Jak witamina B12 jest transportowana w organizmie?

Po wchłonięciu z jelita cienkiego witamina B12 łączy się w surowicy z dwoma białkami transportowymi: haptokoryna (transkobalamina I i III) i transkobalamina II. Frakcja związana z haptokoryną stanowi 70 do 90 procent całkowitej B12 w surowicy i jest biologicznie nieaktywna. Haptokoryna transportuje B12 do wątroby, gdzie jest magazynowana, ale nie dostarcza jej aktywnie do komórek tkanek obwodowych.

Transkobalamina II wiąże pozostałe 10 do 30 procent B12 w surowicy i tworzy kompleks zwany holotranskobalaminą (holoTC lub aktywna B12). Tylko ta frakcja jest rozpoznawana przez receptory komórkowe i aktywnie transportowana do komórek, gdzie B12 pełni swoje funkcje koenzymatyczne. To oznacza, że wysoka całkowita B12 nie gwarantuje wystarczającej dostawy do tkanek, jeśli frakcja holoTC jest niska.

Dlaczego normy laboratoryjne dla B12 są problematyczne?

Standardowe zakresy referencyjne dla B12 całkowitej w surowicy to zazwyczaj 180 do 900 pmol/l lub 148 do 740 pg/ml, zależnie od laboratorium i metody. Dolna granica 180 pmol/l pochodzi z badań populacyjnych z lat 70. i 80., gdy metodologia była mniej precyzyjna i opierała się na obserwacji, kiedy pojawiają się wyraźne objawy kliniczne niedoboru, a nie na optymalizacji funkcji.

Kilka problemów z tymi normami jest dobrze opisanych. Normy nie uwzględniają różnicy między aktywną a nieaktywną frakcją. Wiele osób ma objawy neurologiczne i podwyższony homocysteiny przy B12 w zakresie 200 do 300 pmol/l, co wiele laboratoriów zaznacza jako normę. Niskie stężenie witaminy B12 we krwi pojawia się późno, gdy wyczerpane są zapasy wątrobowe, a niedobór tkankowy trwa już od miesięcy.

Aliness Witamina B12 Methylcobalmin 950µg 100kaps – KLIKNIJ TUTAJ

Czym jest holotranskobalamina i dlaczego jest lepszym markerem?

Holotranskobalamina (holoTC) to aktywna frakcja B12, czyli B12 związana z transkobalaminą II. Jest bezpośrednio dostępna dla komórek i jej stężenie lepiej odzwierciedla faktyczną dostępność B12 dla tkanek niż całkowita B12 w surowicy.

Badania porównujące różne markery B12 wykazują, że holoTC jest czulszym markerem wczesnego niedoboru niż całkowita B12. Spada wcześniej niż całkowita B12, bo frakcja związana z haptokoryną utrzymuje się normalnie nawet przy wyczerpujących się zasobach tkankowych. Normy dla holoTC wynoszą zazwyczaj powyżej 35 do 50 pmol/l, a wartości poniżej 35 pmol/l wskazują na niedobór aktywnej B12 niezależnie od wyniku całkowitej B12.

Jak wygląda pełna diagnostyka niedoboru B12?

Optymalna ocena statusu B12 obejmuje kilka parametrów, a nie tylko jedno oznaczenie:

Holotranskobalamina jako marker wczesnego niedoboru

Holotranskobalamina jest pierwszym markerem, który spada przy wyczerpywaniu się zapasów B12. Wartości poniżej 35 pmol/l wskazują na niedobór aktywnej B12, wartości 35 do 50 pmol/l to strefa szara wymagająca dalszej oceny. Badanie holoTC jest dostępne w prywatnych laboratoriach diagnostycznych w Polsce.

Kwas metylomalonowy jako marker niedoboru funkcjonalnego

Kwas metylomalonowy (MMA) jest metabolitem, który kumuluje się w organizmie przy niedoborze B12 czynnej. B12 jest kofaktorem enzymu mutazy metylomalonylo-CoA; przy jej niedoborze reakcja jest zaburzona i MMA wzrasta. Podwyższony MMA przy prawidłowej całkowitej B12 jest dowodem na funkcjonalny niedobór tkankowy. Norma dla MMA w moczu to poniżej 3,6 mmol/mol kreatyniny.

Homocysteina jako marker wtórny

Podwyższona homocysteina (powyżej 10 do 12 µmol/l) przy niedoborze B12 wynika z zaburzonej remetylacji homocysteiny do metioniny, do której potrzebne są B12 i kwas foliowy. Podwyższona homocysteina jest markerem mniej specyficznym dla B12, bo wzrasta też przy niedoborze folianów i witaminy B6.

Kto jest szczególnie narażony na niedobór B12 przy wyniku w normie?

Kilka grup ma podwyższone ryzyko niskiej holoTC przy pozornie prawidłowej całkowitej B12:

• Weganie i długoletni wegetarianie: B12 pochodzi wyłącznie z produktów zwierzęcych. Przy długotrwałym braku suplementacji zapasy wątrobowe stopniowo się wyczerpują, a objawy niedoboru pojawiają się po 3 do 7 latach.
• Osoby stosujące metforminę: metformina zaburza wchłanianie B12 przez receptor IF-B12 w jelicie krętym. Po 4 do 5 latach stosowania niedobór B12 dotyczy 10 do 30 procent pacjentów.
• Osoby stosujące inhibitory pompy protonowej (IPP): kwaśne środowisko żołądka jest niezbędne do uwolnienia B12 z białek pokarmowych. IPP redukują tę kwasowość, upośledzając wchłanianie B12 z jedzenia.
• Osoby powyżej 60. roku życia: atroficzne zapalenie żołądka i zmniejszona produkcja czynnika wewnętrznego (IF) są powszechne u seniorów.
• Osoby po operacjach bariatrycznych z wyłączeniem fragmentu jelita cienkiego.

Jakie są objawy niedoboru B12?

Objawy niedoboru B12 dzielą się na hematologiczne i neurologiczne, przy czym neurologiczne mogą poprzedzać hematologiczne o wiele miesięcy lub lat.

Objawy hematologiczne to makrocytoza i niedokrwistość megaloblastyczna widoczna w morfologii krwi. Objawy neurologiczne i psychologiczne to mrowienie i drętwienie kończyn, osłabienie mięśni, problemy z pamięcią i koncentracją, depresja, zmęczenie i labilność emocjonalna. Przy zaawansowanym niedoborze mogą pojawić się nieodwracalne zmiany w rdzeniu kręgowym.

