u017cycia go nie dotyczy, potrzebna jest dalsza ocena zw\u0142\u00f3knienia, np. elastografi\u0105, i ustalenie post\u0119powania specjalistycznego, w razie potrzeby u hepatologa [5]. Opisany schemat dotyczy doros\u0142ych, a dalsze post\u0119powanie lekarz dobiera do wieku, wyniku i ryzyka. Brytyjska s\u0142u\u017cba zdrowia NHS radzi osobom ze st\u0142uszczeniem kontrol\u0119 co najmniej raz w roku i badania co 2 do 3 lat [8]. Wyniki lipidogramu pomaga zrozumie\u0107 nasz artyku\u0142 o tym, czym r\u00f3\u017cni si\u0119 <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/cholesterol-nie-zawsze-jest-zly-co-to-znaczy-dobry-zly-cholesterol-suplementy-na-obnizenie-cholesterolu\/\">dobry i z\u0142y cholesterol<\/a>.<\/p>\n<h2 id=\"lekarz\">7. Kiedy do lekarza, a kiedy dzwoni\u0107 pod 112<\/h2>\n<p><strong>Dzwo\u0144 pod 112,<\/strong> je\u015bli wyst\u0119puje kt\u00f3rykolwiek z tych objaw\u00f3w [21] [22]:<\/p>\n<ul>\n<li>wymioty krwi\u0105, tak\u017ce ciemn\u0105 tre\u015bci\u0105 przypominaj\u0105c\u0105 fusy od kawy, zw\u0142aszcza ze z\u0142ym samopoczuciem, os\u0142abieniem, zawrotami g\u0142owy albo b\u00f3lem brzucha;<\/li>\n<li>bardzo ciemny albo czarny stolec u osoby z chorob\u0105 w\u0105troby;<\/li>\n<li>nag\u0142e spl\u0105tanie albo be\u0142kotliwa mowa u osoby z chorob\u0105 w\u0105troby;<\/li>\n<li>szybki albo p\u0142ytki oddech po wymiotach krwi\u0105 albo blada sk\u00f3ra, kt\u00f3ra jest zimna i wilgotna w dotyku.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Nie prowad\u017a samemu samochodu do szpitala, popro\u015b kogo\u015b o transport albo wezwij karetk\u0119 i we\u017a list\u0119 przyjmowanych lek\u00f3w [21].<\/p>\n<p><strong>Skontaktuj si\u0119 z lekarzem tego samego dnia,<\/strong> gdy zauwa\u017cysz za\u017c\u00f3\u0142cenie sk\u00f3ry albo bia\u0142ek oczu, tak\u017ce z ciemnym moczem albo jasnym stolcem [23], albo gdy przy rozpoznanej chorobie w\u0105troby pojawi si\u0119 obrz\u0119k brzucha, n\u00f3g albo kostek lub duszno\u015b\u0107 [21].<\/p>\n<p><strong>Um\u00f3w zwyk\u0142\u0105 wizyt\u0119 u lekarza rodzinnego,<\/strong> gdy masz czynniki ryzyka z sekcji 1, wynik USG opisuje st\u0142uszczenie albo enzymy w\u0105trobowe s\u0105 podwy\u017cszone; st\u0142uszczenie zwykle nie boli, wi\u0119c brak objaw\u00f3w nie jest powodem, by czeka\u0107 [8] [5].<\/p>\n<p><strong>Dzieci:<\/strong> \u017c\u00f3\u0142taczka noworodk\u00f3w jest cz\u0119sta, ale zawsze wymaga oceny przez po\u0142o\u017cn\u0105 albo lekarza; pojawienie si\u0119 jej w pierwszych 24 godzinach \u017cycia wymaga natychmiastowej oceny medycznej, a gdy noworodek z \u017c\u00f3\u0142taczk\u0105 trudno si\u0119 budzi, nie przyjmuje pokarmu albo ma k\u0142opot z oddychaniem, dzwo\u0144 pod 112 [24]. Za\u017c\u00f3\u0142cenie sk\u00f3ry u starszego dziecka wymaga pilnej wizyty u lekarza, a wymioty krwi\u0105 u dziecka ze z\u0142ym samopoczuciem to pow\u00f3d, by dzwoni\u0107 pod 112 [23] [22]. <strong>Ci\u0105\u017ca:<\/strong> \u015bwi\u0105d sk\u00f3ry w ci\u0105\u017cy zg\u0142o\u015b lekarzowi albo po\u0142o\u017cnej, bo mo\u017ce wynika\u0107 z cholestazy ci\u0119\u017carnych, czyli zaburzenia odp\u0142ywu \u017c\u00f3\u0142ci [25]; za\u017c\u00f3\u0142cenie sk\u00f3ry albo oczu zg\u0142o\u015b tego samego dnia [23]. <strong>Seniorzy:<\/strong> nag\u0142e spl\u0105tanie u starszej osoby z chorob\u0105 w\u0105troby jest objawem alarmowym, nie zwyk\u0142ym roztargnieniem [21]. <strong>Choroby przewlek\u0142e:<\/strong> przy cukrzycy typu 2 zapytaj lekarza o ocen\u0119 w\u0105troby, bo wytyczne zalecaj\u0105 j\u0105 w tej grupie [5], a zmiany diety i lek\u00f3w om\u00f3w z lekarzem prowadz\u0105cym.<\/p>\n<h2 id=\"produkty\">8. Jak ograniczy\u0107 cukier na co dzie\u0144 i co polecamy<\/h2>\n<p>Z bada\u0144 i wytycznych wynika kilka prostych krok\u00f3w [5] [4]:<\/p>\n<ul>\n<li>zamie\u0144 s\u0142odzone napoje i soki na wod\u0119, nies\u0142odzon\u0105 herbat\u0119 albo kaw\u0119; kawa w badaniach obserwacyjnych wi\u0105za\u0142a si\u0119 nawet z mniejszym uszkodzeniem w\u0105troby [5];<\/li>\n<li>czytaj wiersz cukry na etykiecie i list\u0119 sk\u0142adnik\u00f3w (sekcja 4);<\/li>\n<li>ca\u0142e owoce jedz w zwyk\u0142ych porcjach, a s\u0142odycze i s\u0142odzone jogurty traktuj jako okazjonalny dodatek w limicie WHO;<\/li>\n<li>przy nadwadze celuj w trwa\u0142\u0105 utrat\u0119 co najmniej 5% masy cia\u0142a;<\/li>\n<li>ruszaj si\u0119 ponad 150 minut tygodniowo z umiarkowan\u0105 intensywno\u015bci\u0105 albo 75 minut intensywnie [5].<\/li>\n<\/ul>\n<p>Najtrudniej zwykle zrezygnowa\u0107 z dw\u00f3ch rzeczy: s\u0142odkiego napoju do posi\u0142ku i s\u0142odkiej przek\u0105ski, gdy dopada g\u0142\u00f3d. Dlatego zamiast kapsu\u0142ek na w\u0105trob\u0119, kt\u00f3rych przy MASLD wytyczne nie zalecaj\u0105, bo brakuje dowod\u00f3w ich skuteczno\u015bci (dotyczy to te\u017c sylimaryny z ostropestu) [5], polecamy dwa produkty, kt\u00f3re rozwi\u0105zuj\u0105 w\u0142a\u015bnie te dwa problemy:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>zamiast s\u0142odkiej przek\u0105ski albo s\u0142odzonego koktajlu: Promaker Vegan Protein Natural<\/strong>, nasza od\u017cywka bez dodatku cukru i bez substancji s\u0142odz\u0105cych; porcja daje 22,5 g bia\u0142ka przy 114 kcal, a bia\u0142ko pomaga w utrzymaniu masy mi\u0119\u015bniowej, co ma znaczenie, gdy chudniesz o zalecane 5 do 10% [26] [5];<\/li>\n<li><strong>zamiast s\u0142odzonego napoju: zielona herbata Sencha<\/strong>, bez cukru i bez kalorii, kt\u00f3r\u0105 zaparzysz na ciep\u0142o albo przygotujesz na zimno do butelki.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Te produkty nie lecz\u0105 w\u0105troby; to propozycje zamiennik\u00f3w. Nies\u0142odzona herbata zast\u0119puj\u0105ca s\u0142odzony nap\u00f3j ogranicza cukier i energi\u0119, a koktajl z od\u017cywk\u0105 mo\u017ce to zrobi\u0107 zale\u017cnie od przepisu i przek\u0105ski, kt\u00f3r\u0105 zast\u0119puje.<\/p>\n<p>W ci\u0105\u017cy, podczas karmienia, u nastolatk\u00f3w, przy chorobach przewlek\u0142ych i przy lekach przyjmowanych na sta\u0142e zmian\u0119 diety i ka\u017cdy nowy produkt om\u00f3w z lekarzem albo farmaceut\u0105. Sk\u0142ad, porcje i ceny pochodz\u0105 z kart produkt\u00f3w odczytanych 6.10.2026.<\/p>\n<section class=\"product-card\" id=\"produkt-15058\" style=\"display:flex;flex-wrap:wrap;gap:20px;padding:22px;margin:24px 0;border:1px solid #ddd;border-radius:14px;background:#fafafa\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/promaker-vegan-protein-900g\/p15058\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www2.swiatsupli.pl\/30911-large_default\/promaker-vegan-protein-900g.jpg\" alt=\"Promaker Vegan Protein 900 g, opakowanie ro\u015blinnej od\u017cywki bia\u0142kowej z bia\u0142ka grochu i ry\u017cu\" width=\"180\" height=\"180\" loading=\"lazy\" style=\"width:180px;max-width:100%;height:auto;object-fit:contain\"><\/a><\/p>\n<div style=\"flex:1 1 240px;min-width:0\">\n<p style=\"margin-top:0\"><strong><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/promaker-vegan-protein-900g\/p15058\">Promaker Vegan Protein, 900 g, smak Natural<\/a><\/strong><\/p>\n<p>Nasza marka. Wersja Natural wed\u0142ug karty produktu nie zawiera substancji s\u0142odz\u0105cych ani dodanego cukru. Porcja 30 g, czyli oko\u0142o 1 miarka, ma 114 kcal, 22,5 g bia\u0142ka, 1,8 g w\u0119glowodan\u00f3w, w tym poni\u017cej 0,3 g cukr\u00f3w; producent zaleca wymiesza\u0107 j\u0105 z 200 do 300 ml wody albo napoju ro\u015blinnego. Bia\u0142ko pomaga w utrzymaniu masy mi\u0119\u015bniowej [26].<\/p>\n<p>Dla kogo: dla os\u00f3b, kt\u00f3re ograniczaj\u0105 cukier i chudn\u0105, a chc\u0105 syc\u0105cej przek\u0105ski bez dodanego cukru: koktajlu z wod\u0105 albo nies\u0142odzonym napojem ro\u015blinnym i ca\u0142ymi owocami, owsianki z bia\u0142kiem albo deseru. Ca\u0142e owoce wnosz\u0105 w\u0142asne cukry, ale wed\u0142ug WHO nie s\u0105 one cukrami wolnymi [4]. Przyk\u0142ad deseru z t\u0105 od\u017cywk\u0105 i bez dodanego cukru to nasze <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/ciasto-dyniowe-fit-z-bialkiem\/\">ciasto dyniowe z bia\u0142kiem<\/a>. Wariant Natural ma neutralny smak, wi\u0119c s\u0142odycz daj\u0105 mu owoce, a nie cukier czy s\u0142odzik.<\/p>\n<p>Sk\u0142ad wersji Natural: izolat bia\u0142ka grochu 60%, koncentrat bia\u0142ka ry\u017cu 28%, b\u0142onnik z cykorii (inulina), aromat naturalny, lecytyna s\u0142onecznikowa, s\u00f3l morska, guma ksantanowa. Producent nie deklaruje alergen\u00f3w w sk\u0142adzie; wed\u0142ug karty produkt mo\u017ce zawiera\u0107 mleko (w tym laktoz\u0119), soj\u0119, gluten i orzechy. Pozosta\u0142e smaki tej od\u017cywki zawieraj\u0105 sukraloz\u0119 i glikozydy stewiolowe, wi\u0119c przy zakupie wybierz wariant Natural.<\/p>\n<p>Ostrze\u017cenie z karty produktu w sklepie: produkt nie jest przeznaczony dla kobiet w ci\u0105\u017cy. Nie stosuj go w ci\u0105\u017cy; w okresie karmienia piersi\u0105 zapytaj lekarza.<\/p>\n<p><a class=\"product-cta\" href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/promaker-vegan-protein-900g\/p15058\" style=\"display:inline-block;padding:12px 18px;background:#f38823;color:#000;font-weight:700;text-decoration:none;border-radius:8px\">Sprawd\u017a sk\u0142ad i cen\u0119 wersji Natural<\/a><\/div>\n<\/section>\n<section class=\"product-card\" id=\"produkt-8118\" style=\"display:flex;flex-wrap:wrap;gap:20px;padding:22px;margin:24px 0;border:1px solid #ddd;border-radius:14px;background:#fafafa\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/zdrowa-zywnosc-napoj-herbaciany-ecoblik-herbata-sencha-eko-100g\/p8118\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www2.swiatsupli.pl\/18300-large_default\/zdrowa-zywnosc-napoj-herbaciany-ecoblik-herbata-sencha-eko-100g.jpg\" alt=\"EcoBlik Herbata Sencha Eko 100 g, opakowanie li\u015bciastej zielonej herbaty\" width=\"180\" height=\"180\" loading=\"lazy\" style=\"width:180px;max-width:100%;height:auto;object-fit:contain\"><\/a><\/p>\n<div style=\"flex:1 1 240px;min-width:0\">\n<p style=\"margin-top:0\"><strong><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/zdrowa-zywnosc-napoj-herbaciany-ecoblik-herbata-sencha-eko-100g\/p8118\">EcoBlik Herbata Sencha Eko, 100 g<\/a><\/strong><\/p>\n<p>Wed\u0142ug karty produktu to w 100% ekologiczna zielona herbata Sencha w li\u015bciach. Producent zaleca parzy\u0107 j\u0105 w wodzie o temperaturze 65 do 70\u00b0C nie d\u0142u\u017cej ni\u017c 2 minuty; napar mo\u017cna pi\u0107 na ciep\u0142o i na zimno.<\/p>\n<p>Dla kogo: dla os\u00f3b, kt\u00f3re pij\u0105 s\u0142odzone napoje z przyzwyczajenia i szukaj\u0105 napoju z wyrazistym smakiem, ale bez cukru; jedna puszka s\u0142odzonego napoju to do 40 g cukr\u00f3w wolnych [4], a napar ich nie ma. Nie dos\u0142adzaj go cukrem ani miodem, bo wtedy wracaj\u0105 cukry wolne. Napar z zielonej herbaty EFSA uzna\u0142a za og\u00f3lnie bezpieczny przy zwyk\u0142ym spo\u017cyciu, natomiast ekstrakty z zielonej herbaty w suplementach, daj\u0105ce co najmniej 800 mg EGCG dziennie, podnosi\u0142y w badaniach enzymy w\u0105trobowe [27]; przy chorobie w\u0105troby wybieraj napar, nie kapsu\u0142ki z ekstraktem.<\/p>\n<p>Sk\u0142ad: herbata Sencha z upraw ekologicznych 100%. Producent nie deklaruje alergen\u00f3w. Herbata zawiera kofein\u0119: w ci\u0105\u017cy EFSA uznaje za bezpieczne do 200 mg kofeiny dziennie ze wszystkich \u017ar\u00f3de\u0142 razem, z kaw\u0105 i napojami [28].<\/p>\n<p><a class=\"product-cta\" href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/zdrowa-zywnosc-napoj-herbaciany-ecoblik-herbata-sencha-eko-100g\/p8118\" style=\"display:inline-block;padding:12px 18px;background:#f38823;color:#000;font-weight:700;text-decoration:none;border-radius:8px\">Sprawd\u017a herbat\u0119 i cen\u0119<\/a><\/div>\n<\/section>\n<div class=\"faq-section\">\n<h2 id=\"faq\">9. Najcz\u0119stsze pytania<\/h2>\n<h3 id=\"faq-owoce\">9.1. Czy owoce powoduj\u0105 st\u0142uszczenie w\u0105troby?<\/h3>\n<p>Nie ma na to dowod\u00f3w. Cukry w ca\u0142ych owocach WHO nie zalicza do cukr\u00f3w wolnych, w badaniach kontrolowanych owoce nie zwi\u0119ksza\u0142y t\u0142uszczu w w\u0105trobie, a w badaniach obserwacyjnych osoby jedz\u0105ce wi\u0119cej owoc\u00f3w rzadziej mia\u0142y st\u0142uszczenie [4] [2] [14]. Ograniczaj natomiast soki, nektary i owoce w syropie.<\/p>\n<h3 id=\"faq-jakie-owoce\">9.2. Jakie owoce je\u015b\u0107 przy st\u0142uszczeniu w\u0105troby?<\/h3>\n<p>Ca\u0142e owoce \u015bwie\u017ce albo mro\u017cone bez dodatku cukru, np. jab\u0142ka, gruszki, \u015bliwki, bor\u00f3wki czy truskawki. Badania nie wskazuj\u0105 owoc\u00f3w, kt\u00f3re szkodz\u0105 w\u0105trobie [2] [14]. Unikaj owoc\u00f3w kandyzowanych i w syropie oraz sok\u00f3w, bo zawieraj\u0105 cukry wolne [4].<\/p>\n<h3 id=\"faq-slodycze\">9.3. Czy mo\u017cna je\u015b\u0107 s\u0142odycze przy st\u0142uszczonej w\u0105trobie?<\/h3>\n<p>Okazjonalnie tak, w limicie WHO: cukry wolne poni\u017cej 10% energii, a warunkowo poni\u017cej 5%, czyli odpowiednio oko\u0142o 50 i 25 g dziennie przy 2000 kcal [4] [11]. EASL zaleca ogranicza\u0107 \u017cywno\u015b\u0107 ultraprzetworzon\u0105 bogat\u0105 w cukry i t\u0142uszcze nasycone [5], wi\u0119c lepiej, by s\u0142odycze by\u0142y wyj\u0105tkiem.<\/p>\n<h3 id=\"faq-cofa\">9.4. Co cofa st\u0142uszczenie w\u0105troby i po jakim czasie?<\/h3>\n<p>Najlepiej udokumentowana jest utrata masy cia\u0142a: przy nadwadze co najmniej 5% zmniejsza t\u0142uszcz w w\u0105trobie, a 7 do 10% zapalenie [5]. W badaniu u ch\u0142opc\u00f3w ograniczenie cukr\u00f3w wolnych zmniejszy\u0142o st\u0142uszczenie w 8 tygodni [3], ale efekt trzeba utrzyma\u0107 latami, a post\u0119p ocenia lekarz w kolejnych badaniach.<\/p>\n<h3 id=\"faq-fruktoza\">9.5. Czy fruktoza jest zdrowa?