Podsumowanie

Standardowe badanie B12 całkowitej w surowicy mierzy frakcję biologicznie niedostępną razem z aktywną, co sprawia, że wynik w normie nie wyklucza funkcjonalnego niedoboru. Holotranskobalamina jest lepszym markerem wczesnego niedoboru, bo odzwierciedla tylko biologicznie dostępną frakcję. Kwas metylomalonowy potwierdza niedobór funkcjonalny na poziomie tkankowym. Grupy ryzyka to weganie, osoby stosujące metforminę lub IPP i seniorzy. Przy objawach sugestywnych dla niedoboru B12 przy prawidłowym wyniku całkowitym, poproś o oznaczenie holoTC i MMA.

FAQ

Jak często oznaczać B12 przy suplementacji lub dożylnym podawaniu?

Przy suplementacji doustnej kontrola co 6 do 12 miesięcy jest wystarczająca u stabilnych pacjentów. Przy suplementacji dożylnej lub przy leczeniu potwierdzonego niedoboru: po 3 miesiącach terapii dla oceny odpowiedzi. Przy oznaczeniu holoTC: badanie po 2 do 3 miesiącach suplementacji rzetelnie ocenia efekt terapeutyczny.

Czy można przedawkować witaminę B12?

Witamina B12 jest rozpuszczalna w wodzie i jej nadmiar jest wydalany z moczem. Nie opisano toksycznych skutków suplementacji B12 przy standardowych dawkach doustnych, nawet przy wielokrotnym przekroczeniu normy. Bardzo wysokie dawki podawane dożylnie mogą rzadko powodować reakcje alergiczne.

Jaka forma B12 wchłania się najlepiej?

Metylkobalamina i adenozylokobalamina to formy aktywne biologicznie, niewymagające metabolicznej aktywacji. Cyjanokobalamina, najtańsza i najczęstsza forma w suplementach, musi być w organizmie przekształcona do form aktywnych. U osób z zaburzeniami metylacji (np. wariant MTHFR) aktywne formy B12 mogą być korzystniejsze.

Czy wysoki wynik B12 przy suplementacji jest powodem do niepokoju?

Niekoniecznie. Przy suplementacji B12 wartości w surowicy mogą być kilkakrotnie wyższe niż norma, co samo w sobie nie jest problemem przy braku objawów. Jednak bardzo wysokie B12 bez suplementacji powinno skłonić do wykluczenia schorzeń wątroby lub mieloproliferacyjnych, które powodują wzrost białek transportujących B12.

Artykuł Badanie witaminy B12: dlaczego wynik w normie może oznaczać realny niedobór i jak czytać holotranskobalaminę? pochodzi z serwisu Blog Świat Supli.

Promaker B-Complex 90kaps-KLIKNIJ TUTAJ

Czym chemicznie jest witamina B12

Witamina B12 (kobalamina) jest strukturalnie jedną z najbardziej złożonych cząsteczek witaminowych — i jedyną, która zawiera metal przejściowy w swojej strukturze.

Jej struktura składa się z:

• Pierścienia korynoidowego — tetrapyrolowego makrocyklu (zbliżonego do porfiryny hemoglobiny lub chlorofilu, ale skróconego o jeden mostek)
• Atomu kobaltu Co³⁺ — umieszczonego w centrum pierścienia, skoordynowanego przez cztery atomy azotu
• Ligandu górnego — grupy metylowej (metylokobalamina), adenozylowej (adenozylokobalamina), hydroksylowej (hydroksykobalamina) lub cyjanowej (cyjanokobalamina)
• Nukleotydu dolnego — 5,6-dimetylobenzimidazolu, który koordynuje kobalt od dołu

Atom kobaltu jest absolutnie niezbędny — to on zmienia wartościowość (Co³⁺ ↔ Co²⁺ ↔ Co¹⁺) podczas reakcji enzymatycznych, przenosząc grupy metylowe i adenozylowe.

Kobalt w centrum korinowego pierścienia — unikalność B12

Witamina B12 jest ewolucyjnym curiosum: to jedyna witamina, której synteza de novo jest możliwa wyłącznie przez mikroorganizmy — bakterie i archea. Żadna roślina, grzyb ani zwierzę nie może jej zsyntetyzować. Zwierzęta akumulują B12 w tkankach, pobierając ją od bakterii jelitowych lub z pożywienia.

Dlaczego kobalt, a nie inny metal? Kobalt ma wyjątkowe właściwości elektrochemiczne — może łatwo przełączać się między stanami utlenienia (Co³⁺/Co²⁺/Co¹⁺), co jest niezbędne dla katalitycznej aktywności B12. Żaden inny metal przejściowy nie spełnia tej roli w tej konkretnej cząsteczce.

Jak bakterie syntetyzują B12 z kobaltu

Biosynteza kobalaminy przez bakterie to jeden z najbardziej złożonych szlaków metabolicznych w biologii — wymaga ok. 30 enzymów i ponad 20 etapów.

W uproszczeniu:

1. Bakteria pobiera jony Co²⁺ z otoczenia przez specyficzne transportery kobaltu
2. Kobalt jest wbudowywany w prekursor korynoidowy (siroheme pathway lub precorrin)
3. Po kilkunastu etapach enzymatycznych powstaje adenozylokobalamina
4. Może być dalej modyfikowana do metylokobalaminy lub hydroksykobalaminy

Kluczowy wniosek: Aby bakteria mogła syntetyzować B12, musi mieć dostęp do kobaltu. W glebach i wodach ubogich w kobalt — synteza B12 przez mikroorganizmy jest ograniczona. To ma konsekwencje dla przeżywalności przeżuwaczy na glebach ubogich w kobalt.

Kobalt jako mikroelement poza B12

Poza rolą w witaminie B12, kobalt u ludzi nie pełni udokumentowanych funkcji biologicznych jako wolny jon. W odróżnieniu od żelaza, cynku czy selenu — kobalt nie jest kofaktorem ludzkich enzymów (z wyjątkiem tych, które działają z B12).

Biologicznie aktywny kobalt u człowieka = kobalt w B12. Wolny kobalt nieorganiczny jest wchłaniany w jelitach, ale biologicznie jest słabo aktywny i przy nadmiarze — toksyczny.

Niedobór kobaltu — kiedy możliwy

Niedobór kobaltu jako surowca do syntezy B12 przez mikrobiotę jelitową jest teoretycznie możliwy, ale u ludzi z prawidłową dietą jest praktycznie niespotykany. Znacznie częściej obserwowany jest u przeżuwaczy na glebach ubogich w kobalt.

Niedobór B12 u ludzi wynika zazwyczaj z:

• Niewystarczającej podaży z diety (weganie, wegetarianie)
• Zaburzonego wchłaniania (niedobór czynnika wewnętrznego Castle’a, choroba Crohna)
• Długotrwałego stosowania IPP, metforminy

Nie z braku kobaltu jako surowca.

Weganie, wegetarianie i kobalt — łańcuch zależności

Tu pojawia się kluczowe pytanie: czy weganie powinni suplementować kobalt?

Odpowiedź: Nie — i tu leży ważne nieporozumienie. Ludzki organizm nie syntetyzuje B12 z kobaltu samodzielnie. Suplementacja kobaltem nie zastąpi suplementacji B12. Kobalt nieorganiczny wchłonięty z suplementu nie zostanie wbudowany w cząsteczkę B12 w komórkach człowieka.

Co powinni suplementować weganie: Gotową witaminę B12 — metylokobalaminę lub adenozylokobalaminę (lub cyjanokobalaminę, która jest konwertowana w organizmie). To jest aktywna forma z kobaltem już wbudowanym przez bakterie produkcyjne.

Dlaczego temat kobaltu jest tu istotny: Zrozumienie, że B12 = kobalamina = cząsteczka z kobaltem w centrum, pomaga pojąć, dlaczego nie ma roślinnego odpowiednika B12 i dlaczego żadna dieta roślinna nie dostarcza jej bez suplementacji. Rośliny nie wchłaniają B12 z gleby (bo jej tam praktycznie nie ma — tylko kobalt nieorganiczny) i nie mają szlaku syntezy.

Suplementy B12 a kobalt — co wchłaniamy

Przy suplementacji B12 wchłaniamy gotową cząsteczkę kobalaminy — z atomem kobaltu już skoordynowanym w pierścieniu korynoidowym. To Co³⁺ jest biologicznie aktywne i uczestniczy w reakcjach enzymatycznych (remetylacja homocysteiny przez metionino-syntazę, izomeryzacja metylomalonylo-CoA przez mutazę).

Najlepiej przyswajalne formy B12:

• Metylokobalamina (Co³⁺-CH₃) — aktywna forma w cytoplazmie
• Adenozylokobalamina (Co³⁺-adenozyl) — aktywna forma w mitochondriach
• Hydroksykobalamina — konwertowana do obu form aktywnych
• Cyjanokobalamina — najtańsza, wymaga konwersji enzymatycznej (wolniejsza, ale skuteczna)

Źródła kobaltu w diecie

Kobalt pochodzi z żywności w formie wbudowanej w B12 (produkty zwierzęce) lub jako kobalt nieorganiczny (rośliny):

• Wątroba wołowa — bogate źródło B12 (i kobaltu organicznego)
• Ryby, skorupiaki
• Mięso, nabiał, jajka
• Rośliny — minimalne ilości kobaltu nieorganicznego, bez B12

Promaker Zinc 15mg 100kaps-KLIKNIJ TUTAJ

FAQ

Czy suplementacja kobaltu poprawia poziom B12? Nie — ludzki organizm nie syntetyzuje B12 z nieorganicznego kobaltu. Suplementacja kobaltem nie zastąpi suplementacji B12. Jedynym sposobem na uzupełnienie B12 jest podaż gotowej kobalaminy.

Czy zbyt dużo kobaltu jest toksyczne? Tak — wolny kobalt nieorganiczny w nadmiarze jest kardiomiotoksyczny i może powodować policytaemię. Toksyczność kobaltu opisywano u pracowników przemysłowych i (historycznie) u pacjentów z metalowymi endoprotezami biodrowymi uwalniającymi jony Co²⁺. Przy normalnym spożyciu z diety — brak ryzyka.

Podsumowanie

Kobalt jest centralnym atomem witaminy B12 — bez niego cząsteczka kobalaminy nie istnieje, a jej enzymatyczna aktywność jest niemożliwa. Zrozumienie tej zależności wyjaśnia, dlaczego B12 nie może pochodzić z roślin i dlaczego weganie muszą suplementować gotową kobalaminę — suplementacja kobaltem nieorganicznym nie zastąpi B12. Bakterie przemysłowe hodowane do produkcji suplementów B12 wbudowują kobalt z pożywki do cząsteczki kobalaminy — i dopiero ta forma jest biologicznie aktywna u ludzi.

Artykuł Kobalt i witamina B12 — dlaczego bez kobaltu synteza B12 jest niemożliwa i co to oznacza dla wegan oraz wegetarian pochodzi z serwisu Blog Świat Supli.

Czym jest witamina B12 i dlaczego jest tak ważna?

Witamina B12, znana także jako kobalamina, to niezbędny składnik odżywczy, który odpowiada za prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego, produkcję czerwonych krwinek oraz syntezę DNA. Jest rozpuszczalna w wodzie, a organizm człowieka nie potrafi jej samodzielnie wytwarzać, dlatego musi być dostarczana wraz z pożywieniem lub suplementami.

Do kluczowych funkcji witaminy B12 należą:

• wsparcie układu nerwowego i funkcji poznawczych,
• udział w produkcji czerwonych krwinek,
• metabolizm homocysteiny,
• synteza DNA i podział komórek,
• produkcja energii na poziomie komórkowym.

Kto jest narażony na niedobór witaminy B12?

Niedobory B12 najczęściej dotyczą:

• wegan i wegetarian,
• osób powyżej 50. roku życia (osłabione wchłanianie),
• pacjentów z chorobami układu pokarmowego (np. choroba Crohna, celiakia),
• osób długotrwale przyjmujących metforminę lub inhibitory pompy protonowej,
• kobiet w ciąży i karmiących (zwiększone zapotrzebowanie).

Mikrobiom skóry – ekosystem, który wpływa na zdrowie cery

Czym jest mikrobiom skóry i jak wpływa na trądzik?

Mikrobiom skóry to złożony ekosystem miliardów mikroorganizmów, w tym bakterii, grzybów i wirusów, które zamieszkują powierzchnię skóry. W naturalnej równowadze pełnią funkcję ochronną, wspierając zdrowie cery.

Do najważniejszych mikroorganizmów skóry należą:

• Cutibacterium acnes (dawniej Propionibacterium acnes),
• Staphylococcus epidermidis,
• bakterie z rodzaju Corynebacterium,
• grzyby z rodzaju Malassezia.

Równowaga mikrobiomu a problemy skórne

Zdrowa skóra cechuje się harmonijną współpracą różnych gatunków mikroorganizmów. Kiedy ta równowaga zostaje zaburzona, mogą pojawić się trądzik, egzema, łuszczyca lub atopowe zapalenie skóry.