<\/h3>\n<p>Fruktoza w ca\u0142ych owocach nie jest problemem [4]. Fruktoza dodawana do \u017cywno\u015bci albo kupowana jako zamiennik cukru to jednak cukier wolny: w badaniach zwi\u0119ksza\u0142a wytwarzanie t\u0142uszczu w w\u0105trobie podobnie jak zwyk\u0142y cukier [10], wi\u0119c nie jest zdrowszym wyborem.<\/p>\n<h3 id=\"faq-glukoza\">9.6. Czym r\u00f3\u017cni si\u0119 fruktoza od glukozy i sacharozy?<\/h3>\n<p>Sacharoza, czyli zwyk\u0142y cukier, sk\u0142ada si\u0119 z glukozy i fruktozy. W badaniu Geidl-Flueck i wsp. napoje z fruktoz\u0105 i z sacharoz\u0105 podwaja\u0142y wytwarzanie kwas\u00f3w t\u0142uszczowych w w\u0105trobie, a napoje z glukoz\u0105 nie [10]. Dla w\u0105troby liczy si\u0119 jednak przede wszystkim \u0142\u0105czna ilo\u015b\u0107 cukr\u00f3w i kalorii (sekcja 3).<\/p>\n<h3 id=\"faq-slodziki\">9.7. Czy s\u0142odziki szkodz\u0105 w\u0105trobie?<\/h3>\n<p>Nie wiadomo. Napoje s\u0142odzone s\u0142odzikami w badaniach obserwacyjnych tak\u017ce wi\u0105za\u0142y si\u0119 z cz\u0119stszym st\u0142uszczeniem, ale te wyniki mog\u0105 odzwierciedla\u0107 nadwag\u0119 i cukrzyc\u0119 os\u00f3b, kt\u00f3re je pij\u0105 [16] [17]. WHO warunkowo odradza stosowanie s\u0142odzik\u00f3w niecukrowych do kontroli masy cia\u0142a; zalecenie nie obejmuje os\u00f3b z rozpoznan\u0105 cukrzyc\u0105 ani polioli [18].<\/p>\n<\/div>\n<h2 id=\"podsumowanie\">10. Podsumowanie<\/h2>\n<ul>\n<li>Cukier i fruktoza sprzyjaj\u0105 st\u0142uszczeniu w\u0105troby g\u0142\u00f3wnie w nadmiarze kalorii; najmocniejsze dowody dotycz\u0105 s\u0142odzonych napoj\u00f3w [1] [2].<\/li>\n<li>Ograniczenie cukr\u00f3w wolnych zmniejszy\u0142o st\u0142uszczenie u ch\u0142opc\u00f3w w 8 tygodni, ale wynik jest wst\u0119pny [3].<\/li>\n<li>Ca\u0142e owoce nie s\u0105 cukrami wolnymi; soki i mi\u00f3d tak; WHO zaleca poni\u017cej 10% energii, a warunkowo poni\u017cej 5%, czyli odpowiednio 50 i 25 g przy 2000 kcal [4].<\/li>\n<li>Przy MASLD liczy si\u0119 utrata co najmniej 5% masy cia\u0142a przy nadwadze, ruch i unikanie s\u0142odzonych napoj\u00f3w; suplement\u00f3w na w\u0105trob\u0119 wytyczne nie zalecaj\u0105 [5].<\/li>\n<li>Przy wymiotach krwi\u0105, czarnym stolcu albo nag\u0142ym spl\u0105taniu dzwo\u0144 pod 112 [21].<\/li>\n<li>Artyku\u0142 ma charakter informacyjny i nie zast\u0119puje porady lekarskiej.<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"article-sources\">\n<h2 id=\"zrodla\">11. \u0179r\u00f3d\u0142a<\/h2>\n<ol>\n<li id=\"zrodlo-1\">Chiu S., Sievenpiper J.L., de Souza R.J. i wsp., 2014, Effect of fructose on markers of non-alcoholic fatty liver disease (NAFLD): a systematic review and meta-analysis of controlled feeding trials, European Journal of Clinical Nutrition (13 bada\u0144 w 8 publikacjach, 260 zdrowych uczestnik\u00f3w; 7 bada\u0144 z zamian\u0105 izokaloryczn\u0105 bez wp\u0142ywu fruktozy; 6 bada\u0144 z nadmiarem energii o 21 do 35% z dawek fruktozy 104 do 220 g dziennie: wzrost t\u0142uszczu w kom\u00f3rkach w\u0105troby, standaryzowana r\u00f3\u017cnica \u015brednich 0,45, 95-procentowy przedzia\u0142 ufno\u015bci od 0,18 do 0,72, i ALT o 4,94 U\/l, od 0,03 do 9,85; badania ma\u0142e, kr\u00f3tkie, zwykle do 4 tygodni, niskiej jako\u015bci; efekt raczej skutkiem nadmiaru energii ni\u017c samej fruktozy): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1038\/ejcn.2014.8\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-2\">Lee D., Chiavaroli L., Ayoub-Charette S. i wsp., 2022, Important Food Sources of Fructose-Containing Sugars and Non-Alcoholic Fatty Liver Disease: A Systematic Review and Meta-Analysis of Controlled Trials, Nutrients (51 bada\u0144, 75 por\u00f3wna\u0144, 2059 uczestnik\u00f3w, g\u0142\u00f3wnie zdrowi m\u0142odsi doro\u015bli z prawid\u0142ow\u0105 mas\u0105 cia\u0142a, nadwag\u0105 lub oty\u0142o\u015bci\u0105; badania co najmniej 7 dni; przy dodaniu nadmiaru energii z cukr\u00f3w wzrost t\u0142uszczu w kom\u00f3rkach w\u0105troby, standaryzowana r\u00f3\u017cnica \u015brednich 1,72, od 1,08 do 2,36; napoje s\u0142odzone w badaniach z nadmiarem energii zwi\u0119ksza\u0142y t\u0142uszcz w w\u0105trobie, wysoka pewno\u015b\u0107, i ALT, umiarkowana pewno\u015b\u0107; brak wp\u0142ywu w badaniach z zamian\u0105 przy tej samej kaloryczno\u015bci i w badaniach bez kontroli energii; dla owoc\u00f3w, sok\u00f3w, miodu i s\u0142odyczy niepewno\u015b\u0107 od niskiej do umiarkowanej; cz\u0119\u015b\u0107 autor\u00f3w zg\u0142osi\u0142a finansowanie m.in. od Canadian Sugar Institute): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.3390\/nu14142846\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-3\">Schwimmer J.B., Ugalde-Nicalo P., Welsh J.A. i wsp., 2019, Effect of a Low Free Sugar Diet vs Usual Diet on Nonalcoholic Fatty Liver Disease in Adolescent Boys: A Randomized Clinical Trial, JAMA (40 ch\u0142opc\u00f3w w wieku 11 do 16 lat ze st\u0142uszczeniow\u0105 chorob\u0105 w\u0105troby potwierdzon\u0105 biopsj\u0105, po 20 w grupie, wszyscy uko\u0144czyli badanie; 8 tygodni; posi\u0142ki dla ca\u0142ej rodziny, cukry wolne poni\u017cej 3% energii; st\u0142uszczenie w rezonansie magnetycznym z 25 do 17% wobec z 21 do 20% przy zwyk\u0142ej diecie, skorygowana r\u00f3\u017cnica \u22126,23 punktu procentowego, 95-procentowy przedzia\u0142 ufno\u015bci od \u22129,45 do \u22123,02; ALT z 103 do 61 U\/l wobec z 82 do 75 U\/l; masa cia\u0142a z 88,1 do 86,7 kg wobec z 88,7 do 89,3 kg, skorygowana r\u00f3\u017cnica \u22122,0 kg; r\u00f3\u017cnica w st\u0142uszczeniu istotna tak\u017ce po uwzgl\u0119dnieniu zmiany masy, stosunek \u015brednich geometrycznych 0,72, 95-procentowy przedzia\u0142 ufno\u015bci od 0,58 do 0,90; wyniki wst\u0119pne, potrzebne d\u0142u\u017csze badania): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1001\/jama.2018.20579\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-4\">WHO, 2015, Guideline: sugars intake for adults and children; komunikat WHO z 4.03.2015 (cukry wolne poni\u017cej 10% energii, zalecenie silne; poni\u017cej 5%, czyli oko\u0142o 25 g, 6 \u0142y\u017ceczek dziennie, zalecenie warunkowe; cukry wolne to mono- i disacharydy dodawane do \u017cywno\u015bci i napoj\u00f3w przez producenta, kucharza lub konsumenta oraz cukry naturalnie obecne w miodzie, syropach, sokach owocowych i koncentratach sok\u00f3w; wytyczne nie dotycz\u0105 cukr\u00f3w w \u015bwie\u017cych owocach i warzywach ani cukr\u00f3w naturalnie obecnych w mleku; puszka s\u0142odzonego napoju gazowanego zawiera do 40 g cukr\u00f3w wolnych; odczyt 6.10.2026): <a href=\"https:\/\/www.who.int\/news\/item\/04-03-2015-who-calls-on-countries-to-reduce-sugars-intake-among-adults-and-children\">who.int<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-5\">European Association for the Study of the Liver (EASL), European Association for the Study of Diabetes (EASD), European Association for the Study of Obesity (EASO), 2024, EASL-EASD-EASO Clinical Practice Guidelines on the management of metabolic dysfunction-associated steatotic liver disease (MASLD), Journal of Hepatology (tak\u017ce Obesity Facts 2024, pe\u0142ny tekst PMC11299976; MASLD: st\u0142uszczenie w\u0105troby z co najmniej jednym czynnikiem ryzyka kardiometabolicznego i bez szkodliwego picia alkoholu; kryteria: BMI co najmniej 25, obw\u00f3d talii co najmniej 94 cm u m\u0119\u017cczyzn i 80 cm u kobiet w Europie, stan przedcukrzycowy lub cukrzyca typu 2, tr\u00f3jglicerydy co najmniej 1,7 mmol\/l, HDL do 1,0 mmol\/l u m\u0119\u017cczyzn i do 1,3 mmol\/l u kobiet, ci\u015bnienie co najmniej 130\/85 mm Hg albo leczenie; spo\u017cycie cukr\u00f3w dodanych, zw\u0142aszcza fruktozy, odgrywa du\u017c\u0105 rol\u0119 w rozwoju MASLD; zalecenia: utrata masy cia\u0142a co najmniej 5% dla zmniejszenia t\u0142uszczu w w\u0105trobie, 7 do 10% dla zmniejszenia zapalenia, co najmniej 10% dla poprawy zw\u0142\u00f3knienia; dieta zbli\u017cona do \u015br\u00f3dziemnomorskiej, ograniczenie \u017cywno\u015bci ultraprzetworzonej bogatej w cukry i t\u0142uszcze nasycone, unikanie napoj\u00f3w s\u0142odzonych cukrem; ponad 150 minut tygodniowo umiarkowanej albo 75 minut intensywnej aktywno\u015bci; kawa w badaniach obserwacyjnych wi\u0105za\u0142a si\u0119 z mniejszym uszkodzeniem w\u0105troby; nutraceutyk\u00f3w, w tym sylimaryny, nie mo\u017cna zaleca\u0107, a witaminy E nie zaleca si\u0119 jako leczenia; badanie w kierunku zw\u0142\u00f3knienia przy cukrzycy typu 2, oty\u0142o\u015bci brzusznej z dodatkowym czynnikiem ryzyka albo utrzymuj\u0105co podwy\u017cszonych enzymach w\u0105trobowych: najpierw FIB-4 z wieku, AST, ALT i p\u0142ytek krwi, poni\u017cej 1,3 niskie ryzyko zaawansowanego zw\u0142\u00f3knienia i powt\u00f3rka co 1 do 3 lat, powy\u017cej 1,3 albo 2,0 po 65. roku \u017cycia elastografia; FIB-4 pomija oko\u0142o 10% os\u00f3b z zaawansowanym zw\u0142\u00f3knieniem; prawid\u0142owe aminotransferazy nie wykluczaj\u0105 zapalenia ani zw\u0142\u00f3knienia; GGT w\u015br\u00f3d po\u015brednich wska\u017anik\u00f3w picia alkoholu): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.jhep.2024.04.031\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-6\">Rinella M.E., Lazarus J.V., Ratziu V. i wsp., 2023, A multisociety Delphi consensus statement on new fatty liver disease nomenclature, Hepatology (nazwa MASLD, st\u0142uszczeniowa choroba w\u0105troby zwi\u0105zana z dysfunkcj\u0105 metaboliczn\u0105, zast\u0105pi\u0142a NAFLD; st\u0142uszczenie w\u0105troby z co najmniej jednym z pi\u0119ciu czynnik\u00f3w ryzyka kardiometabolicznego; MASH zamiast NASH): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1097\/HEP.0000000000000520\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-7\">Younossi Z.M., Golabi P., Paik J.M. i wsp., 2023, The global epidemiology of nonalcoholic fatty liver disease (NAFLD) and nonalcoholic steatohepatitis (NASH): a systematic review, Hepatology (92 badania populacyjne, ponad 9,3 mln os\u00f3b, lata 1990 do 2019; cz\u0119sto\u015b\u0107 na \u015bwiecie 30,05%, 95-procentowy przedzia\u0142 ufno\u015bci od 27,88 do 32,32%; wzrost z 25,26% w latach 1990 do 2006 do 38,00% w latach 2016 do 2019): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1097\/HEP.0000000000000004\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-8\">NHS, Non-alcoholic fatty liver disease (NAFLD), nhs.uk (inna nazwa MASLD; zwykle bez objaw\u00f3w, rozpoznawana przy badaniach z innego powodu; u cz\u0119\u015bci os\u00f3b b\u00f3l lub dyskomfort pod prawym \u0142ukiem \u017cebrowym; wi\u0119ksze ryzyko przy nadwadze, zw\u0142aszcza t\u0142uszczu brzusznym, cukrzycy typu 2, nadci\u015bnieniu, wysokim cholesterolu, zespole policystycznych jajnik\u00f3w; 4 stadia od st\u0142uszczenia do marsko\u015bci, wi\u0119kszo\u015b\u0107 os\u00f3b ma tylko pierwsze; leczenie: zdrowa dieta, co najmniej 150 minut ruchu tygodniowo, utrata masy cia\u0142a, alkohol w limicie; kontrola co najmniej raz w roku, badania co 2 do 3 lat; strona sprawdzona 31.07.2025, odczyt 6.10.2026): <a href=\"https:\/\/www.nhs.uk\/conditions\/non-alcoholic-fatty-liver-disease\/\">nhs.uk<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-9\">EFSA Panel on Nutrition, Novel Foods and Food Allergens (NDA), 2022, Tolerable upper intake level for dietary sugars, EFSA Journal (badania kohortowe nie potwierdzaj\u0105 zwi\u0105zku cukr\u00f3w z chorobami metabolicznymi przy zamianie izokalorycznej; badania z losowym przydzia\u0142em wskazuj\u0105 na przyczynowy zwi\u0105zek cukr\u00f3w dodanych i wolnych z oty\u0142o\u015bci\u0105 i dyslipidemi\u0105, umiarkowana pewno\u015b\u0107, oraz z niealkoholow\u0105 st\u0142uszczeniow\u0105 chorob\u0105 w\u0105troby i cukrzyc\u0105 typu 2, niska pewno\u015b\u0107; nie wyznaczono g\u00f3rnego limitu; spo\u017cycie cukr\u00f3w dodanych i wolnych powinno by\u0107 jak najmniejsze w ramach diety pokrywaj\u0105cej potrzeby \u017cywieniowe): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.2903\/j.efsa.2022.7074\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-10\">Geidl-Flueck B., Hochuli M., N\u00e9meth \u00c1. i wsp., 2021, Fructose- and sucrose- but not glucose-sweetened beverages promote hepatic de novo lipogenesis: A randomized controlled trial, Journal of Hepatology (94 zdrowych m\u0119\u017cczyzn; przez 7 tygodni napoje z 80 g fruktozy, sacharozy albo glukozy dziennie dodatkowo do zwyk\u0142ej diety albo bez s\u0142odzonych napoj\u00f3w; ca\u0142kowite spo\u017cycie energii podobne we wszystkich grupach; fruktoza i sacharoza oko\u0142o 2 razy zwi\u0119kszy\u0142y w\u0105trobowe tempo wytwarzania nowych kwas\u00f3w t\u0142uszczowych, mediana 19,7 i 20,8% na dob\u0119 wobec 9,1% w grupie kontrolnej, glukoza nie, 11,0%; nie mierzono zawarto\u015bci t\u0142uszczu w w\u0105trobie): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.jhep.2021.02.027\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-11\">Rozporz\u0105dzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169\/2011 z 25 pa\u017adziernika 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat \u017cywno\u015bci, Dziennik Urz\u0119dowy UE L 304 (za\u0142\u0105cznik I: cukry oznaczaj\u0105 wszystkie monosacharydy i disacharydy obecne w \u017cywno\u015bci, z wy\u0142\u0105czeniem alkoholi wielowodorotlenowych; za\u0142\u0105cznik XIV: w\u0119glowodany 4 kcal\/g): <a href=\"https:\/\/eur-lex.europa.eu\/eli\/reg\/2011\/1169\/oj\/pol\">eur-lex.europa.eu<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-12\">Schwarz J.M., Noworolski S.M., Erkin-Cakmak A. i wsp., 2017, Effects of Dietary Fructose Restriction on Liver Fat, De Novo Lipogenesis, and Insulin Kinetics in Children With Obesity, Gastroenterology (41 dzieci w wieku 9 do 18 lat z oty\u0142o\u015bci\u0105 i spo\u017cyciem fruktozy ponad 50 g dziennie; przez 9 dni posi\u0142ki o tej samej kaloryczno\u015bci