Aliness Witamina B12 Methylcobalmin 950µg 100kaps-KLIKNIJ TUTAJ

Związek między witaminą B12 a trądzikiem – analiza najnowszych badań

Przełomowe odkrycie naukowców

W 2015 roku zespół pod kierownictwem dr Dezhi Kang opublikował w Science Translational Medicine badanie, które wykazało molekularny związek między suplementacją witaminy B12 a rozwojem trądziku. Wysokie dawki B12 mogą zaburzać metabolizm Cutibacterium acnes, prowadząc do zwiększonej produkcji porfiryn – związków wywołujących stan zapalny skóry.

Mechanizm działania

1. Suplementacja B12 powoduje wzrost poziomu witaminy we krwi.
2. Bakterie Cutibacterium acnes otrzymują nadmiar B12 z łoju skórnego.
3. Wyłączają własną produkcję kobalaminy (ujemne sprzężenie zwrotne).
4. Nadmiar prekursorów w szlaku biosyntezy zostaje przekierowany do produkcji porfiryn.
5. Porfiryny w kontakcie ze światłem generują reaktywne formy tlenu, uszkadzając komórki skóry i wywołując stan zapalny.

Kto jest najbardziej narażony?

Ryzyko wzrasta u osób:

• z genetyczną predyspozycją do trądziku,
• z tłustą lub mieszaną cerą,
• z historią trądziku w okresie dojrzewania,
• przyjmujących powyżej 1000 mcg B12 dziennie.

Jak bezpiecznie suplementować witaminę B12 bez ryzyka trądziku?

Optymalne dawkowanie

• Dorośli: 2,4–10 mcg dziennie.
• Weganie i wegetarianie: 25–100 mcg dziennie.
• Przy niedoborach: 500–1000 mcg dziennie (terapeutycznie, krótko, pod kontrolą lekarza).

Po wyrównaniu niedoboru dawkę należy zmniejszyć do poziomu podtrzymującego.

Wybór odpowiedniej formy

• Metylokobalamina – najlepiej przyswajalna, najmniej prawdopodobne skutki uboczne.
• Cyjanokobalamina – tańsza, wymaga konwersji w organizmie.
• Hydroksykobalamina, adenozylokobalamina – inne aktywne formy.
• Suplementy podjęzykowe pozwalają stosować niższe dawki.

Monitoring skóry

• Obserwuj cerę w pierwszych 2–4 tygodniach suplementacji.
• W przypadku pojawienia się wyprysków – zmniejsz dawkę lub zmień formę B12.
• Prowadź dziennik suplementacji, aby określić reakcję organizmu.

BioTechUSA B-Complex 60tab-KLIKNIJ TUTAJ

Naturalne źródła witaminy B12 jako alternatywa dla suplementów

Produkty zwierzęce

• Wątroba wołowa – do 70 mcg/100 g,
• Małże, ostrygi – 20–25 mcg/porcję,
• Ryby (łosoś, tuńczyk, makrela) – 3–5 mcg/100 g,
• Jaja – ok. 1,5 mcg/sztuka,
• Nabiał (ser szwajcarski, mleko, jogurt) – 0,5–1,5 mcg/porcję.

Składniki żywności te dostarczają B12 stopniowo i rzadko powodują problemy skórne.

Produkty wzbogacane dla wegan i wegetarian

• Napoje roślinne – 1–3 mcg/szklanka,
• Płatki śniadaniowe wzbogacane – 1–6 mcg/porcję,
• Drożdże odżywcze – ok. 2,5 mcg/łyżka,
• Wzbogacane tofu, tempeh.

Wsparcie mikrobiomu skóry podczas suplementacji B12

Probiotyki i prebiotyki dla zdrowia skóry

Utrzymanie zdrowego mikrobiomu skóry może pomóc zminimalizować ryzyko trądziku podczas suplementacji witaminy B12. Probiotyki doustne zawierające szczepy Lactobacillus i Bifidobacterium mogą korzystnie wpływać na mikrobiom skóry poprzez oś jelitowo-skórną. Badania wykazują, że regularne stosowanie probiotyków może zmniejszyć nasilenie trądziku o 20–30%.

Prebiotyki, takie jak inulina, FOS (fruktooligosacharydy) i GOS (galaktooligosacharydy), stanowią pożywkę dla korzystnych bakterii. Dieta bogata w błonnik z warzyw i owoców naturalnie wspiera mikrobiom. Produkty fermentowane, takie jak kefir, kimchi czy kiszona kapusta, dostarczają zarówno probiotyków, jak i prebiotyków.

Pielęgnacja skóry wspierająca mikrobiom

Podczas suplementacji B12 warto zadbać o pielęgnację wspierającą naturalną równowagę mikrobiomu. Należy unikać agresywnych środków czyszczących i wybierać delikatne produkty o pH 5,5. Kosmetyki z probiotykami lub postbiotykami mogą wspierać florę bakteryjną skóry.

Składniki takie jak niacynamid, cynk i kwas salicylowy pomagają regulować produkcję sebum oraz redukować stany zapalne. Ważne jest, by unikać nadmiernej higieny – zbyt częste mycie może osłabić barierę ochronną skóry.

Now Foods Zinc 50mg 100tab-KLIKNIJ TUTAJ

Inne czynniki wpływające na mikrobiom skóry i trądzik

Dieta i jej wpływ na kondycję skóry

Dieta odgrywa kluczową rolę w zdrowiu skóry i może modulować reakcję na suplementację B12. Produkty o wysokim indeksie glikemicznym, takie jak słodycze, białe pieczywo czy słodzone napoje, mogą nasilać trądzik poprzez zwiększenie produkcji sebum.

Produkty mleczne, zwłaszcza odtłuszczone mleko, u niektórych osób również pogarszają stan skóry. Dieta śródziemnomorska, bogata w kwasy omega-3, warzywa, owoce i pełnoziarniste produkty, wspiera kondycję skóry. Antyoksydanty zawarte w zielonej herbacie, jagodach i warzywach liściastych pomagają redukować stany zapalne.

Stres i hormony a problemy skórne

Przewlekły stres wpływa na mikrobiom skóry i może nasilać trądzik w trakcie suplementacji B12. Kortyzol – hormon stresu – zwiększa produkcję sebum i osłabia barierę ochronną skóry, sprzyjając rozwojowi bakterii wywołujących trądzik.