i sk\u0142adzie makrosk\u0142adnik\u00f3w, cukier zast\u0105piony skrobi\u0105, fruktoza 4% energii; t\u0142uszcz w w\u0105trobie z mediany 7,2 do 3,8%, lipogeneza z 68 do 26%; por\u00f3wnanie przed i po u tych samych dzieci, bez grupy kontrolnej): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1053\/j.gastro.2017.05.043\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-13\">Carter S., Spellanzon B., Johnson E. i wsp., 2026, Lactose and sucrose each stimulate hepatic de novo lipogenesis: A randomized crossover trial, American Journal of Clinical Nutrition (24 doros\u0142ych bez oty\u0142o\u015bci, 12 kobiet i 12 m\u0119\u017cczyzn; jednorazowy nap\u00f3j z 50 g t\u0142uszczu i 100 g maltodekstryny, laktozy albo sacharozy; szczytowa lipogeneza w w\u0105trobie 11% po maltodekstrynie, 22% po laktozie i 23% po sacharozie; r\u00f3\u017cnica laktoza wobec sacharozy nieistotna): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.ajcnut.2026.101492\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-14\">Wang R., Yan R., Jiao J. i wsp., 2024, Fruit and vegetable intake and the risk of non-alcoholic fatty liver disease: a meta-analysis of observational studies, Frontiers in Nutrition (11 bada\u0144 obserwacyjnych, 493 682 osoby; najwi\u0119ksze wobec najmniejszego spo\u017cycie owoc\u00f3w: iloraz szans 0,88, 95-procentowy przedzia\u0142 ufno\u015bci od 0,83 do 0,93; warzyw: 0,78, od 0,67 do 0,91; zwi\u0105zek r\u00f3\u017cni\u0142 si\u0119 zale\u017cnie od pochodzenia etnicznego i p\u0142ci): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.3389\/fnut.2024.1398184\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-15\">Zhao L., Zhang X., Coday M. i wsp., 2023, Sugar-Sweetened and Artificially Sweetened Beverages and Risk of Liver Cancer and Chronic Liver Disease Mortality, JAMA (Women&#8217;s Health Initiative, 98 786 kobiet po menopauzie w wieku 50 do 79 lat, mediana obserwacji 20,9 roku; co najmniej 1 porcja napoju s\u0142odzonego cukrem dziennie wobec do 3 porcji miesi\u0119cznie: rak w\u0105troby, iloraz zagro\u017ce\u0144 1,85, 95-procentowy przedzia\u0142 ufno\u015bci od 1,16 do 2,96, zgon z przewlek\u0142ej choroby w\u0105troby 1,68, od 1,03 do 2,75; napoje s\u0142odzone sztucznie bez istotnego zwi\u0105zku; badanie obserwacyjne): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1001\/jama.2023.12618\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-16\">Zhao L., Zhang X., Zheng J. i wsp., 2025, Proteomic signatures of sweetened beverages are associated with higher risk of adverse liver outcomes, Nature Food (UK Biobank, 173 840 os\u00f3b w wieku 40 do 69 lat, mediana obserwacji 8,9 roku; ka\u017cda dodatkowa porcja dziennie napoj\u00f3w s\u0142odzonych cukrem i napoj\u00f3w s\u0142odzonych sztucznie wi\u0105za\u0142a si\u0119 z wi\u0119kszym ryzykiem MASLD, ci\u0119\u017ckiej choroby w\u0105troby i zgonu z przewlek\u0142ej choroby w\u0105troby; badanie obserwacyjne): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1038\/s43016-025-01266-0\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-17\">Naomi N.D., Ngo J., Brouwer-Brolsma E.M. i wsp., 2023, Sugar-sweetened beverages, low\/no-calorie beverages, fruit juice and non-alcoholic fatty liver disease defined by fatty liver index: the SWEET project, Nutrition and Diabetes (42 024 uczestnik\u00f3w 4 europejskich bada\u0144, analiza przekrojowa; st\u0142uszczenie oceniane wska\u017anikiem FLI, nie obrazowaniem; ka\u017cda dodatkowa porcja napoju s\u0142odzonego cukrem dziennie: cz\u0119sto\u015b\u0107 st\u0142uszczenia wy\u017csza o 7%, od 3 do 11%; napoje niskokaloryczne ponad 2 porcje tygodniowo: iloraz cz\u0119sto\u015bci 1,38, od 1,15 do 1,61; teoretyczna zamiana napoju s\u0142odzonego cukrem na niskokaloryczny: 1,12, od 1,03 do 1,21): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1038\/s41387-023-00237-3\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-18\">WHO, 15.05.2023, WHO advises not to use non-sugar sweeteners for weight control in newly released guideline, komunikat do wytycznych Use of non-sugar sweeteners: WHO guideline (warunkowe zalecenie przeciw stosowaniu s\u0142odzik\u00f3w niecukrowych w celu kontroli masy cia\u0142a i zmniejszenia ryzyka chor\u00f3b niezaka\u017anych; nie dotyczy os\u00f3b z rozpoznan\u0105 cukrzyc\u0105 ani polioli, kt\u00f3re zawieraj\u0105 kalorie i nie s\u0105 uznawane za s\u0142odziki niecukrowe; zamiast tego \u017cywno\u015b\u0107 z naturalnie obecnymi cukrami, np. owoce, albo nies\u0142odzone produkty i napoje; odczyt 6.10.2026): <a href=\"https:\/\/www.who.int\/news\/item\/15-05-2023-who-advises-not-to-use-non-sugar-sweeteners-for-weight-control-in-newly-released-guideline\">who.int<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-19\">EFSA Panel on Food Additives and Flavourings (FAF), 2023, Re-evaluation of erythritol (E 968) as a food additive, EFSA Journal (biegunka jako dzia\u0142anie niepo\u017c\u0105dane; najni\u017cszy NOAEL 0,5 g\/kg masy cia\u0142a; dopuszczalne dzienne spo\u017cycie 0,5 g\/kg masy cia\u0142a; szacowane spo\u017cycie u os\u00f3b jedz\u0105cych du\u017co produkt\u00f3w z erytrytolem mo\u017ce przekracza\u0107 t\u0119 warto\u015b\u0107): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.2903\/j.efsa.2023.8430\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-20\">Witkowski M., Nemet I., Alamri H. i wsp., 2023, The artificial sweetener erythritol and cardiovascular event risk, Nature Medicine (osoby kierowane na ocen\u0119 kardiologiczn\u0105: kohorty 1157, 2149 i 833 os\u00f3b; najwy\u017cszy wobec najni\u017cszego kwartyla st\u0119\u017cenia erytrytolu we krwi: iloraz zagro\u017ce\u0144 powa\u017cnych zdarze\u0144 sercowo-naczyniowych 1,80, od 1,18 do 2,77, i 2,21, od 1,20 do 4,07; u 8 zdrowych ochotnik\u00f3w po spo\u017cyciu erytrytolu st\u0119\u017cenie we krwi podwy\u017cszone ponad 2 dni; badanie obserwacyjne i do\u015bwiadczalne, autorzy wnioskuj\u0105 o potrzebie bada\u0144 bezpiecze\u0144stwa): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1038\/s41591-023-02223-9\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-21\">NHS, Cirrhosis: symptoms, nhs.uk (przy rozpoznanej marsko\u015bci wezwa\u0107 pomoc natychmiast przy wymiotach krwi\u0105, bardzo ciemnym albo czarnym stolcu, nag\u0142ym spl\u0105taniu albo be\u0142kotliwej mowie; nie jecha\u0107 samemu, zabra\u0107 przyjmowane leki; pilna wizyta przy za\u017c\u00f3\u0142ceniu sk\u00f3ry albo bia\u0142ek oczu, duszno\u015bci, obrz\u0119ku brzucha, n\u00f3g, kostek lub st\u00f3p; w Wielkiej Brytanii 999 i 111, w Polsce 112; strona sprawdzona 10.02.2025, odczyt 6.10.2026): <a href=\"https:\/\/www.nhs.uk\/conditions\/cirrhosis\/symptoms\/\">nhs.uk<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-22\">NHS, Vomiting blood, nhs.uk (wymioty krwi\u0105 zawsze wymagaj\u0105 pomocy; wezwa\u0107 pomoc natychmiast, gdy osoba