Zmiany hormonalne podczas cyklu menstruacyjnego, ciąży czy menopauzy również mogą wpływać na reakcję skóry. Androgeny, takie jak testosteron, pobudzają gruczoły łojowe, co może zwiększać ryzyko wyprysków. Pomocne mogą być techniki redukcji stresu, takie jak medytacja, joga czy dbanie o regularny sen.

Kiedy skonsultować się z lekarzem?

Sygnały ostrzegawcze wymagające konsultacji

W trakcie suplementacji B12 należy skonsultować się z lekarzem, jeśli wystąpią:

• nagły, ciężki trądzik grudkowo-krostkowy,
• bolesne, podskórne guzki,
• wysypka obejmująca całe ciało,
• objawy alergii (obrzęk, trudności w oddychaniu),
• objawy neurologiczne (mrowienie, drętwienie, problemy z równowagą).

Współpraca z dermatologiem i dietetykiem

Przy przewlekłych problemach skórnych warto współpracować zarówno z dermatologiem, jak i dietetykiem. Dermatolog może wdrożyć leczenie miejscowe lub doustne (retinoidy, antybiotyki, leczenie hormonalne). Dietetyk pomoże dobrać odpowiednią dawkę B12 i zaplanować dietę wspierającą zdrowie skóry.

Alternatywne metody dostarczania witaminy B12

Zastrzyki z witaminy B12

Zastrzyki domięśniowe omijają układ pokarmowy i mogą być korzystne dla osób z problemami skórnymi po suplementacji doustnej. Umożliwiają rzadsze podawanie (raz w miesiącu lub rzadziej) i są skuteczniejsze u osób z zaburzeniami wchłaniania. Wadami są konieczność wizyty u specjalisty, wyższy koszt i możliwość reakcji w miejscu iniekcji.

Plastry transdermalne i spray do nosa

Nowoczesne formy podawania B12, takie jak plastry i spraye donosowe, oferują wygodną alternatywę. Plastry uwalniają witaminę stopniowo przez 24 godziny, co może zmniejszyć ryzyko zaburzeń mikrobiomu skóry. Spraye donosowe zapewniają dobrą biodostępność i omijają przewód pokarmowy.

Mity i fakty o witaminie B12 i trądziku

Mit: Witamina B12 zawsze powoduje trądzik

Tylko niewielki procent osób suplementujących B12 doświadcza problemów skórnych, głównie przy stosowaniu bardzo wysokich dawek. Standardowe dawki profilaktyczne rzadko wywołują trądzik.

Mit: Naturalne źródła B12 wywołują trądzik

Produkty bogate w B12 z diety nie powodują problemów skórnych, ponieważ witamina jest wchłaniana stopniowo. Ponadto dostarczają inne składniki odżywcze wspierające zdrowie skóry.

Fakt: Reakcja na B12 jest indywidualna

Predyspozycje genetyczne, stan mikrobiomu i typ skóry decydują o tym, czy suplementacja B12 wpłynie na cerę. Warto rozpoczynać od niskich dawek i obserwować reakcję organizmu.

Praktyczne wskazówki dla osób z trądzikiem suplementujących B12

Harmonogram wprowadzania suplementacji

Osoby ze skłonnością do trądziku powinny zaczynać od 10–25 mcg dziennie, zwiększając dawkę stopniowo. Prowadzenie dziennika pozwoli monitorować reakcję skóry.

Łączenie suplementów wspierających skórę

Warto rozważyć dodatkowe składniki: cynk (15–30 mg), witaminę D3 (1000–2000 IU), kwasy omega-3 (1–2 g EPA+DHA), probiotyki oraz witaminę A w formie beta-karotenu. Nowe suplementy należy wprowadzać pojedynczo, aby obserwować efekty.

Najnowsze badania i przyszłość terapii

Aktualne kierunki badań

Badania z 2024 roku koncentrują się na identyfikacji biomarkerów, które pozwolą przewidzieć reakcję skóry na B12. Trwają prace nad formami B12 o kontrolowanym uwalnianiu oraz nad terapiami probiotycznymi wspierającymi mikrobiom.

Personalizowana suplementacja przyszłości

Medycyna precyzyjna będzie umożliwiać dobór dawki, formy i czasu przyjmowania B12 na podstawie profilu genetycznego i analizy mikrobiomu.

Podsumowanie – kluczowe wnioski i rekomendacje

Najważniejsze informacje

Witamina B12 jest niezbędna dla zdrowia, a ryzyko trądziku dotyczy głównie osób przyjmujących megadawki. Kluczowe jest dostosowanie dawki, wybór formy suplementu oraz obserwacja reakcji organizmu.

Zalecenia dla różnych grup

• Weganie i wegetarianie: 25–50 mcg dziennie, stopniowo zwiększane do 100 mcg.
• Osoby z niedoborami: wysokie dawki początkowo, potem przejście na dawkę podtrzymującą.
• Osoby ze skłonnością do trądziku: metylokobalamina w minimalnej skutecznej dawce, wsparcie mikrobiomu i ostrożny monitoring skóry.

Końcowe przemyślenia

Suplementacja B12 nie musi oznaczać problemów z cerą. Indywidualne podejście, obserwacja reakcji skóry i wsparcie mikrobiomu pozwalają korzystać z jej właściwości zdrowotnych bez pogorszenia kondycji skóry.

Artykuł Witamina B12 a trądzik: Czy suplementacja może wpływać na mikrobiom skóry? [Kompletny przewodnik 2025] pochodzi z serwisu Blog Świat Supli.

Choć często ignorowane lub błędnie diagnozowane, niedobór tego kluczowego składnika odżywczego może prowadzić do poważnych, czasem nieodwracalnych konsekwencji zdrowotnych. Co niepokojące, szacuje się, że nawet 15% społeczeństwa może cierpieć z powodu niedoboru witaminy B12, często nie zdając sobie z tego sprawy. Poznaj najczęstsze objawy, które mogą sugerować problem oraz dowiedz się, jak skutecznie uzupełnić ten niezbędny dla zdrowia składnik.

Spis treści

1. Czym jest witamina B12 i dlaczego jest tak ważna?
2. Grupy szczególnie narażone na niedobór
3. 10 wczesnych sygnałów ostrzegawczych niedoboru B12
4. Poważne konsekwencje długotrwałego niedoboru
5. Jak diagnozować niedobór witaminy B12?
6. Skuteczne sposoby uzupełniania niedoboru
7. Podsumowanie
8. Bibliografia

Czym jest witamina B12 i dlaczego jest tak ważna?