doros\u0142a albo dziecko wymiotuje krwi\u0105 i \u017ale si\u0119 czuje, jest spl\u0105tana, s\u0142abnie albo ma zawroty g\u0142owy, szybki lub p\u0142ytki oddech, zimn\u0105, wilgotn\u0105 i blad\u0105 sk\u00f3r\u0119 albo b\u00f3l brzucha; nie jecha\u0107 samemu; strona sprawdzona 18.08.2025, odczyt 6.10.2026): <a href=\"https:\/\/www.nhs.uk\/symptoms\/vomiting-blood\/\">nhs.uk<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-23\">NHS, Jaundice, nhs.uk (za\u017c\u00f3\u0142cenie sk\u00f3ry albo bia\u0142ek oczu mo\u017ce oznacza\u0107 powa\u017cn\u0105 chorob\u0119, np. w\u0105troby, i wymaga pilnej wizyty u lekarza; mo\u017ce towarzyszy\u0107 mu \u015bwi\u0105d, ciemny mocz i jasny stolec; \u017c\u00f3\u0142taczka u noworodk\u00f3w jest cz\u0119sta i zwykle niegro\u017ana; strona sprawdzona 22.01.2024, odczyt 6.10.2026): <a href=\"https:\/\/www.nhs.uk\/conditions\/jaundice\/\">nhs.uk<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-24\">NHS, Jaundice in babies, nhs.uk (\u017c\u00f3\u0142taczka noworodk\u00f3w jest cz\u0119sta i zwykle niegro\u017ana; skontaktuj si\u0119 z po\u0142o\u017cn\u0105 albo lekarzem, gdy dziecko ma ponad 24 godziny i podejrzewasz \u017c\u00f3\u0142taczk\u0119; wezwij pomoc natychmiast, gdy dziecko z \u017c\u00f3\u0142taczk\u0105 ma mniej ni\u017c 24 godziny, jest senne lub trudno si\u0119 budzi, nie przyjmuje pokarmu, ma trudno\u015bci z oddychaniem, gor\u0105czk\u0119, wiotko\u015b\u0107 albo drgawki; odczyt 6.10.2026): <a href=\"https:\/\/www.nhs.uk\/conditions\/jaundice-in-babies\/\">nhs.uk<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-25\">NHS, Itchy skin, nhs.uk (\u015bwi\u0105d w ci\u0105\u017cy jest cz\u0119sty, ale trzeba go skonsultowa\u0107 z lekarzem albo po\u0142o\u017cn\u0105, bo mo\u017ce wynika\u0107 z wewn\u0105trzw\u0105trobowej cholestazy ci\u0119\u017carnych; odczyt 6.10.2026): <a href=\"https:\/\/www.nhs.uk\/conditions\/itchy-skin\/\">nhs.uk<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-26\">Rozporz\u0105dzenie Komisji (UE) nr 432\/2012 z 16 maja 2012 r. ustanawiaj\u0105ce wykaz dopuszczonych o\u015bwiadcze\u0144 zdrowotnych dotycz\u0105cych \u017cywno\u015bci, Dziennik Urz\u0119dowy UE L 136 (bia\u0142ko pomaga w utrzymaniu masy mi\u0119\u015bniowej; o\u015bwiadczenie dla \u017cywno\u015bci co najmniej b\u0119d\u0105cej \u017ar\u00f3d\u0142em bia\u0142ka): <a href=\"https:\/\/eur-lex.europa.eu\/eli\/reg\/2012\/432\/oj\/pol\">eur-lex.europa.eu<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-27\">EFSA Panel on Food Additives and Nutrient Sources added to Food (ANS), 2018, Scientific opinion on the safety of green tea catechins, EFSA Journal (katechiny z naparu zielonej herbaty przygotowanego tradycyjnie uznano og\u00f3lnie za bezpieczne przy spo\u017cyciu typowym dla kraj\u00f3w UE; rzadkie przypadki uszkodzenia w\u0105troby po naparach, najpewniej reakcje idiosynkratyczne; w badaniach interwencyjnych dawki co najmniej 800 mg EGCG dziennie z suplement\u00f3w zwi\u0119ksza\u0142y aktywno\u015b\u0107 aminotransferaz we krwi): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.2903\/j.efsa.2018.5239\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-28\">EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies (NDA), 2015, Scientific Opinion on the safety of caffeine, EFSA Journal (u kobiet w ci\u0105\u017cy zwyczajowe spo\u017cycie kofeiny do 200 mg dziennie ze wszystkich \u017ar\u00f3de\u0142 nie budzi obaw o bezpiecze\u0144stwo p\u0142odu): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.2903\/j.efsa.2015.4102\">doi.org<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n<p class=\"notka-ai\"><small>Ilustracje w tym artykule zosta\u0142y przygotowane z pomoc\u0105 sztucznej inteligencji (AI). Zdj\u0119cia produkt\u00f3w pochodz\u0105 ze sklepu \u015awiat Supli.<\/small><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kiedy fruktoza i dodany cukier sprzyjaj\u0105 st\u0142uszczeniu w\u0105troby, czym r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 s\u0142odzone napoje od owoc\u00f3w, co zaleca WHO, jakie badania w\u0105troby zrobi\u0107 i przy jakich objawach i\u015b\u0107 do lekarza albo dzwoni\u0107 pod 112.<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":27008,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_editorskit_title_hidden":false,"_editorskit_reading_time":0,"_editorskit_is_block_options_detached":false,"_editorskit_block_options_position":"{}","inline_featured_image":false,"rop_custom_images_group":[],"rop_custom_messages_group":[],"rop_publish_now":"initial","rop_publish_now_accounts":[],"rop_publish_now_history":[],"rop_publish_now_status":"pending","footnotes":""},"categories":[26,1378],"tags":[93,2338,34,74,228,42],"class_list":{"0":"post-19184","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-dieta","8":"category-suplementacja","9":"tag-dieta","10":"tag-fruktoza","11":"tag-polecamy","12":"tag-suplementy","13":"tag-witaminy","14":"tag-zdrowie"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.2 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Czy cukier szkodzi w\u0105trobie? Fruktoza, napoje i owoce<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Fruktoza i cukier a st\u0142uszczenie w\u0105troby (MASLD): badania kontrolowane, napoje s\u0142odzone i owoce, limit WHO, s\u0142odziki, badania w\u0105troby i objawy alarmowe.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/twoja-watrobe-moze-byc-grozniejsza-niz-myslisz-naturalne-sposoby-na-ochrone-watroby-i-suplementacja\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Czy cukier szkodzi w\u0105trobie? Fruktoza, napoje i owoce\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Fruktoza i cukier a st\u0142uszczenie w\u0105troby (MASLD): badania kontrolowane, napoje s\u0142odzone i owoce, limit WHO, s\u0142odziki, badania w\u0105troby i objawy alarmowe.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/twoja-watrobe-moze-byc-grozniejsza-niz-myslisz-naturalne-sposoby-na-ochrone-watroby-i-suplementacja\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Blog \u015awiat Supli\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Swiat.Supli\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-10-17T13:49:30+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-10-19T14:15:20+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/cukier-a-watroba-okladka-16cb06ab.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2752\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1536\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Pawe\u0142 Lisowski\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@SwiatSupli\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@SwiatSupli\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Pawe\u0142 Lisowski\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"8 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/twoja-watrobe-moze-byc-grozniejsza-niz-myslisz-naturalne-sposoby-na-ochrone-watroby-i-suplementacja\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/twoja-watrobe-moze-byc-grozniejsza-niz-myslisz-naturalne-sposoby-na-ochrone-watroby-i-suplementacja\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Pawe\u0142 Lisowski\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/b92e54cf03cf0b288057351cf090e58a\"},\"headline\":\"Czy cukier i fruktoza szkodz\u0105 w\u0105trobie? Co pokazuj\u0105 badania\",\"datePublished\":\"2024-10-17T13:49:30+00:00\",\"dateModified\":\"2026-10-19T14:15:20+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/twoja-watrobe-moze-byc-grozniejsza-niz-myslisz-naturalne-sposoby-na-ochrone-watroby-i-suplementacja\\\/\"},\"wordCount\":6671,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/twoja-watrobe-moze-byc-grozniejsza-niz-myslisz-naturalne-sposoby-na-ochrone-watroby-i-suplementacja\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/cukier-a-watroba-okladka-16cb06ab.webp\",\"keywords\":[\"dieta\",\"fruktoza\",\"Polecamy\",\"suplementy\",\"Witaminy\",\"Zdrowie\"],\"articleSection\":[\"Dieta\",\"Suplementacja\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/twoja-watrobe-moze-byc-grozniejsza-niz-myslisz-naturalne-sposoby-na-ochrone-watroby-i-suplementacja\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/twoja-watrobe-moze-byc-grozniejsza-niz-myslisz-naturalne-sposoby-na-ochrone-watroby-i-suplementacja\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/twoja-watrobe-moze-byc-grozniejsza-niz-myslisz-naturalne-sposoby-na-ochrone-watroby-i-suplementacja\\\/\",\"name\":\"Czy cukier szkodzi w\u0105trobie? Fruktoza, napoje i owoce\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/twoja-watrobe-moze-byc-grozniejsza-niz-myslisz-naturalne-sposoby-na-ochrone-watroby-i-suplementacja\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/twoja-watrobe-moze-byc-grozniejsza-niz-myslisz-naturalne-sposoby-na-ochrone-watroby-i-suplementacja\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/cukier-a-watroba-okladka-16cb06ab.webp\",\"datePublished\":\"2024-10-17T13:49:30+00:00\",\"dateModified\":\"2026-10-19T14:15:20+00:00\",\"description\":\"Fruktoza i cukier a st\u0142uszczenie w\u0105troby (MASLD): badania kontrolowane, napoje s\u0142odzone i owoce, limit WHO, s\u0142odziki, badania w\u0105troby i objawy alarmowe.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/twoja-watrobe-moze-byc-grozniejsza-niz-myslisz-naturalne-sposoby-na-ochrone-watroby-i-suplementacja\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/twoja-watrobe-moze-byc-grozniejsza-niz-myslisz-naturalne-sposoby-na-ochrone-watroby-i-suplementacja\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/twoja-watrobe-moze-byc-grozniejsza-niz-myslisz-naturalne-sposoby-na-ochrone-watroby-i-suplementacja\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/cukier-a-watroba-okladka-16cb06ab.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/cukier-a-watroba-okladka-16cb06ab.webp\",\"width\":2752,\"height\":1536,\"caption\":\"Dzbanek wody z cytryn\u0105, szklanka wody i miska jab\u0142ek i \u015bliwek, obok odsuni\u0119ta puszka s\u0142odzonego napoju\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/twoja-watrobe-moze-byc-grozniejsza-niz-myslisz-naturalne-sposoby-na-ochrone-watroby-i-suplementacja\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Czy cukier i fruktoza szkodz\u0105 w\u0105trobie? Co pokazuj\u0105 badania\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/\",\"name\":\"Blog \u015awiat Supli\",\"description\":\"Wspieramy Tw\u00f3j styl \u017cycia\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#organization\",\"name\":\"\u015awiat Supli\",\"url\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/10\\\/swiat-supli-logo-hex-color-bg-2-scaled.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/10\\\/swiat-supli-logo-hex-color-bg-2-scaled.jpg\",\"width\":2560,\"height\":680,\"caption\":\"\u015awiat Supli\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/Swiat.Supli\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/SwiatSupli\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/swiatsupli_pl\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.youtube.com\\\/channel\\\/UCbrXSxhnVQmv08kapZgYW5Q\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/b92e54cf03cf0b288057351cf090e58a\",\"name\":\"Pawe\u0142 Lisowski\",\"description\":\"Pawe\u0142 Lisowski od ponad 20 lat \u0142\u0105czy do\u015bwiadczenie w sporcie, treningu i suplementacji z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 biznesow\u0105. Uko\u0144czy\u0142 zarz\u0105dzanie i marketing na Politechnice Bia\u0142ostockiej, a nast\u0119pnie studia MBA. Jest technologiem w dziedzinie suplementacji, a w \u015brodowisku sportowym od 25 lat nazywany jest Doktorem Liskiem. By\u0142 finalist\u0105 Mistrzostw Europy w kulturystyce, zdoby\u0142 z\u0142oty medal w zawodach federacji NPC na W\u0119grzech oraz zwyci\u0119\u017cy\u0142 w kategorii OPEN w zawodach w Sopocie. Przez lata pracowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c jako trener, wykorzystuj\u0105c wiedz\u0119 i w\u0142asne do\u015bwiadczenie startowe w pracy z podopiecznymi. Obecnie prowadzi \u015awiat Supli oraz Nauree Labs \u2014 zak\u0142ad produkcyjny suplement\u00f3w diety. W swoich publikacjach dzieli si\u0119 praktyczn\u0105 wiedz\u0105 dotycz\u0105c\u0105 suplementacji, treningu, \u017cywienia i \u015bwiadomego wyboru produkt\u00f3w. Jest zwolennikiem podej\u015bcia, w kt\u00f3rym dieta i suplementacja s\u0105 narz\u0119dziami, kt\u00f3rych dzia\u0142anie i zastosowanie warto przede wszystkim dobrze rozumie\u0107.\",\"sameAs\":[\"http:\\\/\\\/www.swiatsupli.pl\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/author\\\/lisek\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Czy cukier szkodzi w\u0105trobie? Fruktoza, napoje i owoce","description":"Fruktoza i cukier a st\u0142uszczenie w\u0105troby (MASLD): badania kontrolowane, napoje s\u0142odzone i owoce, limit WHO, s\u0142odziki, badania w\u0105troby i objawy alarmowe.