Witamina B12, znana również jako kobalamina, to rozpuszczalny w wodzie składnik odżywczy niezbędny do prawidłowego funkcjonowania niemal każdej komórki w Twoim ciele. Produkowana jest wyłącznie przez mikroorganizmy – bakterie i archeony. Nie występuje naturalnie w roślinach.

Aliness Witamina B12 Methylcobalmin 950µg 100kaps-KLIKNIJ TUTAJ

Kluczowe funkcje witaminy B12 w organizmie

• Produkcja czerwonych krwinek
• Synteza DNA
• Funkcje neurologiczne
• Metabolizm homocysteiny
• Produkcja energii
• Funkcje poznawcze

Zalecane dzienne spożycie

• Niemowlęta: 0,4–0,5 µg
• Dzieci: 0,9–1,8 µg
• Dorośli: 2,4 µg
• Kobiety w ciąży: 2,6 µg
• Kobiety karmiące: 2,8 µg

Grupy szczególnie narażone na niedobór

Weganie i wegetarianie

• Brak produktów zwierzęcych w diecie
• Ryzyko niedoboru sięga 90% bez suplementacji

Osoby po 50. roku życia

• Zmniejszone wchłanianie
• Nawet 30% osób w tej grupie ma problemy z absorpcją

Pacjenci z chorobami układu pokarmowego

• Choroba Leśniowskiego-Crohna
• Celiakia
• Refluks
• Helicobacter pylori

Osoby przyjmujące określone leki

• Inhibitory pompy protonowej
• Metformina
• Neomycyna
• Ranitydyna

BioTechUSA B-Complex 60tab-KLIKNIJ TUTAJ

10 wczesnych sygnałów ostrzegawczych niedoboru B12

Symptomy neurologiczne

1. Mrowienie i drętwienie kończyn
2. Problemy z równowagą i koordynacją
3. Osłabienie mięśniowe

Objawy hematologiczne

4. Przewlekłe zmęczenie
5. Bladość skóry
6. Żółtaczka

Objawy psychiczne i poznawcze

7. Zaburzenia pamięci
8. Zmiany nastroju i depresja
9. Zaburzenia snu
10. Problemy z językiem i jamą ustną

Poważne konsekwencje długotrwałego niedoboru

Nieodwracalne uszkodzenia neurologiczne

• Neuropatia
• Zwyrodnienie rdzenia
• Ataksja
• Demielinizacja

Anemia megaloblastyczna

• Nieprawidłowe krwinki
• Osłabienie, duszność, infekcje

Zwiększone ryzyko chorób sercowo-naczyniowych

• Podwyższony poziom homocysteiny
• Miażdżyca, udary, zawały

Zaburzenia płodności

• Problemy z owulacją i plemnikami
• Ryzyko wad cewy nerwowej u płodu

Jak diagnozować niedobór witaminy B12?

Badania laboratoryjne

• Poziom B12 w surowicy
• Holotranskobalamina
• Kwas metylomalonowy (MMA)
• Homocysteina
• Morfologia z rozmazem

Interpretacja wyników

• Wyniki graniczne mogą wskazywać na niedobór
• Objawy często występują mimo „normy” laboratoryjnej
• Poziom optymalny to >400–500 pg/ml

Skuteczne sposoby uzupełniania niedoboru

Suplementacja – formy i dawkowanie

• Iniekcje: 1000 µg co drugi dzień
• Tabletki podjęzykowe: 1000–2000 µg dziennie
• Spray: aplikacja do jamy ustnej
• Metylokobalamina vs. cyjanokobalamina

Naturalne źródła witaminy B12

• Wątróbka, małże, ryby
• Jaja, sery, mleko
• Produkty fortyfikowane dla wegan

Zwiększanie biodostępności

• Odpowiedni poziom kwasu żołądkowego
• Probiotyki i prebiotyki
• Unikanie alkoholu i palenia
• Uzupełnianie witamin z grupy B

Podsumowanie

• B12 jest niezbędna dla nerwów, krwi i energii
• Objawy niedoboru są często niespecyficzne
• Weganie, seniorzy i osoby chore są najbardziej narażone
• Długotrwały niedobór może być nieodwracalny
• Diagnostyka musi być kompleksowa
• Suplementacja i dieta są kluczowe

Skoczylas B-Complex 60kaps-KLIKNIJ TUTAJ

Bibliografia

1. Oh R, Brown DL. Vitamin B12 deficiency. Am Fam Physician. 2003;67(5):979-986.
2. Hunt A, Harrington D, Robinson S. Vitamin B12 deficiency. BMJ. 2014;349:g5226.
3. Green R, et al. Vitamin B12 deficiency. Nat Rev Dis Primers. 2017;3:17040.
4. Stabler SP. Vitamin B12 deficiency. N Engl J Med. 2013;368(2):149-160.
5. Langan RC, Goodbred AJ. Vitamin B12 deficiency: recognition and management. Am Fam Physician. 2017;96(6):384-389.
6. Obersby D, et al. Plasma total homocysteine status… Br J Nutr. 2013;109(5):785-794.
7. Pawlak R, et al. Prevalence of cobalamin deficiency… Eur J Clin Nutr. 2014;68(5):541-548.
8. Hughes CF, et al. Vitamin B12 and ageing… Ann Clin Biochem. 2013;50(Pt 4):315-329.
9. Andrès E, et al. Vitamin B12 deficiency in elderly patients. CMAJ. 2004;171(3):251-259.
10. Selhub J, et al. In vitamin B12 deficiency… PNAS. 2007;104(50):19995-20000.

Artykuł Straszne skutki niedoboru witaminy B12 – czy doświadczasz tych sygnałów ostrzegawczych? pochodzi z serwisu Blog Świat Supli.

Witamina B1 (tiamina)

Witamina B1 znana pod inną nazwą jako tiamina jest pierwszą odkrytą witaminą z grupy B. Jest ona bardzo ważną witaminą dla naszego organizmu. Odpowiada ona za stan naszej tkanki nerwowej. Ma także duży wpływ na prawidłowy wzrost i rozwój naszych kości. Tiamina jest odpowiedzialna także, za przemianę węglowodanów na energię w naszym organizmie. Wspomaga ona także pracę układu sercowo-naczyniowego. Jak widzimy jest witaminą, która odgrywa znaczącą rolę w naszym organizmie. Jest ona jednak rozpuszczalna jedynie w wodzie i co za tym idzie nasz organizm niestety nie może jej magazynować. Jej największe ilości możemy znaleźć w zielonym groszku, mięsie wołowym i wieprzowym, oraz mleku czy jajach. Jej brak może okazać się bardzo poważny dla naszego organizmu.