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/twoja-watrobe-moze-byc-grozniejsza-niz-myslisz-naturalne-sposoby-na-ochrone-watroby-i-suplementacja\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Czy cukier szkodzi w\u0105trobie? Fruktoza, napoje i owoce","og_description":"Fruktoza i cukier a st\u0142uszczenie w\u0105troby (MASLD): badania kontrolowane, napoje s\u0142odzone i owoce, limit WHO, s\u0142odziki, badania w\u0105troby i objawy alarmowe.","og_url":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/twoja-watrobe-moze-byc-grozniejsza-niz-myslisz-naturalne-sposoby-na-ochrone-watroby-i-suplementacja\/","og_site_name":"Blog \u015awiat Supli","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Swiat.Supli","article_published_time":"2024-10-17T13:49:30+00:00","article_modified_time":"2026-10-19T14:15:20+00:00","og_image":[{"width":2752,"height":1536,"url":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/cukier-a-watroba-okladka-16cb06ab.webp","type":"image\/webp"}],"author":"Pawe\u0142 Lisowski","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@SwiatSupli","twitter_site":"@SwiatSupli","twitter_misc":{"Napisane przez":"Pawe\u0142 Lisowski","Szacowany czas czytania":"8 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/twoja-watrobe-moze-byc-grozniejsza-niz-myslisz-naturalne-sposoby-na-ochrone-watroby-i-suplementacja\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/twoja-watrobe-moze-byc-grozniejsza-niz-myslisz-naturalne-sposoby-na-ochrone-watroby-i-suplementacja\/"},"author":{"name":"Pawe\u0142 Lisowski","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#\/schema\/person\/b92e54cf03cf0b288057351cf090e58a"},"headline":"Czy cukier i fruktoza szkodz\u0105 w\u0105trobie? Co pokazuj\u0105 badania","datePublished":"2024-10-17T13:49:30+00:00","dateModified":"2026-10-19T14:15:20+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/twoja-watrobe-moze-byc-grozniejsza-niz-myslisz-naturalne-sposoby-na-ochrone-watroby-i-suplementacja\/"},"wordCount":6671,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/twoja-watrobe-moze-byc-grozniejsza-niz-myslisz-naturalne-sposoby-na-ochrone-watroby-i-suplementacja\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/cukier-a-watroba-okladka-16cb06ab.webp","keywords":["dieta","fruktoza","Polecamy","suplementy","Witaminy","Zdrowie"],"articleSection":["Dieta","Suplementacja"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/twoja-watrobe-moze-byc-grozniejsza-niz-myslisz-naturalne-sposoby-na-ochrone-watroby-i-suplementacja\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/twoja-watrobe-moze-byc-grozniejsza-niz-myslisz-naturalne-sposoby-na-ochrone-watroby-i-suplementacja\/","url":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/twoja-watrobe-moze-byc-grozniejsza-niz-myslisz-naturalne-sposoby-na-ochrone-watroby-i-suplementacja\/","name":"Czy cukier szkodzi w\u0105trobie? Fruktoza, napoje i owoce","isPartOf":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/twoja-watrobe-moze-byc-grozniejsza-niz-myslisz-naturalne-sposoby-na-ochrone-watroby-i-suplementacja\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/twoja-watrobe-moze-byc-grozniejsza-niz-myslisz-naturalne-sposoby-na-ochrone-watroby-i-suplementacja\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/cukier-a-watroba-okladka-16cb06ab.webp","datePublished":"2024-10-17T13:49:30+00:00","dateModified":"2026-10-19T14:15:20+00:00","description":"Fruktoza i cukier a st\u0142uszczenie w\u0105troby (MASLD): badania kontrolowane, napoje s\u0142odzone i owoce, limit WHO, s\u0142odziki, badania w\u0105troby i objawy alarmowe.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/twoja-watrobe-moze-byc-grozniejsza-niz-myslisz-naturalne-sposoby-na-ochrone-watroby-i-suplementacja\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/twoja-watrobe-moze-byc-grozniejsza-niz-myslisz-naturalne-sposoby-na-ochrone-watroby-i-suplementacja\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/twoja-watrobe-moze-byc-grozniejsza-niz-myslisz-naturalne-sposoby-na-ochrone-watroby-i-suplementacja\/#primaryimage","url":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/cukier-a-watroba-okladka-16cb06ab.webp","contentUrl":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/cukier-a-watroba-okladka-16cb06ab.webp","width":2752,"height":1536,"caption":"Dzbanek wody z cytryn\u0105, szklanka wody i miska jab\u0142ek i \u015bliwek, obok odsuni\u0119ta puszka s\u0142odzonego napoju"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/twoja-watrobe-moze-byc-grozniejsza-niz-myslisz-naturalne-sposoby-na-ochrone-watroby-i-suplementacja\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Czy cukier i fruktoza szkodz\u0105 w\u0105trobie? Co pokazuj\u0105 badania"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#website","url":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/","name":"Blog \u015awiat Supli","description":"Wspieramy Tw\u00f3j styl \u017cycia","publisher":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#organization","name":"\u015awiat Supli","url":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/swiat-supli-logo-hex-color-bg-2-scaled.jpg","contentUrl":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/swiat-supli-logo-hex-color-bg-2-scaled.jpg","width":2560,"height":680,"caption":"\u015awiat Supli"},"image":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Swiat.Supli","https:\/\/x.com\/SwiatSupli","https:\/\/www.instagram.com\/swiatsupli_pl\/","https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCbrXSxhnVQmv08kapZgYW5Q"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#\/schema\/person\/b92e54cf03cf0b288057351cf090e58a","name":"Pawe\u0142 Lisowski","description":"Pawe\u0142 Lisowski od ponad 20 lat \u0142\u0105czy do\u015bwiadczenie w sporcie, treningu i suplementacji z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 biznesow\u0105. Uko\u0144czy\u0142 zarz\u0105dzanie i marketing na Politechnice Bia\u0142ostockiej, a nast\u0119pnie studia MBA. Jest technologiem w dziedzinie suplementacji, a w \u015brodowisku sportowym od 25 lat nazywany jest Doktorem Liskiem. By\u0142 finalist\u0105 Mistrzostw Europy w kulturystyce, zdoby\u0142 z\u0142oty medal w zawodach federacji NPC na W\u0119grzech oraz zwyci\u0119\u017cy\u0142 w kategorii OPEN w zawodach w Sopocie. Przez lata pracowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c jako trener, wykorzystuj\u0105c wiedz\u0119 i w\u0142asne do\u015bwiadczenie startowe w pracy z podopiecznymi. Obecnie prowadzi \u015awiat Supli oraz Nauree Labs \u2014 zak\u0142ad produkcyjny suplement\u00f3w diety. W swoich publikacjach dzieli si\u0119 praktyczn\u0105 wiedz\u0105 dotycz\u0105c\u0105 suplementacji, treningu, \u017cywienia i \u015bwiadomego wyboru produkt\u00f3w. Jest zwolennikiem podej\u015bcia, w kt\u00f3rym dieta i suplementacja s\u0105 narz\u0119dziami, kt\u00f3rych dzia\u0142anie i zastosowanie warto przede wszystkim dobrze rozumie\u0107.","sameAs":["http:\/\/www.swiatsupli.pl"],"url":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/author\/lisek\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19184","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19184"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19184\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28693,"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19184\/revisions\/28693"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/27008"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19184"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19184"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19184"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}