Kompleks witamin z grupy B firmy Now Foods dostępny w naszym sklepi tutaj

Braki witaminy B1 mogą skutkować problemami z układem nerwowym, oraz chorobą beri-beri. Na braki witaminy B1 najbardziej narażone są osoby które nie jedzą mięsa oraz produktów zbożowych, ale i także palacze papierosów, oraz osoby nadmiernie nadużywające alkoholu. Również osoby, które są narażone na nadmierny stres powinny zadbać o odpowiedni poziom witaminy B1 w swoim organizmie.

Witamina B2 (ryboflawina)

Witamina B2 zwana inaczej ryboflawiną odgrywa bardzo ważną rolę w naszym organizmie. Jest ona niezbędna w procesie produkcji czerwonych płytek krwi w naszym organizmie, przez co ma ona znaczący wpływ na procesy oddychania komórkowego. Witamina B2 jest potrzebna w procesie produkcji przeciwciał przez nasz układ odpornościowy. Ryboflawina ma znaczący wpływ na stan układu krążenia, oraz naszej skóry. Podczas wzmożonego wysiłku fizycznego, oraz stresu występuje zwiększone zapotrzebowanie naszego organizmu na tą substancję. Witamina B2 działa także korzystnie na nasz wzrok, oraz poprawia stan skóry oraz paznokci. Produktami bogatymi w ryboflawinę są podroby zarówno wieprzowe jak i drobiowe, oraz produkty zbożowe. Dużą ich ilość znajdziemy również w jajach, oraz drożdżach.

Wysokiej jakości witaminy z grupy B kliknij sprawdź

Skutkami braku witaminy B2 w naszym organizmie może być migrena, oraz poważne problemy neurologiczne. Również bóle popularnych „korzonków” mogą być objawem braku witaminy B2 w naszym organizmie.

Witamina B3 (niacyna)

Niacyna, w przeciwieństwie do innych witamin z grupy B, produkowana jest w organizmie z podstawowego aminokwasu- tryptofanu. Są to jednak niewielkie ilości , dlatego i tak najważniejszym jej źródłem powinno być pożywienie. Poza tym tryptofan, należy do aminokwasów egzogennych, a więc nasz organizm nie potrafi sam go wyprodukować i musi on zostać dostarczony wraz z pożywieniem. Dopiero gdy nasz organizm zostanie zaopatrzony w tryptofan, będzie w stanie wyprodukować niacynę. Jest substancją o szerokim spektrum działania. Witamina B3 wspomaga nasz układ odpornościowy poprzez produkcję białych krwinek, które są odpowiedzialne za naszą odporność. Witamina B3 bierze także czyny udział w syntezie hormonów płciowych takich jak : testosteron czy estrogen. Jest skuteczna w obniżaniu poziomu złego cholesterolu we krwi. Dodatkowo podnosi ona poziom dobrego cholesterolu HDL. Niacyna bierze także udział w procesach detoksykacyjnych.

Pomaga w utrzymaniu prawidłowego poziomu holesterolu sprawdź klik

Niacyna zwiększa wrażliwość insulinową, oraz zwiększa jej wytwarzanie. Pomaga ona także, w prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego. Najlepszym źródłem witaminy B3 jest chude mięso, drożdże, produkty zbożowe, oraz nabiał.

Witamina B4 (cholina)

W organizmie człowieka cholina występuje głównie w fosfolipidach tj. lecytyna. Nasz organizm potrzebuje duże ilości witaminy B4, jednak sam produkuje jej tylko nieznaczne ilości dlatego, też bardzo ważna jest suplementacja tą witaminą. Witamina B4 jest szczególnie polecaną kobietom w ciąży. Bierze ona udział w procesie kształtowania układu nerwowego, oraz rozwoju mózgu u płodu. Zapobiega defektom mózgu, oraz układu nerwowego u płodu, a w późniejszym czasie jest odpowiedzialna za prawidłową pracę tych narządów. Zmniejsza ona także ryzyko wystąpienia cukrzycy u dziecka. Cholina przyczyni się także do poprawy funkcjonowania układu nerwowego. Cholina doskonale wpływa na nasz umysł. Suplementacja witaminą B4, jest polecana osobom u których występują problemy z pamięcią, oraz ze skupianiem się. Doskonale sprawdzi się także u osób, które mają problemy z wątrobą.

Zdrowy układ nerwowy Klik

Niedobór witaminy B4 może być bardzo groźny dla naszego organizmu. Przy długotrwałym niedoborze choliny, może dojść do stłuszczenia wątroby., które nieleczone może doprowadzić do poważnych powikłań. Najwięcej choliny znajdziemy w żółtkach jaj, mleku, warzywach strączkowych oraz w wątróbce.

Witamina B5 (kwas pantotenowy)

Witamina B5 jest mieszaniną kwasu pantotenowego, panteiny oraz pantenolu, rozpuszczalną w wodzie. Kwas pantotenowy bierze udział w metabolizmie tłuszczów, białek i cukrów. Usprawnia on także pracę serca, zapewnia prawidłowe działanie układu pokarmowego, a także przyspiesza gojenie ran. Witamina B5 jest odpowiedzialna za produkcję melatoniny w naszym organizmie, dzięki czemu osoby mające problemy ze snem powinny zainteresować się suplementację tej właśnie witaminy. Kwas pantotenowy ma także duże znaczenie dla osób aktywnych fizycznie. Koenzym A który wchodzi w skład witaminy B5 odpowiada za syntezę glikogenu, będącego źródłem energii dla pracy mięśniowej.

Przyspiesza gojenie ran i lepszy sen. Witamin B5 dostepna jest tutaj klik

Niedobór witaminy B5 nie jest jednak zbyt często spotykany. Witamina ta znajduje się w wielu potrawach które na co dzień spożywamy. Do produktów które w swoim składzie mają dużą zawartość kwasu pantotenowego możemy zaliczyć: jaja, ryby, grzyby, orzechy włoskie, mleko pełnotłuste, oraz produkty zbożowe.

Witamina B6 (pirydoksyna)

Pirydoksyna jest witaminą, która zwalcza w naszym organizmie różnorakie infekcje. Wspiera ona również powstawanie nowych czerwonych krwinek w naszym organizmie. Działa ona również stabilizująco na nasze ciśnienie krwi. Witamina B6 wspomaga również pracę serca, oraz mózgu. Odpowiedni jej poziom umożliwia prawidłowe natlenienie krwi.

Kompleks witamin z grupy B w dobrej cenie klik

Pirydoksyna jest popularnie występującą substancją, a na jej niedobory mogą głównie uskarżać się osoby będące na dietach wegańskich lub wegetariańskich. Produktami bogatymi w witaminę B6 są mięsa z kurczaka, jaja, ryby, podroby zwierzęce, oraz ziemniaki czy banany.

Witamina B7 (biotyna)

Biotyna jest wyjątkową witaminą wśród witamin z grupy B, ponieważ jako jedyna jest ona wytwarzana przez florę bakteryjną naszych jelit. Witamina B7 jest niezbędna do prawidłowej przemiany materii. Jest to bardzo ważna witamina dla osób z cukrzycą, ponieważ stabilizuje ona poziom glukozy we krwi. Biotyna jest ważnym składnikiem diety diabetyków. Wykazano, że wysokie dawki biotyny podawanej na czczo chorym na cukrzycę typu II, powoduje obniżenie zawartości glukozy we krwi. Witamina B7 wykazuje także pozytywny wpływ na naszą skórę oraz włosy. Objawami niedoboru biotyny w naszym organizmie są senność, apatia, wypadające włosy oraz rozdwajające się paznokcie.

Biotyna to piękne włosy i piękna cera. Zajrzyj na naszą stronę klik.

Problemy te występują najczęściej u osób które korzystają przez długi okres czasu z antybiotyków. Antybiotyki niszczą nie tylko złe, ale także i dobre bakterie, przez co nasza flora bakteryjna może zostać upośledzona. W takim przypadku zaleca się suplementację witaminą B7, w postaci suplementów. Witaminę B7 znajdziemy także w żółtkach jaj, produktach pełnoziarnistych, oraz szpinaku.

Witamina B9 (kwas foliowy)

Kwas foliowy to substancja potrzebna organizmowi od poczęcia, aż do śmierci. Jest substancją egzogenną, co oznacza, że musi być przyjęta wraz z pożywieniem. Niestety nasz organizm nie jest w stanie samemu wytworzyć kwasu foliowego. Jest on witaminą kojarząca się głównie z wspomaganiem rozwoju płodu. Kwas foliowy jest szczególnie zalecany dla kobiet, które planują zajść w ciąże jak i podczas ciąży. Kwas foliowy dba o prawidłowy rozwój układu nerwowego płodu. Wraz z witaminą B12 usprawnia proces powstawania krwinek czerwonych, dzięki czemu chroni nas przed anemią. Stosowanie kwasu foliowego jest także ważne dla mężczyzn, ponieważ znacząco poprawia on jakość nasienia, oraz zwiększa liczbę plemników.

Kwas foliowy – kiedy planujesz ciążę. klik.

Odpowiednia ilość witaminy B9 potrafi także zadbać o nasz humor- podwyższa on poziom serotoniny czyli hormonu szczęścia. Kwas foliowy występuje w dużej ilości w szpinaku, sałacie, brukselkach, oraz w brokułach i kalafiorze. Należy jednak pamiętać, że długa obróbka termiczna znacząco obniża zawartość kwasu foliowego. Do uaktywnienia witaminy B9, potrzebna jest witamina B 12 dlatego też, powinno się je stosować równocześnie razem.

Witamina B12 (kobalamina)

Witamina B12 jest kolejną witaminą z grupy B, która ma znaczący wpływ na nasz organizm. Potocznie jest ona nazywana „czerwoną witaminą”, co zawdzięcza swojej brawie. Odgrywa ona istotną rolę w metabolizmie białek. Kobalamina jest niezbędna w procesie produkcji czerwonych krwinek. Dodatkowo kobalamina korzystnie wpływa na cykl miesiączek u kobiet. Obniża poziom złego cholesterolu we krwi, co jest kolejną jej zaletą. Korzystnie wpływa także na pracę naszego mózgu. Znacząco ułatwia koncentrację, oraz wspiera procesy kognitywne. Pozytywnie oddziałuje na nasz układ nerwowy. Witamina B12 poprawia także nasz nastrój, oraz wykazuje działanie antydepresyjne.

Korzystnie wpływa na pracę mózgu do dostatnia tutaj kliknij

Witaminę B12 znajdziemy w mięsie, dlatego też suplementacja kobalaminą jest wskazana dla osób będących na dietach zarówno wegetariańskich jak i wegańskich. Niski poziom witaminy B12 może przyczynić się do anemii, a także wielu innych schorzeń. Wypadanie włosów czy też bezsenność oraz wahania nastroju mogą mieć przyczynę w braku witaminy B12.

Jak możemy dostrzec witaminy z grupy B są najważniejszymi witaminami w naszym organizmie. Są potrzebne organizmowi od poczęcia . Musimy pamiętać, że większości witamin z grupy B nasz organizm nie jest w stanie sam wytworzyć, i musi je przyjąć z zewnątrz. Witaminy z tej grupy dbają o nasze dobre samopoczucie. Są odpowiedzialne za pracę naszego organizmu. Kwas foliowy czy witamina B4 jest zalecana kobietom w czasie ciąży, ponieważ dziecko już w okresie zarodkowym potrzebuje tych substancji, aby odpowiednio funkcjonować. Mają kolosalny wpływ na nasz układ nerwowy. Odpowiedni poziom tych witamin wykazuje pozytywny wpływ na naszą pamięć oraz koncentrację.

Prawdopodbnie najlepszy kompleks wiatamin B, ale z pewnością najpopularniejszy w naszym sklepie kliknij

Witaminy z grupy B skutecznie obniżają poziom złego cholesterolu we krwi jak i dbają o stan naszego układu sercowego. Dlatego też warto zadbać o odpowiednią suplementację witaminy B. Niektóre substancje tj. kwas foliowy trudno jest nam uzyskać z pożywienia(ponieważ obróbka termiczna znacząco zmniejsza ilość kwasu foliowego), dlatego też na rynku dostępnych jest wiele preparatów którymi możemy uzupełnić braki. Znajdziemy zarówno wyodrębnione pojedyncze witaminy z grupy B, jak i również kompleksy witaminowe które zawierają większą ilość witamin z grupy B. Brak witaminy z tej grupy, może wywoływać wiele przykrych konsekwencji w naszym organizmie. Witaminy z grupy B możemy znaleźć w mięsie, oraz produktach mlecznych dlatego też, suplementacja tymi witaminami zalecana jest dla wegetarianów jak i weganów, których dieta jest uboga w te właśnie produkty.

Artykuł Witaminy z grupy B – Co warto wiedzieć? pochodzi z serwisu Blog Świat Supli.